Sport-ritmi i zemrës

Tentim vetvrasje:Futbollisti shqiptar Leonard Sela deshi te vritet.-

2005-09-13T01:36:00.000-07:00

From : Flori Bruqi
Sent : Tuesday, September 13, 2005 8:35 AM
To : art-cafe@alb-net.com
CC : floribruqi@hotmail.com
Subject : Flori Bruqi:Leonard Sela deshi te beje suicid

Tentim vetvrasje:Futbollisti shqiptar Leonard Sela deshi te vritet.-

(Botuar ne http://sport-ritmizemres.blogspot.com )

Leonard Sela nga Kuçova ka hipur ne nje peme eukalipti, rreth 15 metra te larte, duke deklaruar se do t'i jepte fund jetes nese nuk e lejonin te luante futboll. Diplomatet shqiptare negociojne me 25 vjecarin, duke e bindur te zbrese

I cfilitur ndoshta nga fati i zi, qe nuk e kishte bere te realizonte endrren per tu bere nje futbollist i famshem ne Greqi, por tashme jeton me punen e nje emigranti te thjeshte, nje shqiptar ka vene dje ne alarm policine dhe zjarrefikeset e Athines. Leonard Sela nga Kucova, ka tentuar ti jape fund jetes duke u hedhur nga lartesia e nje peme ne nje nga lagjet e njohura te kryeqytetit grek, madje duke zgjedhur te kishte prane ne keto momente fatale, nje pale kepuce futbolli me taka. Por, vetem profesionalizmi i uniformave dhe nderhyrja e njerit prej diplomateve te ambasades se Shqiperise ne Greqi, kane evituar pas disa oresh negociata, nje tragjedi qe ka qene dje ne qender te medias dhe opinionit publik te vendit fqinj.

Ngjarja qe u be brenda pak sekondash e bujshme, ka ndodhur dje paradite. Banoret e zones se stadiumit te vjeter Olimpik "Kalimarmaro", ne qender te Athines, fillimisht nuk u kane besuar syve, kur kane pare nje njeri qe qendronte ne nje peme ekualipti te pakten rreth 15 metra te larte. Nga maja e saj dhe me nje greqishte te thyer, nje djalosh rreth 25 vjec kercenonte se do te vetevritej, duke u hedhur nga pema nese nuk do ta lejonin qe te luante futboll. I riu, qe ashtu sic u mendua fillimisht ishte vertete nje emigrant shqiptar, e qe mbante te veshur nje uniforme sportive dhe kepucet e futbollit me taka, i kishte lene te trungu i pemes.

Te tronditur nga kjo skene jo e zakonte, njeri nga banoret i tha gazetes "Korrieri" se menjehere pas kesaj, kane lajmeruar policine dhe brenda pak minutash, menjehere aty pati nje mbipopullim uniformash blu, makinash zjarrfikese dhe disa autoambulancash. Ora ishte rreth 10.00 te paraditees dhe shqiptari, qe kishte hipur ne maje te pemes, duke perdorur si shkalle skelerine e stadiumit te mermerte, qe mbanin pese rrathet e medhenj te simbolit te Lojrave Olimpike, gjithesesi nuk ka reaguar ndaj perpjekjeve te policeve, si dhe te negociatorit te posacem dhe psikologut qe bisedonin vazhdimisht me te per ta qetesuar dhe per ta detyruar qe te zbriste prej aty.

Vetem pas rreth tri oresh perpjekjesh te deshtuara, policia e "Kolonaqisit", njeres prej lagjeve mondane te Athines, ka kerkuar ndihmen e personelit te Ambasades Shqiptare ne Greqi. Rreth ores 13.00 ne vendin e ngjarjes ka mberritur konsulli i shtetit Shqiptare , Andi Mahila, i cili fillimisht kerkoi te informohej nga autoritetet per ngjarjen, me qellim qe te krijonte nje ide te qarte, qe pastaj te percaktonte menyren e "operimit" me bashkeatdhetarin e tij. Pastaj, me shume durim e kujdes ai ka nisur te bisedoje me emigrantin shqiptar qe vazhdonte te deklaronte me ze te larte se donte te vriste veten nese nuk e lejonin te luante futboll me nje ekip vendas.

Megjithate, duket se prania e bashkatdhetarit diplomat dhe bashkebisedimi i tyre ne gjuhen ametare filluan dalengadale qe te benin efektin e tyre. Dhe pas rreth gjysem ore, 25-vjecari eshte bindur dhe ka nisur te zbrese nga pema, duke mbajtur ne dore kepucet me taka futbolli. Nen shoqerimin e konsullit shqiptar, i cili kerkoi nga policia qe te mos nderhynte ne ato momente, autori i tentatives per veteflijim, pasi ka ecur pak, eshte shtrire permbys ne fushen e stadiumit dhe i rraskapirut, ka kerkuar uje. Pasi "thau" nje shishe te tere, ai ka filluar qe te prezantohej. Keshtu, sipas fjaleve te tij, ai quhet Leonard Sela nga Kucova, i datelindjes 1980 dhe ne Shqiperi ka qene nje futbollist, pjese e ekipeve zinxhir te qytetit te tij. Ndoshta me kete talent qe mendonte se e zoteronte ai eshte nisur si emigrant ne Greqi, me endrren se ndoshta nje dite mund te vishte fanelen e njerit prej ekipeve vendase te futbollit. Nje enderr qe nuk i eshte realizuar dhe per te mbijetuar, ai tashme punonte si bojaxhi.

Pas ketyre sqarimeve, konsulli shqiptar ne Athine, me pas e ka bindur te riun Sela qe te ndjeke policet e te shkoje ne rajon, prej nga me pas, sipas kerkeses se diplomatit shqiptar prane autoriteteve helene, emigranti u dergua per ekzaminim mjekesor ne nje nga qendrat spitalore te kryeqytetit grek. Sipas njerit prej psikologeve te policise qe ndodhej ne operacion, Sela mund te kete ndoshta simptoma te qarta te nje psikopatie paranojake. Pasi ne fjalet e tij, ne momentet e tensionit maje pemes, ai kishte lene te kuptohej per ndonje padrejtesi "kosnpirative" qe mund te ishte bere ne dem te talentit te tij, duke mos e lene qe te luante futboll ne Greqi.

Megjithate, fatmiresisht tentativa e tij e deshperuar, ka perfunduar paqesisht. Nje tentative qe per pak, mund te shnderrohej ne nje tragjedi, nga ato ku here pas here kane qene protagoniste emigrantet shqiptare jo vetem ne Greqi, e me te cilat mediat vendase jane marre ne jo pak raste.

Enklid Milaj-Milano

2005-06-26T08:45:00.000-07:00

Teoritë racore apo raciste
21 Qershor Letër e hapur drejtuar Muhamed Kullashit e Besnik Pulës për komentet mbi librin "raca shqiptare" të Jakov Milajt

1. "Ti gjysh do më shumë kosovarët sesa shqiptarët", i thashë një ditë tim gjyshi, ndërsa shëtisja me të dhe vëreja që përshëndeste me shumë dashamirësi disa njerëz që mbanin qeleshe kosove. Im gjysh më shkuli lehtë veshin e më shpjegoi se "nga veriu i Mitrovicës e deri në jugun e Prevezës, të gjithë ishim shqiptarë". Dhe pyetjes sime, nëse edhe Gjylja, që ishte aq e zezë, ishte shqiptare-Gjylja ishte një rome që me një thes të madh vinte e lypte në shtëpinë tonë - m'u përgjigj: "A nuk flet shqip, Gjylja?".

2. Pas reagimit emotiv ndaj artikujve tuaj, vendosa të rizbuloj gjyshin tim, jo plak 80-vjeçar siç e kisha njohur unë, por si kishte qenë në kohën kur mendoi e shkruajti "Racën shqiptare".

E duke qenë se unë nuk jam filozof, pedagog recitimi o doktorant në SHBA (pa specifikuar ku e në çfarë) e nuk mund t'i lejoj vetes të jap gjykime mbi "antropologjinë fizike", u limitova të hap enciklopedinë "Larousse" të 1923, për të parë sesa larg do të gjendej përcaktimi i "racës" së përdorur prej “racistit“ Jakov Milaj nga përcaktimi i kësaj enciklopedie jo raciste.

Por për përcaktimin e "racës" që bën të vetin J.Milaj, "Për këtë vepër do t'ishte më i përshtatshëm përkufizimi i Martial-it që iu shmanget rrymave politike, nuk lë përjashta pajën shpirtërore dhe i jep rëndësi kryesore historisë: "Thirret racë përmbledhja e një popullsie, karakteret psikologjike të së cilës, të fshehura ose të shfaqura (posaçërisht gjuha dhe vizat athropologjike përbëjnë, brenda historisë, një njësi të dalluar", (f. 13/Botimi i vitit 1944) ishte thuajse i njëjtë me ato të Larousse-it.

Atëherë, i kënaqur me rezultatin, hapa me ndrojtje një enciklopedi bashkëkohore multimediale, "Rizzoli-Larousse 2001", me mendimin e induktuar nga ju zotërinj, se pas 60 e kusur vitesh nuk do të gjeja më një përcaktim të termit "racë" për njerëzit. Por, tekstualisht atje, "Raca" përcaktohej në rendin antropometrik si "term i përdorur shpesh për komoditet klasifikimi, për të treguar një grup njerëzish që paraqesin një omogjenitet relativ të karaktereve somatik".

E atëherë, me më tepër guxim shfletova edhe një enciklopedi amerikane "Encarta 2002", e cila e përshkruan "Racën" si më poshtë: "Term i përdorur historikisht për të dalluar një popullsi nga një tjetër mbi bazën e elementeve biologjike. Të gjithë njerëzit i përkasin species homo sapiens. Koncepti i racës rrjedh nga ideja që speciet njerëzore mund të ndahen në grupe të ndryshme biologjike. Sidoqoftë, shkenca ka provuar që njerëzit nuk mund të ndahen në raca të pastra. Shumë shkencëtarë, sot e hedhin poshtë idenë e racës së ngurtë biologjike dhe e shikojnë njeriun si një proces në vazhdimësi. Pavarësisht nga kjo, raca persiston si një koncept i fuqishëm social e kultural, që përdoret për të karakterizuar njerëzit në bazë të diferencave fizike të dukshme e të sjelljes".

Mora frymë thellë. Përcaktimi i fjalës "racë" për njerëzimin vazhdoka të merret në konsideratë edhe sot e kësaj dite; nuk është, sigurisht, i njëjtë me atë që përdori, Jakov Milaj mbi 60 vjet më parë, por sidoqoftë nuk qenka herezi e, pavarësisht nga evolimi i saj, nuk qenka diametralisht i kundërt.

Nga leximet e mëpastajme arrita të kuptoj, që nga një anë ekzistojnë teoritë racore, e në anën tjetër ekzistojnë ato raciste. Që teoritë racore flasin për tipin, llojin e specien. Që teoritë racore janë shpesh keqkuptuar e keqpërdorur. Që nga keqpërdorimi i teorive racore ka lindur racizmi. E që "teoritë raciste" flasin për superioritetin e domosdoshëm të një race ndaj një tjetre dhe legjitimojnë shfarosjen e asaj inferiore.

Me këtë background, e rilexova librin e Jakov Milajt, por në fund nuk e ndjeva aspak veten t'i përkisja një race më superiore se ajo e serbëve dhe e grekëve, zotërinj, e nuk m’u ringjall asnjë lloj përbuzje për vllehët, jevgjit apo romët. Aq më tepër kjo, kur autori shkruan se "Çështja e racave superiore dhe e racave inferiore, që është rrahur aq fort dhe vënë në mënyrë gjenerike, nuk ka kuptim". (F.24, Botimi 1944).

Dëshpërimi im ishte i madh kur pashë se Muhamedin Kullashi, nga një anë përmend ndër emrat që kanë frymëzuar "racistin" Jakov Milaj, "racistët" Eugen Fiscer, F.Gall, Guenther e G.V. De Lapouge, që autori nuk i citon në librin e vet, nga ana tjetër, harron të shkruaj që "autori racist" ka përmendur në vitin 1944 edhe çifutin Norbert Jokl të vrarë prej nazistëve në vitin 1942 (f.44, Botimi 1944).

Por kritika juaj nuk mbaron me kaq. Në vazhdim theksoni se "Milaj nuk bën asnjë vërejtje ndaj kësaj politike shfarosëse, veç konstatimit se nuk është e sigurt se do të përfundojë me sukses".

U habita! Këtë vërejtje, Milaj e ka botuar në janar të 1944, kur nazismi kishte zaptuar Shqipërinë. Nuk e di ku keni jetuar e sa zemërluan keni qenë ju, Muhamedin Kullashi apo paraardhësit tuaj gjatë diktaturave, por të jeni i sigurt që vënia në dyshim e realizimit të "objektivit madhor", konsiderohej nga nazismi si krim, e për këtë ndëshkohej.

E së fundi, harroni qëllimisht, o nuk keni arritur të kuptoni, që Jakov Milaj nuk kishte marrë "racën e pastër" si premisë të punimit të vet, por kishte parapëlqyer të mbetej nxënës i Pittard-it, duke e cituar këtë të fundit thuajse 40 herë në veprën e tij.

Eshtë e vërtetë që autori përmend togfjalëshin "racë e pastër", por e përkufizon këtë togfjalësh duke thënë se, "asnjë popull evropian nuk është i pastër nga pikëpamja e racës. Luftërat mijëvjeçare midis fiseve, migrimet e popujve prej një vendi në një vend tjetër, përpjekjet e të fuqishmëve për të futur në dorë pasuritë natyrore që zotëronin popujt më të dobët, kanë shkaktuar gjatë shekujve përzierje kaq të shumta racash, saqë sot është e pamundur të flitet për pastërtinë e tyre të plotë. Por se përdorim me këtë kuptim përkufizimin e "racës së pastër", mund të themi me plot gojën se raca shqiptare është e pastër", (f. 141, Botimi 1944).

Për më tepër, ndërsa flet për “racën shqiptare”, Jakov Milaj, jo vetëm nuk mohon ekzistencën e minoriteteve, por arrin deri aty, sa shkruan që ato “nuk kanë asnjë ndryshim prej tipit dinarik; dallohen prej nesh vetëm për gjuhën. Hyjnë në grupin e tyre malazesët, bullgarët, grekët e kuçovllehët“. (f.126/ Botimi 1944)

3. Ndërsa ju, Besnik Pula, pohoni që autori i "Racës shqiptare" ishte fashist, pa i bërë pyetjen vetes çfarë do të thotë të jesh fashist. Përgjigjen nuk mund t’jua jap unë zotërinj, por mund ta gjeni në shtypin e kohës, ku Jakov Milaj shkruante herë me emrin e vet e herë me pseudonimin Horus.

Unë vetëm po limitohem t'ju kujtoj që Branko Merxhani, kryeredaktori i revistës "Përpjekja shqiptare", pas 7 prillit 1939, u largua nga Shqipëria, ndërsa bashkëpunëtori i tij, Jakov Milaj, që u emërua kryeredaktor i revistës pas largimit të Merxhanit, arriti të botojë vetëm një numër të kësaj reviste, se pastaj fashistët ia mbyllën.

Po zotërinj, Jakov Milaj ka qenë ministër i Bujqësisë së qeverisë së Maliq Bushatit në vitin 1943. Por para se të njollosni emrat, duhet të paktën të verifikoni se cili ka qenë konteksti historik në të cilin veproi kjo qeveri, cili ishte programi i saj. Pastaj për hir të së vërtetës, z.Pula duhet të shkruani se pas tre muajsh, ministri Jakov Milaj dha dorëheqjen. (A nuk është edhe ky një akt i guximshëm për kohët e fashizmit?). Dhe motivi i dorëheqjes ishte refuzimi i nënshkrimit të dhënies me koncension të pyjeve shqiptare italianëve. Faleni kësaj here Jakov Milajn, zotërinj, ai si ministër bujqësie nuk mund të bënte më tepër se të emëronte 30 zoteknikë e veterinerë të lartë të Shqipërisë në Kosovën “djerrë, por pjellore”.

E mos harroni, se në vitet '40, dy ishin kampet që ndesheshin me njëra-tjetrën. Nga njëra anë, nacionalistët, që duke shfytëzuar situatën e kohës, për herë të parë arritën të shihnin një Shqipëri të shqiptarëve, edhe pse nën hijen e rëndë të fashizmit, e nga ana tjetër, komunistët të themeluar nën kujdesin e Miladin Popoviç, të cilët që në projektet e tyre fillestare donin që kjo e fundit t'i bashkangjitej shtetit jugosllav.

E mos harroni zotërinj, nëse jeni seriozë e pragmatikë, që një Shqipëri e shqiptarëve në ato kohë të vështira, ishte e mundur vetëm duke rinunçuar diçka e duke paguar një çmim tepër të madh, d.m.th. duke bërë kompromise me njërin kamp.

A nuk duhet të paguajmë një çmim shumë të lartë e të bëjmë shumë kompromise edhe sot, që komuniteti ndërkombëtar të njohë pavarësinë e Kosovës?

Nuk e di, nëse me fjalët e mia ju kam mbushur mendjen që Jakov Milaj nuk ka qenë fashist e racist në vitet '30 e '40, por di që, në ato vite, shqiptaromadhi Jakov Milaj ishte mik i "malazesit" Migjeni e bujti në shtëpinë vet në Torino "internacionalistin" Asim Vokshi, që ishte nisur për në Luftën e Spanjës.

4. Për sa i përket rehabilitimit prej komunizmit, Jakov Milaj nuk ka nevojë për mëshirën e askujt. Jakov Milaj e kishte për nder të ishte lidhur në të njëjtat pranga me "fashistin" At Anton Harapi apo Bahri Omarin dhe jo vetëm i kishte falur me kohë persekutuesit e tij, por i mësoi edhe fëmijëve e nipërve të vet të falin, por mos të harrojnë.

5. Jakov Milaj e përdori "racën" në librin e tij, jo për të bërë klasifikime raciste, (më citoni një fragment në të cilin shkruhet se jemi superior ndaj grekëve e serbëve (f.126 botimi 1944), por për të bërë një diversifikim. E diversifikimi është pasuri.

Jakov Milaj e përdori "racën" për të bindur labin kokëfortë, që kosovari është po aq shqiptar sa ai, për t'i thënë shqiptarit të Mitrovicës që himarioti nuk është grek, për t'i mbushur mendjen të krishterëve me ortodoksë e integralistë, që edhe pse Muhamedin Kullashi e Mehmet Kraja kanë një emër që tingëllon aq turk, sa emri i një turku Stambolli, janë shqiptarë.

Jakov Milaj e përdori “racën” në librin e tij, për t’i thënë shqiptarit “anakronik” të djeshëm e të sotshëm, që të ketë besim te vetja e të njohë vetveten në një kuptim të ri. Patjetër, "Raca shqiptare" është një vepër që pasqyron edhe filozofinë, shkencën e terminologjinë e kohës së vet e të gjitha limitet e saj; që ka një titull që të sjell menjëherë ndërmend "racizmin"; që me relativitetin e kohëve të sotme shumë prej tezave të shkruara në të nuk janë më bashkëkohore e ndonjë edhe e gabuar.

Për fat të keq, teoritë mbi racën u degjeneruan, u keqpërdorën dhe u shndërruan shpeshherë në racizëm, duke prodhuar tragjedinë më të madhe të shekullit të kaluar. A mos vallë edhe doktrinat e shenjta si krishtërimi e islamizmi, kur janë keqpërdorur nuk kanë pjellë dhunë?

Sidoqoftë, sado dashakeqës o sipërfaqësor të jeni zotërinj, sado mos ta keni lexuar librin e të keni marrë guximin të gjykoni prej titullit të tij apo parathënies, nuk e keni të drejtën morale të gjeni "racizmin shqiptar aty ku nuk është" e ta radhisni emrin e Jakov Milajt mes atyre që kanë realizuar “shfarosjen e çifutëve”. Ndër reliket që ndodhen në shtëpinë ku banonte Jakov Milaj, është edhe një "hanuchia". Dhuratë, që miqtë çifutë të "racistit" Jakov Milaj, i bënë familjarëve pas vdekjes së këtij të fundit.

6. Një miku im çam, pasi lexoi shkrimet tuaja këto ditë, më tha: "Për sa kohë kosovarëve u duhej bashkim dhe identitet e ndryshmëri nga serbi, ata e kishin librin ungjill (fjalë të prof.A.Cetës, thënë në Fier, 1992). Tani që nevoja e do të hapen e të njihen nga bota e shkelen menjëherë".

Jo, - i thashë mikut tim, - nuk e shkelin kosovarët Jakov Milajn, pasi e dinë se, nëse Jakovi do të ishte gjallë e do të kishte edhe më të voglin dyshim, se libri i tij do të bëhej në çfarëdolloj mënyre pengese për njohjen e pavarësisë së Kosovës, do të ishte ai i pari që krijesën e vet të viteve '40 do ta kishte braktisur në hauret e harresës".

7. Kur nisa t'ju shkruaj këtë letër, isha i tronditur e druhesha se ajo do të dilte thjesht emotive. Por tani që e mbarova, vura re se më shumë se unë, ka folur Jakov Milaj.

“I dua kosovarët – i thoshte Jakov Milaj nipave të vet – pasi pa kosovarët, Shqipëria nuk do të ekzistonte”.

Enklid Milaj

Nipi i Jakov Milaj

Jurist pranë Studios Legale Internacionale "Lovells", Milano

2005-06-22T03:33:00.000-07:00

rom : Albana Ferati
Sent : Wednesday, June 22, 2005 12:03 PM
To : alb-shkenca@alb-net.com
CC : albana_ferati_alb@hotmail.com
Subject : Albana Kryeziu:Seksi dhe shkolla(Interviste me z.Flori Bruqi)

SEKSI DHE SHKOLLA

(Intervistë më Mr.sc. Flori Bruqin ) )

Shkup,22 qershor 2005.-

-Është publicist,shkrimtar,shkencëtar,ndërsa thotë se edukata seksuale duhet të futet në shkolla dhe fakultete.
-Flori Bruqi flet për edukatën e seksit,kompleksin e Edipit në Kosovë dhe seksin si temë tabu në familjet shqiptare.

Shkruan:Dr.sc.Albana Ferati-Kryeziu, psikologe në Shkup.-

-_Bashkëshorti e rrah gruan pranë fëmijëve dhe shprehet në mënyrë vullgare,ndërsa nuk ka guxim të flasë me djalin ose vajzën në lidhje me dashurinë.

-Kompleksi i Edipit është mjaft i theksuar edhe të populli shqiptar.

Edhepse i këndshëm për muahbet,seksi në Kosovë dhe në viset tjera shqiptare mbett një temë jo fort e pëlqyeshme në shoqëri me gjini të përziera…

Në familje,për shëmbull,e po ashtu në shkollë,vërehet mungesë e një edukimi seksual.
Seksi,thonë,në trojet shqiptare është ende tabu temë…

Për ketë pajtohet edhe magjistri i fiziologjisë sportive,publicisti ,shkrimtari etj., i 16 librave (10 romaneve dhe 6 librave shkencore) zoti Flori Bruqi,nga Prishtina…

I ulur në foajenë e Hotelit “GRAND” në Shkup,duke pritur ca ekspert (fiziolog dhe psikolog) nga Zvicra,fillon të tregojë për anën tjetër të interesimit të tij psikologjik-edukatës mbi seksin…

Flori Bruqi shkruan për Edukatë seksuale. I bindur se kjo lendë duhet të futet si e obligueshme në shkolla dhe fakultete të Kosovës dhe trojeve tjera shqiptare…

Bruqi tregon se në shumë shtete të Europës Qendrore dhe Juglindore, fjala vjenë në Republikën e Sllovenisë kjo lendë fillon që nga klasa e 4-tërt e shkollës fillore.

_Në regjionin tone ,kjo temë është akoma “tabu”.
Pse?...

Të rinjtë e dy sekseve nuk dijnë të integrojnë trupin e vet më shpirtin si dhe sfidat dhe jetën që ata i prêt dhe shumë lehtë ata bijnë pre e manipulimeve,thekson Bruqi duke iu referuar mosnjohjës së të rinve rreth seksit siq thoshte disa vjetë më pare profesori i njohur Prishtinas Dr.sc.Mustafë Aliu…

Boshëlleku i literatureës seksuale në Kosovë, Shqipëri,Maqedoni , Mal të Zi (ku jetojnë shqiptarët) e ka shtyer Bruqin që në vitin 2000 të botojnë librin socio-psiko-seksual të kësaj natyre, më titull “BURRI DHE GRUAJA”,që në mënyrë shkencore tenton të tregojë kuptimin e dashurisë në mes dy partnerëve.

Thotë se pritët shpejtë botimi i pjesës së dytë. Tregon se kur kishte filluar të shkruaj për edukatetë seksuale,kishte pasur kritika nga vetë gruaja e tijë.

“I ndjeri Mehmet Kajtazi,shkrimtar nga Prishtina,atëbotë Bruqin e kishte përkrahë duke i dhënë kurajo të shkruaj ketë libër,ngase në Kosovë ndihej mungesë për Edukim seksual të të rinjve”, tregon për reagimin dhe përkrahjen e madhe nga shkrimtarët tjerë si Gani Xhafolli, Iljaz Prokshi, Rushit Ramabaja, Mr.sc.Mahmut Gërmizaj , psikolog , prof.dr.sc.Rina Hoxha, redaktore , prof . dr. sc. Ermal Kristo,sociolog, Prof.Kastriot Ymeri , sociology ,prof . dr . sc . Kaltrina Daka ,psikologe,prof.Driton Shehu ,prof. dr.sc.Pëllumb Gjakova, sociolog e shumë të tjerë…

Mardhëniet dashunore para martesës si dhe jeta bashkëshortore në përiudhat fillesatare,sidomos,kur të rinjtë dhe të rejat i vërbon dashuria,parafytyrohen edhe në përgjethësi janë të lumtura…

Por më vonë,kur bashkëshortët fillojnë të ndeshen me vështerësitë e jetës së përditshme dhe ndodh një fare velje e njerit ndaj tjetrit,jo vetëm nis të shafqet një fare ftohje por ndonjëherë zhvillohet dhe një luftë, here e butë dhe here e rreptë,për mbijetesën e familjes,natyrisht pa përjashtuae çastet e gëzuara dhe të lumtura.

Me qenë se çdo familje përbëhet nga bashkëshortët,të cilët përveç seksit.dallohen dhe ndryshojnë njeri nga tjetri edhe prejardhja, lloji i edukimit familjar dhe shoqëror ,veçoritë psikosomatike, formimi intelektual etj.në mënyrë të pashmangëshme ,përpjekjet për konsolidimin e familjes ndëshen në mos marrveshje, grindje,dhe zënie; që bashkëshoqërojnë jetën e tyre…

Krahasimisht të lumtur duhen quajtur ata bashkëshortë,të cilët, pasi bëjnë përpjekjet e duhura për të njohur njeri tjetrin, mësohen t’i lëshojnë pe shokut ose shoqes së jetës, sidomos kur mosmarrëveshjet e vogla rrezikohen të bëhen të rënda,shpesh me pasoja të padëshirueshme dhe të hidhura për qetësinë dhe qëndrushmërinë e familjes,thot Bruqi.

…”Kur bisedojmë për Edukatë seksuale njerëzve ju hynë frika se po i ushtrojnë të rinjtë e të rejat si të bejnë seks”, shprehet ai duke pohuar së kjo nuk qëndron.

Ai thotë se në aspektin e dashurisë, seksi nuk është një instikt shfryerje je i epsheve seksuale…

Sipas tij ndodh shpesh kur djali kalon me vajzën, e “shfrytëzon seksualisht” dhe i
Thotë ”Shko,shko…Ik na unë ,nuk të dua…”…”

E harxhon atë energjinë që e ka pasur brenda, shfryhet dhe pastaj nuk i intereson më dhe nuk mban përgjegjësi”, shprehet shkencëtari i rinjë kosovar ,z. Flori Bruqi duke akuzuar ata që interesohen vetëm të shfryjnë epshet seksuale…

Thekson se të dy palët duhet pranuar njëri tjetrin si partnerë të barabartë.

Shprehet paksa i shqetësuar në rastet kur disa organe të trupit nuk ka guxim të përmenden,për shkak se konsiderohen si të turpshme….

Të gjitha gjymtyrët janë të bukura,të gjitha e kanë atë funksionin e vet,mirëpo dikush mund t’i keqpërdorë ato,prandaj njohja dhe kultivimi i tyre në këtë drejtim është i nevojshëm,vlerëson duke theksuar se ne nuk dime ta shijojmë bukurinë e trupit…

Roli i familjës,thotë Bruqi,në Edukimin seksual të fëmijët është shumë i madh .

Ai thekson se prindërit flasin fjalë të ndyta në sy të fëmijëve.Bashkëshorti e rrah gruan pranë fëmijëve dhe shprehet në mënyrë vulgare,ndërsa nuk ka guxim të flasë me vajzën ose djalin në lidhje me dashurinë,shprehet ai në librin e tij “Burri dhe gruaja”.

…Një fenomen që e ka vërejtur të shqiptarët është se bashkëshortëve u vie turp ta duan njëri tjetrin në sy të fëmijëve.

“Gjëja më e bukur që përjetojnë fëmijët është kur i shohin prindërit duke e dashur njëri tjetrin”,tregon Flori Bruqi…

…Po ashtu thekson se kompleksi i Edipit është mjaft i theksuar edhe të populli shqiptar…

Sipas mitologjisë greke Edipi,rastësisht ,e vret babanë e tij dhe martohet,pa ditur,më nënën e vet me të cilën lind 2 fëmijë.Bruqi tregon se sipas kësaj,vajzat shqptare identifikohën me nënën,por janë të dashuruara në babain dhe e kundërta.

Thekson edhe faktin se sin jë nënë nga Prishtina(Xh.R.Sh, profesoreshë) xhelozon në nusën (R.B.SH,mjeke) dhe djalin saj (G.M.Sh,inxhinier i elektronikës)…

Ajo(Xh.R.Sh)nuk mund të pajtohet me faktin se djali i saj(G.M.SH,30 vjeçar) e do më shumë një grua tjetër(R.B.Sh,28 vjeçare) se sa “atë”(Xh.R.Sh,49 vjeçare),shprehet ai(G.M.Sh)…

Kohë më parë ka bërë një test - hulumtim me studentët e Universitetit të Prishtinës, konkretisht më grup moshën 20-23 vjeçare të studenteve të Fakultetit të Kulturës Fizike dhe Sportit në Prishtinë ,të të dy sekseve(200 -M dhe 200- F),të cilët i ka testuar se a flasin ndonjëherë në familje për edukatën seksuale…

Hesht se s’bën të thuhet për këtë, ka qenë 72,5% përgjigjja që studentët (F) dhe 69,7% përgjigjja që studentët (M) kanë marrë nga prindërit e tyre,shprehet si për temën për të cilën shqiptarët flasin më së paku.

Flet edhe për homosekualitetin, prostitucionin,narkomaninë e shtuar tejet mase(falë ardhjes së ndërkombëtarëve në Kosovë , si dhe makrove në shumë bordele në Prishtinë, Prizren, Pejë, Mitrovicë, Gjilan,Vushtri ,Podujevë ,në shumë fshatra rreth magjistralës Shkup Prishtinë, Pejë-Prishtinë ,Mitrovicë –Prishtinë,Graëanicë,Lapllasellë ,enklava këto Serbe afër Prishtinësetj.etj.)…

Natyrisht se është kundër,sepse sipas tij këto dukuri devijante 6 -7 vjetë më pare përqindshmëria e tyre ka qenë më e vogël…

Apo, bije fjala , sipas tij homoseksualizmi në disa vende të botës ky devijm shoqëror është normale. … Kurse ne këtë dukuri e konsiderojmë si sëmundje që fitohet në familje.

Janë shtuar rastet tjera perverse si bije fjala lezbejizmi ,fetishizmi e shumë devijime tjera perver[ze që më pare në Kosovë kanë qenë shumë të rralla…

Prindërit iu thonë djemëve të mos shkojnë më vajza dhe vajzave me djem, shprehet i rezignuar ai duke theksuar se në këtë mënyrë fëmijët fillojnë të urrejnë gjininë e kundërt.

Po ashtu shprehët kundër marrëdhënieve seksuale në moshë të re(10-12 vjeqe)…
Kjo që sipas tij e shtynë të rinjtë drejt homoseksualizmit.

Bije fjala ,një adoleshent nga Ulpiana –Prishtina (B.S.A,13 vjeçar) kur hyn në mardhënie seksuale R.T.N( 14 vjeçare nga Dardania-Prishtinë)të papërgatitur ata më vonë do të zhgënjehen ,nuk kanë sukses dhe ndahen si të koritur,prandaj edhe fillon urrejtja e gjinisë tjetër ,thotë Bruqi.

Pikërisht libri i Flori Bruqit(Burri dhe gruaja),me këshilla dhe shembuj që burojnë nga përvojka e tijë si dhe përvoja shumë shekullore e bashkëjetesës familjare,por edhe e ndërthurur me fjalë dhe porosi të mençura të shumë shkrimtarëve dhe shkencëtarëve botërorë ,dhe vendas në studime psikologjike dhe shoqërore serioze për këto probleme,synon që të shërbejë si udhëzues me vlerë për të zgjedhur mënyrat më të përshtatatshme për të xbutur dhe kapërcyer mosmarrveshjet bashkëshortore,që e helmojnë dhe e lëkundin familjen…
(Vërejtje për lexuesin: Intervista u zhvilua dje në Shkup më z.Flori Bruqi.Si burime shfrytëzuam edhe librat e Flori Bruqit :
1. Burri dhe gruaja,Prishtinë,2000;
2.Delikuenca e të miturve dhe ushtrimet fizike(Pjesa I dhe II)Prishtinë,2004.
3.Ndikimi i i sportit në personalitetin e njeriut,Prishtinë,2004
4.Dallimet në disa ndryshore fiziologjike ndërmjet studentëve sportiestë dhe jo sportiestë para dhe pas vrapimit 400 metra,Prishtinë,2005.

(Autorja është doktore e shkencave nga Psikologjia klinike në një ambulance private “PSIKOTIKA”në Shkup).

_________________________________________________________________

Polemike per librin e prof.dr.sc.Jakov Milajt"Raca shqiptare"

2005-06-21T19:29:00.000-07:00

From : Flori Bruqi
Sent : Tuesday, June 21, 2005 1:23 AM
To : floribruqi@hotmail.com, g.ajgeraj@bluewin.ch, buqe_b@hotmail.com
CC : alb-shkenca@alb-net.com, art-cafe@alb-net.com
Subject : Flori Bruqi:Replike per shkrimin e B. Pules ne alb-shkence dhe Kohe ditore

Attachment : Racashqiptare.doc (0.09 MB)

Materjali ju dergohet:

Për "Alb-shkencë"(Moderatorit)
Për"Art-cafe"(Moderatorit:Tan Mezini)
Për"Koha Ditore"Burbuqe Thaqi"
Per"Metafora poetike""Gezim Ajgeraj"
Për :Moderatorin: Floart,Flori-Press dhe Sport-ritmi i zemres

Shkruan: Mr.sc.Flori Bruqi

Polemikë

EDHE NJË HERË PËR LIBRIN “RACA SHQIPTARE” TË AUTORIT JAKOV MILAJT.

(Përkitazi më recensionin tim për librin “Raca shqiptare” të Jakov Milajt ,të botuar kohë më pare në disa faqe interneti:alb-shkenca.org; art-café;floart;flori-press;sport-ritmizemres si dhe shkrimit të z.Besnik Pula,i botuar më 20.06.2005 ., në “alb-shkenca.org më titull:Racë shqiptare apo racizëm shqiptar?...)

…Kohë më pare në disa forume interneti publikova shkrimin tim më titull: “Recension për librin e Jakov Milajt “Raca shqiptare”,ku specializanti i sociologjisë për përiudhën fashiste në Shqipëri,z. Besnik Pula më shokë në mënyrë të paskrupullt sulmojnë Jakov Milajn dhe librin e tij “Raca shqiptare”.

Eruditin tone prof.dr.Jakov Milajn ,zoti Besnik Pula ,e quan racist,e unë them më plotë gojë se libri i tij nuk është racist dhe se Miljan nese dikush dëshiron mund të “akuzojë ” prap si në Kohën e E.Hoxhës si nacionalist shqiptarë.

Në këtë shkrim timin që po e postoj për forumet e sipërshënuara i kundërvehëm disa shkrimeve shumë të pamatura të kosmopolitit të “KAN”-it z.Besnik Pula e mendimtarëve tjerë sorosistë të “Kohës ditore”…

Lshtësia është konceptuar si problem kompleks që përmban çështje edhe të historiesë,kulturës,civilizimit,gjuhës,origjinës së shqiptarëve.
Disa syresh mund t’i takojnë historisë dhe arkeologjisë e shumë të tjera u takojnë antropologjisë fizike,sociale dhe kulturore,antropologjisë por edhe filologjisë dhe disiplinave të tjera diakronike.

Ka midis këtyre problemeve që do të mund të ishin objekt i një discipline të vetme shkencore, por këte që po e shtrojmë – lashtësia kërkon procedim ndërdisiplinar ngase çështja e gjurmëve të lashtësisë është një ndër ato probleme që prof.dr. sc. Shefki Sejdiu i quan”…konvergjentë, andaj edhe duhet kundruar multidisciplinarisht e interdisciplinarisht,por që, njëkohësisht kërkon edhe konvergjencë metodash hulumtuese.”..

Sikundër që shihet edhe nga vetë titulli(“Raca shqiptare”,vërejtja e F.B),në këtë rast objekt i kësaj trajtese janë ca gjurmë antropologjike, etnokulturore dhe gjuhësore që hasen të shqiptarët ”,thotë profesor Sejdiu në shkrimin e tij”Gjurmë lashtësie antropologjike dhe gjuhësore te shqiptarët”(ARS,30 janar 2005).

Dihet fare mire se natyra antropologjike e popujve të Ballkanit,Europës dhe të popullit tone në veçanti siç kam shkruar kohë më pare në “ALB_SHKENCË” etj., për librin e Milajt, është hulumtuar nga shumë shkencëtarë- antropolog,historianë,gjeografë,sociolog,filolog etj.

Shkenëtari zvicran Eugene Pittard në veprën “ Les peoples des Balkans” ka trajtuar çështje të antropologjisë të popujve të Ballkanit,mendimet e të cilit janë të një rendësie të konsiderueshme.

Përshkrimin e pare të pamjes fizike e ka bërë F.Pouqueville(1805).
Të dhëna përshkruese antropologjike dhanë edhe J.Pisko(1894), P.Trager-i(1990), E.Durham(1905) si dhe F.Nopesa(1912).

Në përshkrimet e tilla antropologjike vështirë mund të nxirren informata të sakta shkencore.

Hulumtimet e mirëfillta antropologjike mbi shqiptarët janë bërë nga A.Weisbach(1868) i cili në Stamboll mati 17 meshkuj shqiptarë për të cilët gjeti lartësinë mesatare 1664 mm.

L.Glück(1895)mati 30 shqiptarë kryesisht nga Kosova.

A.Haberland dhe V.Lebcelter(1916)matën 106 meshkuj shqiptarë nga zonat malore dhe 13 nga Fusha e Kosovës.

K.Dronçillov(1921) bëri një punim antropologjikë në 112 shqiptarë nga Kosova dhe Maqedonia Përendimore.

F.Luschan(1922)bëri matjen e kokës të 130 shqiptarë më banim në Turqi.

Si punim më i plotë mbi antropologjinë e shqiptarëve mund të mirren matjet e bëra në 1.067 shqiptarë nga C.S.Coon(1930).

Përveç të dënave antropologjike në këtë punim janë pasqyruar edhe faktorët ekzogjen (socio-ekonomikë dhe kulturorë).

Në bazë të të dhënave që mblodhi ,Coon-i përshkroi tipin dinarik të shqiptarëve dhe u mundua të shpjegojë preardhjen e tyre ilire.

Zh.Gavrilloviq (1967) bëri disa matje antropologjike të kokës dhe të trupit në mostrën prej 201 shqiptarëve nga Deçani (Kosovë).

Fillet e para të hulumtimeve antropologjike ndër shqiptarë hasën në dy broshurat e shkrimtarit Sami Frashëri”Njeriu” dhe “Përsëri njeri”…

Punim më rendësi shkencore,si në matje ashtu edhe në përshkushmërinë morfologjike të trupit dhe të kokës së populates shqiptare të Shqipërisë mund të mirret punimi “Gjurmime antropologjike për shqiptarët”,i Aleksandër Dh.Dhima(1985).

Autori në këtë punim jep të dhëna interesante për karakteristikat fizike të shqiptarëve.

Përveq të dhënave përshkruese të pamjes së jashtme (ngjyra e syve, çepallat, piloziteti trupor, ndërtimi muskulor i trupit ,etj.) autori jep vlerat e disa matjeve trupore si dhe të kokës.

Me aplikimine analizës faktoriale në hulumtimet antropologjike filloi një hulumtim më i suksesëshëm in dërlidhjes dhe ndikimit të ndërsjellë ndërmjet ndryshoreve të matura në të njejtën hapësirë apo në hapësira të ndryshme antropologjike.

Analiza faktoriale është aplikuar në hulumtimet e shumta ku është trajtuar ndërtimi dhe forma trupore e njeriut ( L . Rees , 1950, Milicerowa, 1951, M.Lorr dhe V.Fields,1954,W.Hammond,1957.).

Me matje antropometrike është marrë A. Skibinska ( 1970, 1977 ), Ferenc Bakoni ( 1968 ) , JosipBabiq ( 1986 ), Jan Babiak ( 1987 ), Xh. Stevanoviq (1990).etj.

Ndër hulumtuesit e trevës tonë ( Kosovë ) duhet veçuar hulumtimet antropometrike , morfologjike,fiziologjike dhe anatomike të popullatës tone si bije fjala hulumtimet shkencore të prof . dr. sc . Mustafë Aliu ( 1991 – 2005 ), Dr .sc. Agron Rexhepi ( 1998 ),Ass.Dr. sc.Ajvaz Berisha ( 2002, 2005) ,prof. dr.Hasim Rushiti(1999-2005), dr.sc.Abedin Bahtiri( 2004 ), Mr.sc.Flori Bruqi (2001- 2005), prof.dr.sc.Ibrahim Behluli( 1999-2005) ;prof.dr.sc.Bajram Nura (1999-2005) etj.etj.

Më sa kam njohuri specializanti i perudhës fashiste në Shqipëri z.Besnik Pula (e replikuesit tjerë si Mehmet Kraja më shokë ) që i kundërvihën më dhe pa argumente librit “Raca shqiptare” të J.Milajt nuk kanë bërë ndonjë hulumtim apo matje në trevat tona…

Dijmë se “kandidati për doctor i shkencave sociologjike ” zoti Besnik Pula ,është në një shkrim të 2004-shit anëtarë i një shkrimi ( më ca serb etj)për kthimin e “Kushtetutës e Kosovës së vitit ‘74”(document punimi i atashuar )…

Kemi thenë edhe më pare se Jakov Milaj, hulumtues shqiptar i viteve dyzet të shekullit 20-të, në vepren e tij epokale “Raca shqiptare”,duke u mbështetur në hulumtimet e bëra nga Pittard dhe të tjerë,sjellë një tab. matjesh cefalike dhe kranimetrike të tre popujve të siujdhesës Ballkanike:të shqiptarëve,grekëve,sllavëve(serbë dhe bullgarë);
Tab 1.Skema e tipave cefalikë më përqindje(sipas J.Milaj)

POPUJT Brakicefalë
bC Mezocefalë
mC Dolikocefalë
dC
1 Shqiptarët 79,50% 11,60% 8,90%
2 Grekët 48,98% 17,24% 33,70%
3 Bullgarët 24% 22% 24%
4 Serbët 29,8% 30,70% 39,20%

Siç shifet,në këtë tab kranimetrike,brakicefalia është shumë e lartë të shqiptarët,është e lartë të grekët,por mjaftë e ulët(në raport më shqiptarët dhe grekët)të sllavët, kurse dolikocefalia është mjaftë e lartë të sllavët, mesatare të grekët,kurse shumë e ulët të shqiptarët.Brakicefalia e lartë të grekët ka qenë e vërejtur nga antropologët Pittard,Deniker,Bataglia etj.

Ata shohin brakicefalinë dominante të grekët që banonin në përendim të maleve Pind (që nga Epiri dhe Etolia deri në Peleponezë, hapësira këto më përpara të banuara nga dorët),ndërsa,këta antropologë,dolikocefalinë e kanë pare me predominance të lartë në lindje të vargmaleve Pind deri në Atikë.

Sipas këtyre shkencëtarëve,të rumunët predominon tipi brakicefal,kurse të jevgët(ciganët) e këtyre ha[pësirave predominon dolikocefalia.

Shefki Sejdiu, si dhe disa antropologë tjerë të shekullit 19 brakicefalinë e shpjegojnë si cilësi të popujve aziatikë,por Renato Bosuti(sipas nesh dhe Jakov Miljat) si dhe antropologjisë bashkohore rrënjet e brakicefalisë i shofim në Europë.

Antopologu gjerman L.Swidetzky mendon që,alpidët( Keltët) dhe dinaridët(Ilirët)ka pasur një kalim nga dolikocefalia,pra ka pasur një process dedolikocefalizmi,përkatësisht brakicefalizmi.

Në skemën e mëposhtme do të rekonstruktojmë proçesin evolutiv të ndryshimeve cefalike nga shkalla primare e tipit cefalik me predominance dolikocefalike(DC) tek indoeuropianët në djepin e tyre,që supozohet të ketë qenë hapësira e Europës Veri-Lindore e që,tani,është karakteristikë e popujve nordikë(gjermanë,skandinavë) dhe atyre të Europës Veri-Lindore(sllavët).

Supozohët se ky process ka qenë i hershëm. Kalimi i tillë nga dolikocefalia në brakicefali i alpino-dinaridëve(keltëve dhe ilirëve) është konfirmuar edhe nga P.Bosch- Gmimpera, antropolog i dhjetëvjetshit të fundit të shekullit të shkuar.

Më poshtë po paraqesim skematikisht të dhënat e madhësive të bazuara mbi përqindjet cefalometrike për disa popuj të ballkanit sipas J.Milajt.

Tabela .2.Tipi cefalik dhe madhësitë

Fazat dhe tipat Para procesit të dedoliocefalizmit Pas procesit të dedolikocefalizmit kah mezocefalia dhe brakocefalia
0 Fiset a popujt indo-europianë *DC dC mC bC
1 (Proto)Shqiptarët *10 1 1 8
2 Grekët *10 3 2 5
3 Bullgarët *10 3,50* 3* 3,50*
4 Serbët *10 4 3 3

Të dhënat e tipit cefalik më përqindje mbështetët edhe në rekonstrukcione,sidomos në ato që paraqet rrafshi i “O” horizontal dhe ai vertikal i”paraprocesit” i dedolikocefalizmit ku janë dhenë disa madhësi apo njësi të paraprira më yllin e rekonstruktimit(*).

Të përmasat 3,50*,3* dhe 3,50* njësi që figurojnë të hapësira për bullgarë është prapavenë një yll(*) që tregon së njësitë bazohën gjithnjë në të dhënat statistikore të tableës 1 të dala nga matjet mbi vetëm 70 individë.

Siq kemi shkruar herën e kaluar në “Alb-Shkencë”; “Art-Café” etj.,sa i përket lartësisë së trupit,sipas matjeve të shkenëtarëve,serbët janë të gjatë deri në mesatare,shqiptarët kanë gjatësi mbi mesatare,kurse grekët kanë gjatësi mesatare të trupit.

Si tek Ilirët ,ashtu tash edhe te shqiptarët,tipi dinarid apo Adriatik apo Ilirik është dominues si për kah forma e kokës dhe gjatësia e trupit,por edhe për kah ngjyra e lëkurës dhe syve; të shqiptarët dhe grekët hasen mjaft tipare edhe te tipit Mediteran.

Kjo natyrë antropologjike dinarido-mediterane e shqiptarëve mund të spjegohet me praninë shumë të hershme të protoshqiptarëve në Ballkan dhe Mediteran.

Sipas shkenctarit kosovarë prof.dr. sc.Shefki Sejdiu,për të kuptuar më mire karakterin dolikocefalik dhe nordikeve dhe europianëve verilindorë ,janë flokëverdhë dhe atë të alpideve dhe dinaridëve mezocefalikë dhe brakocefalikë ndihmon shumë rregulla e Bergmanit,sipas të cilës qenieve të gjalla për të mbijetur në hapësirë më klimë të ftohtë u nevojitet një masë më e madhe trupore,por mutatis mutandis,në hapësirat e ngrohta apo në ato me klimë të moderuar nuk iu nevojitet një masë e madhe(mbrojtëse e tillë).Sipas kësaj rregulle rezulton se populli Kelt dhe ai Ilir,me herët se popujt tjerë indoeuropianë u janë drejtuar hapësirave më klimë më të moderuar dhe më të ngrohtë,të Europës Qendrore dhe Mesdhetare(Mediteranit).

Ky konstatim mund të përforcohet me faktinse edhe të francezët si dhe tëshqiptarët përveç tipareve Alpiko-Dinaride hasen edhe edhe ato Mesdhetare(Mediteranë).

Në fund mund të pohohet se shumë ndryshime antropologjiko-morfologjike(tipare të kokës,trupit,ngjyrës së lëkurës dhe syve)janë të kushtëzuar nga factorë gjeoklimatikë dhe rrethana të tjera sociokulturore,historike,kontaketsh dhe raportesh substrato-adstrato-superstratike etj.

Të shqiptarët hasen gjithashtu gjurmë të lashta etnokulturore siç janë kuvada,kulti i diellit,kulti i gjarpërit,rite vdekjeje,si psh.mbyllja e syve të posavdekurit nga ndonjë i afërm i tij,rit ky i ngjajshëm më atë të italikëve të periudhës romake dhe veprime siç është gjakmarrja,e ngjajshme me viendettan korzikane apo ajo malazeze etj.

Në fushë të etnolinguistikës,përveç përdorimit virtual dhe simbolik sidomos të numrave 3,7,9,12 etj., që mund të hasen edhe të shumë gjuhë të popujve të hapësirës mesdhetare e më gjërë,të shqiptarët haste edhe një përdorim emotive i këtyre numrave.

Të hangshin shtatqind mi dreqen ! etj.Nga gjuhët e ballkanit shqipja është e vetmja gjuhë që akoma ruanë gjurmë të sistemit vigezimal si të dyzetë(2x20=40);më përpara,në shqipe,për të shprehur nocionet’’ 60” dhe “80”,janë përdorur strukturat vigzimale trezet(3x20) dhe katërzet(4x20).

Një logjikë e tillë e formimit të emrave haste edhe në baskishte (2x20=40); në galishte(2x20=40); 3x20=60;4x20=80)në oksitanishte dhe në frengjishte të vjetër(3x20=60;4x20=80;6x20=120 madje edhe 15x20=300);në frengjishten e re gjithashtu haste 4x20 =80 por edhe emra të tjerë të numrave të ndërtuar mbi këtë bazë për numrin ,psh.99 thuhet 4x20+10+9=99 etj.

Profesor Sejdiu shkruan : “… Në gjuhën shqipe gjallojnë struktura etnolinguistike apo më saktësisht antropolinguistike dhe kulturore që dëshirojnë se,që në lashtësi,kanë ekzistuar kontakte të protoshqiptarëve dhe të gjuhës së tyre,me popuj,gjuhë dhe kultura paraindoeuropiane të Mesdheut.Këto gjurmë hetohen të disa emra të sistemit të farefisnisë si elemente materjarkati,p.sh.tek emir motër(
…Dhe në vend të konkludimit; këto gjurmë të lashta antropologjike,etnokulturore,gjuhësore,racore që ndeshën të shqiptarët nuk janë sjellë këtu vetëm si fakte të ndara dhe të shpërndara ,përkundrazi në këtu jemi përpjekur që këto fakte ti shohim ne,pra zoti BESNIK PULA etj., si struktura dhe ne sisteme (jo) raciste.Pjesa më e madhe e këtyre elementeve dhe fakteve janë gjurmë dhe dëshmi e kontakteve direkte dhe e një jete në simbiozë,që në kohrat më të lashta,me popujt paraindoeuropianë dhe indoeuropianë si dhe me kulturat dhe gjuhet e tyre në hapësirat e Mesdheut.

Besnik Pula, nuk është i denjë të quaj eruditin Jakov Miljan “racist” dhe librin e tij “ideologji raciste”,kur dihet se Pula 6 vjetë më pare ka sulmuar më të madhe edhe luftëtarët e lirisë (UÇK-së) në shumë web faqe të internetit, çka më një letër të tillë e dëshmoj edhe shkrimtari i njohur shqiptarë Kolec Traboini, nga Bostoni…,dhe hë për hë , sociologu i “Kushtëtutës së 74-tës”, kandidati për gradën doktor i sociologjisë në Universitetin e Michigan-it (SHBA) “kërkoi më një letër private -nga ne të dy (Flori Bruqi dhe Kolec Traboini) të “mbyllim polemikën në internet” dhe disa ditë më vonë një vështrim të tij “shkencorë “ e botoi në “Koha ditore” shkrimin të cilin e plasoi edhe në alb-shkencë kundër prof.dr.Jakov Milajn dhe librin të tij “Raca shqiptare”.
Duke e quajtur Milajn “racist” dhe librin e tij” libër që ideologjizon racizmin”)…

Prishtinë,21.VI.2005.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Racë shqiptare apo racizëm shqiptar?
e hënë , 20 qershor 2005
Replikë e një recensioni për librin e autorit Jakov Milaj "Raca shqiptare"

Besnik Pula

Më 1938, Musolini vendosi që ta anashkalonte akademinë italiane dhe angazhoi një student të ri të antropologjisë, Guido Landra, që ta hartojë një platformë shkencore për racizmin italian. Studenti i ri, me bekimin personal të Musolinit, në korrik të atij viti nxorri një dokument me emrin "Manifesti i Shkenctarëve Racialë" (Manifesto degli Scientisti Razziali), i cili vendosi bazamentin ideologjik për politikën e mëtejshme raciale të regjimit fashist. Manifesti shpalli italianët "racë Nordiko-Arjane", konstantoi se italianët janë "racë e pastër dhe e veçantë", formuloi definicionin biologjik të racës dhe shpalli raca inferiore çifutët dhe afrikanët.

Aplikimi i teorive raciste përbrenda regjimit fashist italian përbënte një risi, pasi që deri më 1938 Musolini i kishte rezistuar teorive të racës që promovonte homologu dhe aleati i tij në Gjermani, Adolf Hitleri. Madje në një rast, Musolini gjatë një bisede private i kishte përshkruar ato teori si qesharake dhe të pavlefshme. Diçka e kishte bindur Musolinin që ta ndryshojë mendjen dhe menjëherë pas nxjerrjes së Manifestit, politika e regjimit fashist ndryshoi thelbësisht në raport me kolonitë afrikane dhe çifutët brenda Italisë, duke filluar një politikë persekutimi dhe represioni të haptë ndaj "racave inferiore" në bazë të një ligji racial të nxjerrë nga regjimi në po atë vit. Tani kur superioriteti dhe inferioriteti, pastërtia dhe ndotja e racave mund të vërtetohej shkëncërisht, ishte e natyrshme që shteti të ndërmarrë ve[imin dhe kategorizimin e njerëzve në bazë të “esencës” së tyre biologjike dhe gjenetike.

Pas prillit 1939, kur Italia kishte zbarkuar me trupat e veta në Shqipëri dhe bashkë me qeverinë e re shqiptare kishte shpallur Shqipërinë pjesë të "Perandorisë së Romës", aplikimi i teorive raciale gjeti terren edhe në "bregun e pestë" të Perandorisë fashiste. Megjithëse teoritë raciale kurrë nuk arriten shkallën e ndikimit brenda fashizmit italian sa kishin në Gjermaninë naziste, ato megjithatë orientuan një pjesë të politikës italiane, por edhe i dhanë bazë epistemologjike raciologëve të rinjë italianë si Guido Landra dhe Arturo Galandi, që kishin ndërmarrë hapa për klasifikimin e popullsive të Perandorisë në baza të origjinave dhe pastërtisë raciale. Galandi ishte ndër raciologët italianë që "zbuloi" se shqiptarët janë "racë arjane" dhe se si e tillë nuk meriton fatin e trajtimit inferior që kishin çifutët e Italisë apo popullatat arabe dhe etiopiane të pjesës tjetër të perandorisë fashiste. Sikur në pjesën tjetër të kolonializmit evro-perëndimor, teoritë raciale shërbyen si mjet "shkencor" për përcaktimin e identitetit dhe prejardhjes historike të popullatave të robëruara, për furnizimin e një baze gjoja "shkencore" për ta justifikuar rendin racist kolonial, i mbështetur mbi ideologjinë e "misionit civilizues", tani i armatosur me kredenciale biologjike dhe gjenetike për inferioritetin e popujve të shtypur dhe superioritetin e shtypësve.

Se teoritë raciale patën ndikim edhe brenda kolonive italiane si Shqipëria është shembulli i librit të Jakov Milajt "Raca shqiptare". Milaj rrekët që të identifikojë prejardhjen e asaj që ky e definon si "racë shqiptare", ku raca kuptohet si një bazament biologjik dhe gjenetik i shfaqjeve fizike dhe kulturore të një grupi njerëzor. Për Milajn, shqiptarët nuk përbëjnë vetëm komb kulturor, por edhe një popullatë që veçohet nga një prejardhje e veçantë gjenetike, që i bën shqiptarët të meritojnë cilësimin si "racë". Milaj, që kishte qenë ministër për bujqësinë në Qeverinë e parë fashiste në Shqipëri, nuk ishte antropolog, por në libër shkruan se ndjehej i cytur që teoritë raciale të gjejnë shprehje edhe në Shqipëri që të kuptohet "në baza shkencore" origjina dhe identiteti shqiptar.

Stephen Jay Gould në librin e tij "The Mismeasure of Man" ("Matja e gabuar e njeriut") hedh dritë mbi bazat false dhe pseudoshkencore të teorive raciale, të nocionit se kultura rrjedh nga biologjia, si dhe të metodave të klasifikimit të grupeve njerëzore në bazë të veçorive trupore (ngjyrës së lëkurës, formës së kafkës etj.). Dekada të tëra të punës së antropologëve dhe studiuesve të tjerë kanë dëshmuar se teoritë kishin karakter ideologjik e jo shkencor. Teorinë e vet për "racën shqiptare" Milaj e mbështet pikërisht në këtë traditë të dështuar të pseudoshkencës mbi racën, me të cilën ai tenton të vërtetojë "pastërtinë" e racës shqiptare dhe t’i vendoste edhe shqiptarët diku brenda hierarkisë së racave që kishin shpikur raciologët evropianë.

Kur merren parasysh dy fakte: e para, që teoritë racialë ka mbi pesë dekada që janë hedhur poshtë si të pabaza shkëncërisht; e dyta, që për më tepër, teoritë raciale i hynë në shërbim projekteve më të errëta të historisë perëndimore, përfshirë kolonializmit evropian në Afrikë dhe Azi dhe tragjedinë e Holokaustit; është jo vetëm shqetësuese por dhe tronditëse që një libër si ai i Jakov Milajt gjen një recenzurë krejt jo-kritike, madje lavdëruese në faqet e kësaj gazete (fjala është për artikullin "Thelbi i ekzistencës, të njohësh vetëvetën", të autorës Miranda Haxhia, Botuar tek Koha ditore e dt. 28 maj 2005).

Është shqetësuese që autorja abstrakon librin e Milajt nga konteksti historik (libri u botua për herë të parë më 1944) dhe reprodukon në mënyrë krejt jo-kritike teoritë e librit, duke u njohur atyre një status shkencor që në dukje të parë të lë përshtypjen e një tentimi për rehabilitimin e teorive raciste. Autorja (por edhe gazeta që e boton një artikull të tillë) do të përballej padyshim me një akuzë të tillë po të mos ishte i njohur për akuzuesin ambienti intelektual i cili prodhon artikulime të tilla që i shkruajnë elegji pseudoshkencës dhe teorive që shërbyen si justifikim ideologjik për disa nga epizodët më të errëta të historisë njerëzore. Është e vërtetë që në një ambient intelektual ku dominon një auto-referencialitet dhe provincializëm i vetë-zgjedhur (dhe jo i imponuar), mund të botosh edhe një trakt që teoritë raciste i quan mjet "për njohjen e vetvetës", se "raca ... ka dukje të brendshme shpirtërore", se raca krijon një "psikikë të veçantë" dhe se ajo gjen shprehjen më të lartë dhe më të pastër tek "gjeniu" -- që nuk është tjetër pos bazë ideologjike për diktaturën totalitare të një Duce-je apo Führer-i -- dhe do të botohesh pa u pyetur për asgjë nga askush, dhe atë mbi një rubrikë që mban titullin "Antropologji".

Kjo dukuri ka dhe një dimension tjetër. Botimi i recenzurave të librit sikur ai i Milajt (dhe vetë fakti i ribotimit të librit pas një gjysëm-shekulli) është pjesë e rrjedhës për rehabilitimin e figurave të përndjekura nga regjimi komunist në Shqipëri, prandaj edhe Haxhia e sheh të nevojshmë që ta nënvizojë faktin se Milaj ishte një nga të burgosurit politik të regjimit enverist. Mirëpo, tentimi për ta nxjerr historinë shqiptare nga kufijtë ideologjik dhe censura e historiografisë enveriste kalon në ekstremin tjetër, atë të rehabilitimit të ideologjive fashiste dhe njerëzve që ishin të afërt (qoftë në mendim, qoftë në veprimtarinë e tyre politike) me fashizmin dhe nazizmin dhe projektet e tyre kriminale politike. Një recenzurë jo-kritike që riprodhon në vitin 2005 teoritë e racizmit të fillimshekullit XX nuk mund të interpretohet tjetër pos si simptomë e një fryme revizioniste që historinë nuk do ta rishkruaj por thjesht ta përmbysë brenda raporteve ekzistuese, e që nga një pozicion izolacionizmi kulturor dhe shkencor do të merret me problemet e historisë dhe identitetit shqiptar.

(Autori është kandidat për gradën doktor në sociologji në University of Michigan, SHBA, ku specializon periudhën fashiste në Shqipëri)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
List: Alb-Shkenca
[Alb-Shkenca] RE-Recension per librin e autorit JakovMilaj"Raca shqiptare"
nicola albert nicobert2003 at yahoo.fr
Fri May 13 06:23:41 EDT 2005

* Previous message: [Alb-Shkenca] RE-Recension per librin e autorit JakovMilaj"Raca shqiptare"
* Next message: [Alb-Shkenca] RE-Recension per librin e autorit JakovMilaj"Raca shqiptare"
* Messages sorted by: [ date ] [ thread ] [ subject ] [ author ]

Pershendetje te gjitheve
Mendoj se zoti Besnik Pula ka shume te drejte.
Pavareisht se Jakov Milaj eshte nje personalitet e padiskutueshem, kjo nuk na jet te drejten qe te pranojme çdo thenie te tij si apsolute, pavaresisht se nese nuk e bejme kete autoriteti yne si "Race e Larte" bie paksa.

Personalisht mendoj se njeriu me adapt qe ka percaktuar racen tone me objektivitet eshte studiuse Kroat me Origjine shqiptare Aleksander Stipçeviç, i cili e percakton keshtu racen tone: Raca shqiptare ashtu si dhe te gjithe racat e tjera evropiane, eshte nje produkt i pese kulturave qe kane kaluar ne teritoret Ilirike, perkatesisht nje shartim Iliro-greke, iliro-greko-romak, me pas nje shartim Iliro-romako-bizantin, dhe ne fundi, nje prodikt Iliro-greko-romano-bizantino-tartar(Turk). Kjo teze eshte shkencore pasi bazohet ne elemente te redesishesh, si pushtimet e herepashereshme te trojeve shqiptare, ne levizjet dhe migracionin e popullateve te ndryshme ne drejtim te shqiperise, gjate gjithe periudhave historike, ne ekzistencen e disa tipave antropomologjike shqiptare si Tipi shqiptar mesdhetar, i shkurter, brun, me kohe te madhe dhe sy te vegjel, tipi shqiptar origjine kelte, i madh me sy blu deri ne kafe, dhe me kafke te madhe e shkatulla te gjera, (sy te medhej) kryesisht ne
malesine e mbishkodres dhe ne kosove, dhe tipi shqiptaro-tartar me trup mbi mesataren koke relativisht te vogel, kembe te shtrembera, floke te zinj.

Evropa dhe kryesisht ballkani, ka qene nje kazan popujsh, dhe nuk ekziston ne asnje vend te evropes perfshire dhe Suedine, qe te kete nje race, te paster, qind per qind, (qofte dhe nentedhjete perqind te paster.)

Ne kete aspekt, me gjithe respektin per punen iluministe te Jakov Milajt, duhet te pranojme orgjinen fillestare nga iliret, dhe me pas revolucionin gjuhesor, gjenetik kulturor dhe lindjen e nje popilli te ri, shqiptar nga Arbereshet e pushtuar, qe fillon te kristalizohet ne shekullin e 17 e perfundon me Krijimin e shtetit shqiptar gjete kohes se Mbreterise.

Populli shqiptar nuk eshte nje mace laramane qe duhet ledhatuar,
populli shqiptar eshte nje popull i ri qe duhet keshilluar qe te mund te perparoje nen driten e Iluminizmit Evropian. "Ai qe te do, ta thote te verteten ne sy, ai qe nuk te do, te ben qejfin qe te qerrohesh e te bien ne gremine"- thote nje shprehje gjirokastrite.

Me respekt
Albert Vlash Nikolla
Bruxelles
Belgique

Besnik Pula a écrit :
--- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare ---
(www.alb-shkenca.org)
--- Ndalohet ribotimi pa lejen e autorit dhe te Alb-Shkences ---

Si dikush qe studion shkencat shoqerore jam i tronditur qe nje liber
sikur ky i Jakov Milajt "Raca shqiptare" mund te lavderohet si
kryeveper e shkences. Per dy arsye. E para eshte se libri ka si
paradigme teorite tashme krejt te diskredituara, pseudoshkencore
raciste qe mbeshteteshin ne ide gjoja evolucionare e qe argumentonin
epersine gjenetike te races se bardhe karshi grupeve te tjera racore,
te legjitimuara "shkencerisht" nga antropologet ne baze vecanerisht te
matjeve te kafkes, vecorive te fytyres etj. si shenja qe zbulonin
shkallen e zhvillimit biologjik e kulturor te grupeve njerezore. Kete
histori te pseudoshkences raciste e dokumenton dhe diskuton mire
Stephen Jay Gould ne librin e tij "The Mismeasure of Man".

Tashme dihet historikisht se cfare kahje moren keto teori dhe cfare
projekte politike ato mbeshteten, duke filluar nga legjitimimi i
kolonializmit dhe shtypjes se eger te popujve jo-evropiane deri te
Holokausti dhe eliminimi i miliona njerezve nga shkaku i gjoja
"inferioritetit gjenetik" te tyre. Te njejtat paradigma teorike benin
qe zyrtare te larte te shtetit serb ne shek. 19 te argumentonin se
shqiptaret jane "njerez me bisht" duke i pershkruar shqiptaret si
popull "primitiv" dhe duke i projektuar mbi shqiptaret konceptet
raciste qe evropianet kishin zhvilluar ne kolonite e tyre afrikane e
aziatike.

Kjo eshte pikerisht ajo qe shqeteson me teper se fakti qe libri
mbeshtetet mbi baza joshkencore. Te lavderohet nje liber i tille si nje
qe ka karakter patriotik dhe kombetar (qe sic thote Elona eshte
paradoksale, sepse shkenca nuk mund te kete karakter patriotik dhe
kombetar) eshte te legjitimohet ideologjia raciste si perberese e
identitetit shqiptar. Ky liber mund te sherbeje si dokument per te
kuptuar origjinen historike te elementeve raciste ne kulturen
shqiptare, te tentimeve "shkencore" te intelektualeve shqiptare per ta
antropologjizuar popullin e vet dhe per ta shikuar permes syve te
shkences raciste (dikush do te thoshte, nga pikepamja e kolonialistit),
dhe te konstruktimit historik te identitetit shqiptar karshi forcave te
racizmit dhe kolonializmit qe vinin nga Evropa perendimore, simptomat e
se cilave akoma mund te shperfaqen ne ditet e sotme. Pikerisht ketu
mund te qendroje vlera e ribotimit te vepres, si nje pasqyre ku ne
menyre refleksive mund te zberthehet procesi historik i perpjekjeve per
ndertimin e identitetit nacional shqiptar, por sigurisht jo si
kontribut ndaj shkences dhe antropologjise.

Pershendetje,
Besnik Pula

On May 6, 2005, at 4:21 PM, Elona Pira wrote:

--- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare ---
--- Ndalohet ribotimi pa lejen e autorit dhe te Alb-Shkences ---

Do te shpresoja qe shkenca(ne kete rast antropologjia) te punonte ne pavarsi te ndjenjave patriotike e kombetare . Fatkeqsisht pershkrimi i librit #8211;nuk mund te flas per permbajtjen akoma- eshte gatuar aq shume ne tenxheren patriotike sa qe tashme i vjen ere e djegur dhe le nje shije te hidhur per nje gjelle qe na serviret si #8220;shkencore#8221;.

>From: "Flori Bruqi" >Reply-To: "Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare"
>To: alb-shkenca at alb-net.com, art-cafe at alb-net.com, hasim_rushiti at hotmail.com,artanpiperku at hotmail.com, g.ajgeraj at bluewin.ch,tetori13 at hotmail.com, i_prokshi49 at hotmail.com, ktraboini at msn.com,luljeta_s at hotmail.com, pulebardha at net.hr,rs_shtegtari at hotmail.com, sdetari at yahoo.fr,shehuengjell at hotmail.com, shgalica at hotmail.com
>CC: mehdi_jashari at yahoo.com, mustafe_aliu at yahoo.com, floribruqi at yahoo.com
>Subject: [Alb-Shkenca] Flori Bruqi-Recension per librin e autorit JakovMilaj"Raca shqiptare"
>Date: Fri, 06 May 2005 11:32:20 +0000
>
> --- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare ---
> --- Ndalohet ribotimi pa lejen e autorit dhe te Alb-Shkences ---
>
>
>
><< ANTROPOLOGJI.doc >>
>________________________________________

ANTROPOLOGJI

JAKOV MILAJ “RACA SHQIPTARE”

Do të lexoni këtu pjesë nga studimi elitar i autorit profesor Jakov
Milaj,shkëputur nga libri i tij lapidary”raca shqiptare”,botuar në vitin
1944.E mbajtur në hije për më shumë se 50 vjet,kjo vepër,së voni,i rikthehet
publikut shqiptar,për t’i dhënë atij një nga studiusit më virtuozë të
antropologjisë,i vetëm dhe i pakalueshëm deri sot ndër shqiptarët në këtë
fushë mendimi

Kush është profesor Jakov Milaj ?

Ai i takon asaj pjesës më të mire të themeluesve të shkencës dhe mendimit
shqiptar,asaj pjese që i dedikohet mbijetesa e identitetit tone

Jakov Milaj lindi në Fier më 25.03.1911.Ai u shkollua në Gjimnazin e
Shkodrës,ku e mbaroi atë sin jë nga nxënësit më të mire në vitin 1931.Sio
nxënës Milaj ,drejtoj Shoqatën Kulturore “BESA SHQIPTARE”.Punoj si mësues në
Fier,sekretar komune në nënprefekturën e Kolonjës,më vonë redactor përgjgjës
në organe te ndryshme të shtypit të Tiranës e sidomos në “VATRA” të TIMO
DILOS dhe në revistën “PERPJEKJA SHQIPTARE” të BRANKO MERXHANIT.
Në këtë kohë ka formuar shumë njohje,ku spikat mbi të gjitha,miqësia e madhe
me Millosh Gjergj Nikollën-MIGJENIN.Për ata,që kanë shfletuar në shtypin
shqiptarë të vitit 1930, është e pamundur që të mos hasin emrin Jakov Milaj
apo inicialet e tij J.M.
Falë erudicionit të tij,ai shkrunte në fushën
etnografike,antropologjike,gjeografike,
historike etj.
Në vitin 1934 i është dhënë e drejta e studimit në Fakultetin e Veterinarisë
pranë Universitetit italian të Torinos.Përkohësisht Milaj in dërpret
studimet(1935) dhe kthehet në Fier,ku merr pjesë në Kryengritjen e
Fierit…Dështimi i kësaj kryengritje ishte fatal edhe për studentin Jakov
Milaj.Rexhimi i atëhershëm i mbretit Zog e denon Miljan më burgim 101
vjet.Pas ndërhyrjes së organizatave të shumta ndërkombëtare,ai falet.Më
pas,migron nga vendi për në Torino të Italisë për ti vazhduar studimet e
veterans të lëna në gjysmë.
Në ditët e fundit të jetës së poetit tone të mjerimit-Migjenit,Jakov
Milaj,do të jetë pranë tij dhe të motrës në Senatoriumin e Tore
Feliçës…Madje,do të ishte ai,që do të sillte edhe fjalët e fundit të
Migjenit dhe dorëshkrimet e fundit të tij,nga Spitali.
Në Shqipëri Milaj kthehet në vitin 1939,pasi kishte doktoruar veteranën në
Torino.
Jakov Milaj do të punon në institucionet zyrtare dhe në qeverinë e
atëhershme do të ishte pak muaj edhe Ministër i Bujqësisë dhe i Pyjeve.
Shkak për largimin e tij nga fotelja e ministrit ishte se Milaj, kërkoj
që”pyjet e Shqipërisë të shkëputeshin nga kontrolli Italian dhe milicia
italiane e pyjeve të zëvëndësohej më shqiptarë”Kuptohët se professor Jakov
Milaj u detyrua të jape dorëheqjen nga Ministri.Pas Luftës së Dytë
botërore,doctor Milaj punoj në Stacionin e Veterinarisë në
Durrës,Bilisht,Fier etj.
Rexhimi komunist shqiptarë e dënoi (1945)profesor Jakov Milajn me 15 vjet
burg të rendë,prej të cilave bëri gjashtë vjetë burg(1945-1951) dhe katër
vjetë internim(1951-1955).
Vdiq më 02.01.1997,në moshën 86 vjeçare.
Kryevepra e tij”Raca shqiptare” është shkruar në vitin 1944 dhe mbeti mbi 50
vjet në hije(deri në vitin 1997),ashtu si edhe autori i saj.
Në këtë vepër madhore,ai hodhi për here të pare rrugën për antropologjinë
shqiptare.Vepra ka një karakter të theksuar shkencor,patriotic dhe
kombëtar.”Vepra doli atëherë ku në gjentikën shqiptare ishte gjendje
thatësire.Si vepër,ajo është e para në llojin e saj e shkruar nga një autor
shqiptar.
Në aspektin antropologjik,ky është i pari punim,i shkruar mjeshtërisht më
një gjuhë të pasur dhe të pastër,ku del tipi fizik shqiptar dhe ecuria e tij
evolutive në rrafsh kombëtar”kanë thenë shkenctarët e ndryshëm për “Racën
shqiptare” të doktor Milajt.
Por vetë autori,më mire se kushdo tjetër e ka treguar misionin e tij në këtë
vepër”Qëllimi i hartimit të kësaj vepre ka qenë që të nxjerrë në shesh disa
të vërteta,gjer më sot të panjohura,mbi racën tone dhe t’u jape
shkas,atyreve q’e ndjejnë vehten të zotin,për t’ u marrë pak më tepër më
biologji e anthrologji.Përfundimet,që ka për të nxjerrë lexonjësi nga këto
faqe janë të thjeshta dhe ,ndofta,të njohura intuitivisht prej shumë
Shqiptarëvet,me gjithë se të mohuara prej të huajvet dashakeqë:se populli
arbëror ka një origjinë të vetme të përbashkët:se është anas(autokton) në të
gjitha viset ku banon sot; se as midis muslimanvet e kristjanvet ,as midis
Gegvet e Toskvet nuk ka ndonjë ndryshim racor;e,më në funt,se ndihet nevoja
për një politikë shoqërore që të synojë fuqizmin fizik të races
shqiptare”.Pa dyshim Profesori Milaj është pjesë më e mirë e studieuesve
patriotë shqiptarë,i asaj pjese që i dedikohet mbijetesa e identitetit tone.

Një pasqyrë e shkurtër e hulumtuesve tjerë

Dihet se,të dhënat e para të antropologjisë shqiptare janë të formës
përshkruese.Përshkrimin e pare të pamjes fizike e ka bërë
F.Pouqueville(1805).Të dhëna përshkruese antropologjike dhanë edhe
J.Pisko(1894),P.Trager-i(1990),E.Durham(1905) si dhe F.Nopesa(1912)
Hulumtimet e mirëfillta antropologjike mbi shqiptarët janë bërë nga
A.Weisbach(1868) i cili në Stamboll mati 17 meshkuj shqiptarë për të cilët
gjeti lartësinë mesatare 1664 mm.L.Glück(1895) mati 30 shqiptarë kryesisht
nga Kosova.A Haberland dhe V.Lebcelter(1916)matën 106 meshkuj shqiptarë nga
zonat malore dhe 13 nga Fusha e Kosovës.
K.Dronçillov(1921)bëri një punim antropologjik në 112 shqiptarë nga Kosova
dhe Maqedonia Perëndimore.
F.Luschan(1922) bëri matjen e kokës të 130 shqiptarë më banim në Turqi.
Si punim i plotë mbi antropologjinë e shqiptarëve mund të mirren matjet e
bëra në 1.067 shqiptarë nga C,S.Coon(1930).Përveç të dhënave antropologjike
në këtë punim janë pasqyruar dhe afktorët ekzogjen.Në bazë të dhënave që
mblodhi,Coon-i përshkroi tipin dinarik të shqiptarëve dhe u mundua të
shpjegoi prejardhjen e tyre ilire.
Zh.Gavrilloviq(1967) bëri disa matje antropologjike të kokës dhe trupit në
mostren prej 201 shqiptarëve nga deçani(Kosovë).Fillet e para të hulumtimeve
antropologjike ndër shqiptarë hasën në dy broshura e shkrimit Sami
Frashëri”Njeri” dhe “Përsëri njeri”.
Punim më rendësi shkencor,si në matje ashtu edhe në përshkrushmërinë
morfologjike të trupit dhe të kokës së populates shqipatre të Shqipërisë
mund të mirrët punimi”Gjurmime antropologjike për shqiptarët”,i Aleksandër
Dh.Dhima-s(1985).Autori në këtë punim jep të dhëna interesante për
karakteristikat fizike të shqiptarëve.Përveç të dhënave përshkruese të
pamjës së jashtme(ngjyra e syve,çepallat,piloziteti trupor,ndërtimi muskulor
i trupit,etj),autori jep velrat e disa matjeve trupore si dhe të kokës.
Ndër hulumtuesit e trevës sonë në këtë fushë studimi lypset veçuar edhe
hulumtimet e reja në hapësirat antropometrike,lëvizore,fiziologjike nga
Mustafë Aliu (1991), Hasim Rushiti (1999,2000,2001) ,Agron
Rexhepi(1998),Abedin Bahtiri(2004),Ajvaz Berishës(2002),Flori
Bruqi(2003,2004,2005) etj.

FLORI BRUQI

JU RRËFEJ PËR RACËN SHQIPTARE(botim i viti 1945; ribotim 1997)
(Nga prof.dr.Jakov Milaj)

Shumë kohë përpara anthropologve,filologë,poetë,gjeografë,historjanë e
udhëtarë të ndryshëm,që kanë kaluar nëpër Shqipëri,ose që kanë njohur,në
ndonjë kënt të largët të Perandoris tyrke a të Ballkanit,ndonjë grup
Shqiptarësh,nuk kanë përtuar të përshkruajnë sa më mire që të jet’ e mundur
tiparet e këtij populli,që bie në sy për madhështi e bukuri.

Si na shihnin të huajt
Ami Boue,si qindra të tjerë që s ‘po i përmendim,është prekur nga dukja
fizike e Shqiptarëvet. Në veprën e tij”La Turquie d’Europe”(Paris 1842):
“ata iu përngjajnë më shumë Grekve se sa Sllavëve dhe të kujtojnë tipat më
të bukur të malësorvet zvicëranë më fytyrë vezake,më hundën e gjatë e të
hequr,me trupin e tyre më shumë të hollë se të trashë e më trajtat e
hedhura”.

Cypren Robert-i,që ka njohur vetëm gegët,në një studim të botuar në “Revue
des deux Mondes” thotë se Shqiptarët kanë “sy të vegjël,shikim të drejtë e
të ngulur,vetulla të holla,hundë të mprehtë,kokë të gjatë,ball të
sheshtë,qafë tepër të gjatë,krahruar të rrumbullakët dhe pjesën tjetër të
trupit të thatë e nervozë”.

Nga shkrimtarë të tjerë,dikush thotë se Shqiptarët i kanë syt e shkruar ose
bojë qieli dhe flokët e verdhë e gati t ‘ artë; dikush
tjetër-Pouqueville-i,për shëmbull-shkruen se syt i kanë te zezë.Këto
shënime,me gjithë se në përgjithësi flasin mire për ne,qëndrojnë kaq lark
njëri tjetrit sa të bëjnë të bësoshë se nuk ka një njësi fizike të tipit
shqiptar.Por,mos të rrojmë se këto nuk janë veçse verë të percipëshme e më
të shumtën e herës,sentimentale.Vetëm në një pike,që të gjithë auktorët,janë
të një mendimi:në bukurinë plastike të Shqiptarëvet.Dhe ,kjo bukuri,pranohet
edhe prej anthropologëve të vërtetë.Por,këta të fudit,hyjnë më thellë në
shqyrtimin e veçorive trupore dhe pranojnë,me ndonjë përjashtim të
vogël,njësin fizike të tipit shiptar dhe,bashkë me ketë,origjinën e njejtë
të races sonë.

Por ,studimet më të plota mbi racën t‘onë,janë bërë prej shkënctarvet
austriake A.Haberlandt e V.Lebzelter,prej Eeninger-it,prej studjonësit
gjerman von Luschan dhe prej anthropologut zviceran Eugene Pitard.Dy të
parët,gjatë Luftës së Madhe u mblodhën në Shqipërin e pushtuar prej fuqive
austro-hungareze.Bënë studime mbi një grup vullnetraësh,që shërbenin me armë
në dorë për Fuqit Qëndrore dhe mbi një numër të vogël civilash e të
burgosurish shqiptarë,që ishin kapur prej Serbëve.
Janë matur 140 vetë,të tërë meshkuj,madhor me verse njëzet vjeç e lart
dhe,që të gjithë,më sa duket,t ‘ardhur nga krahinat e Gegëris.Studimet etyre
u botuan më 1919 në “Archiv fuer Anthropologie”XVII,me titullin”Zur
physischen Anthropologie der Albanesen”.
Mbledhjen e kësaj lënde ne nuk duhet t’a kërkojmë prej të huajvet,por prej
vetë Shqiptarëvet.Ndër emrat e autorëve të shumët q’u përmenden më
lartë,lëxonjësi do të ketë vënë re se,ka edhe disa ballkanas që s ‘janë
mjaftuar me studimin e racave të tyre,pork anë future hundën edhe në
përshkrimin e races sonë.Për të zbuluar origjinën
T’onë dhe për të njohur vetvehten duhet t’i kushtojmë kujdesin e duhur
studimit të races,që do të kishte për rendësi të barabartë,në mos më të
madhe me studimin e gjuhës e të historis[.

Dallimet fizike,paprekshmëria e racës

Popujt që kanë patur të bëjnë me Ilirët gjatë shekujve kanë qenë
kolonizatorë,pushtonjës ushtarakë ose migrantë endacakë.Këta nuk kanë patur
kontakt të barabartëme të gjithë turmën ilirike të përhapur në një trevë kaq
të madhe.Por,ndërsa,ndrydhja e tyre ka qenë më forte për disa fise e vise,ka
qenë shumë me dobët ose nuk është ndier aspak nder fise e vise të
tjera.Disa nga këta popuj,nuk kanë lënë gjurmë veçse në qytetrim: kurse disa
të tjerë kanë lënë shumë gjak ndër fiset e pushtuara.Vetëm ai grup i Ilirve
që më vonë u çuajt me emrin Shqiptar,qëndroi m’i pastërti dhe,me gjithë se e
ndjeu mjaft ndikesen e qytetërimit të huaj,mbeti gati krejt i paprekur për
nga raca.
Raca shqiptare nuk ka nxjerrë vetëm burra të pushkës,por edhe njerëz të
mendjes e të shpirtit,filozofë,ligjëvënës,burra
shteti,shkencëtarë,letrarë,dijetarë,poetë e artiste të mëdhënj.Numrit të
njerëzve të dëgjuar,që njihen si Shqiptarë,duhet t’i shtohet një numër
tjetër shumë m’i i madh të panjohurishë,që janë mbajtur si pjellë e ndonjë
populli tjetër dhe që ne nuk ua dime emrat.
Kontributin që kjo race i ka sjellë botës,në përpjesim më numrin e me
kushtet në të cilat ka jetuar,nuk e vë prapa racavet të tjera
fqinje.Tregon,për kundrazi,se paja shpirtërore e sajë është e madhe dhe e
shumanshme.
Sipas Pittard-it lartësia trupore mesatare e gegëve është 1.683 mm;ajo e
Toskëve 1,673 mm.Si shihet,grupi i Gegëve të Dobruxhës jep një lartësi
mesatare 1 mm më të vogël nga mesatarja e Glueck-ut,pra gati të barabartë
me lartësinë e kosovarve dhe 10 mm më e ulët nga ajo,që kanë gjetur
Haberlandt-i e Lebzelter-i,ndërsa Wniger-i ka vënë re se”në mes të Gegëve e
të Toskve nuk ka asnjë ndryshim në lartësin e trupit”.
Sikur të krahasojmë shtatin e Shqiptarvet me atë të popujve fqinj,dalin në
dritë disa fakte shumë interesante.Përtej detit Adriatik gjendet një nga
zonat me njërëzit më të shkurtër t’Evropës.
Karta e Biasutt-it,e botuar në volumin e pare të veprës”Razze e Populi della
Terra”,është një pasqyrë e saktë e lartësisë trupore të popullsive që
banojnë kundrejt bregdetit shqiptar.
Që nga Ankona e gjer në thembër të çizmës italike,e gjithë pjesa
qëndrore,jugore e ishullore e Gadishullit e’ Apeninevet,përmban njerz që
kanë një lartësi mesatare prej 158 deri ne 162,9 cm,pra 6 deri 10
centimetra më t’ulët se atë të Shqiptarëvet.
Nga kjo kuptohet se:për sa i përket kësaj veçorije,kryqzimet midis
Shqiptarvet dhe Italijanvet gjatë shekujve të kaluar duhet të kenë qenë
shumë të kufizuara për të most hënë se praktikisht nuk kanë eksistuar
fare.Në lindje të tokës së zënë prej popullit shqiptar gjendet Bullgaria.E
ndan prej sajë Maqedhonija më njerz race të perzierë,shumica e të cilëve e
mban vehten si bullgarë.Bullgarët,sipas Wateff-it,kanë një lartësi mesatare
prej 1.665 mm.Përpjestimi i njerzve të lartë nga ata të krahinave lindore:ai
arrin mesatarisht në 1.678 mm do me thenë në një lartësi krejt të barabartë
me atë të Shqiptarvet që gjen Pittard-i,ose 15 milimetra me t’ulët nga ajo
që na japin Habrelandt-i dhe Lebzelter-i.Del ,pra,në shesh se ata q’i thonë
vehtës Maqedhonas duhet të kënë shumë gjak shqiptar dhe,për sa i takon
lartësis mesatare,ndryshojnë mjaft prej bullgarvet të vërtetë.

Treguesi qefalik dh e veçantitë

Në veri të Shqipëris ethnike ndodhen Serbë,Boshnjakë e Malazezë.Që të tre
këta popuj kanë trup më të lartë nga Shqiptarët.Për të parët Deniker-i jep
shifren mesatare 1.709 mm,që mund të shtohet në studime të
mëvonshme.Weissbach-u në 3.802 boshnjakë,që ka matur ,ka gjetur si lartësi
të mesme 1.726 mm.Lartësi thuaj se të barabartë me këta kanë edhe barabartë
më këta kanë edhe Malazezët.
Në jugun e vendit tone gjenden Grekët,të cilët kanë një lartësi trupi gati
të njënjëshme me ne:1.670 mm.Kjo veçori e disa të tjera,që do të shohim më
vonë,bëjnë të besosh se shumica e Grekvet,posaçërisht pjesa perëndimore,janë
të një race me Shqiptarët,e bile,janë Shqiptarët,që kanë humbur gjuhën
dhe,nëpërmjet shkollës e të Kishës,kanë trajtuar një ndjenjë kombëtare
që,shpirtërisht,i ndanë prej nesh.
Gjatsija e gjymtyrve të poshtme,në grupin e matur prej Pittard-it,kalon
prej 711 milimetra në 872 milimetra; mesatarisht kapet në 792,6 mmm; kjo
gjatësi shtohet rregullisht në përpjestim më lartësinë trupore.Raporti
mesatar i gjatsis së shalëve në gjatsin e përgjithshme të trupit është
47,25.
Shqiptarët kanë pra bustin më të zhvilluar nga të gjithë popujt e
Ballkanit;kurse gjymtyrët e tyre,megjthëse të gjata,vijnë pas gjymtyrëve të
Sërbëve e të Tyrqve.
Weninger-i ka gjetur ndër Gegë një gjerësi koke që kalon prej 145-172 mm me
frekuenca më të shumta në 147-170 mm edhe ndër toskë një gjerësi që kalon
prej 148-179 mm; me frekuenca më të dendura në 151-171 mm.
Në materialin e studiuar prej tij është vërtetuar se Toskët e kanë kryet më
të gjërë nga Gegët.

Tregonjësi qefalik është veçorija anthropologjike më e rendësishme;që bën të
dallohet raca shqiptare nga racat tjera.Është shumë i lartë dhe prandaj
vërteton se populli i ynë është,në përgjithësi,shumë kokë-shkurtër.
Për serit e ndryshme të Shqiptarvet,që ka matur Pittard-i,tregonjësi mesatar
arrin në 86,4 dhe për atë që ka matur Haberlandt-i e Lebzelter-i është pak
më i ulët 86,14..
Është shum’ e vështirë të gjendet,për sa i takon knjë popull tjetër që të
ketë veçorira më të dukshme,shkruan në librin e tij lapidar”Raca
Shqiptare”,në ribotimin e vitit 1997 autori erudite prof.dr.Jakov Milaj.

Flori Bruqi

LITERATURA E SHFRYTËZUAR :
1.Aliu,M.:”Razvoj morfoloskih obelezja skolske populacije i razlike u tim
obelezjima na kronolosku dob., Doktorska disertacija,1992,Sarajevo.

2.Bozina,M.I.:Morfoloske osobine jugoslovenskih naroda,etnoantropoloski
problemi,knjiga 11,Beograd,1990.
3.Bruqi,Flori.:”Delikuenca e të miturve dhe ushtrimet
trupore,Flomed,Prishtinë,botimi 1,2003 dhe botimi 2,2004.

4.Bruqi,Flori.:Ndikimi sistematik i ushtrimeve fizike në strukturën e
personalitetit të sportistit,Flomed,2003,botimi 1 dhe Flomed,2004,botimi 2.

5.Bruqi,Flori.:Dallimet në disa ndryshore fiziologjike ndërmjet studentëve
sportiestë dhe jo sportiestë para dhe pas vrapimit 400 metra,Punim
magjistrature,Prishtinë,2005.

6.Durakovic,M.M.,i suradnici,Morfoloska antropometria u sportu,Zagreb,1995.

7.Milaj,Jakov”Raca Shqiptare”,Tiranë,1945 dhe 1997.

Etj.

2005-06-03T13:57:00.000-07:00

Luan Krasniqi e nokauton Whitaker-in dhe fiton të drejtën të luftojë për titullin botëror

Ne Stuttgart – Luan Krasniqi e kaloi testin më të rëndësishëm duke korrur fitoren më të madhe të karrierës së tij si boksier profesionist. Para 5000 tifozëve të entuziazmuar në Hanns-Martin-Schleyer-Halle të Stutgartit, synuesi 34-vjeçari i kategorisë së rëndë, e nokautoi amerikanin Lance Whitaker në raundin e gjashtë më një goditje harkore në kokë.

Whitaker, për të cilin ishte hera e parë në karrierë të pësojë një nokaut, ishte në gjendje të pavetëdijshme për një kohë, dhe qendroi i shtirë në dysheme gati një minutë pasiqë shqiptari i fuqishëm e mbuloi atë me goditje, për t'i dhënë fund këtij meçi eksploziv pas 2 minutave e 33 sekondave të raundit të gjashtë.

Kjo ndeshje u pat shpallur si eliminatore zyrtare për titullin në verzionin WBO, dhe me këtë fitore Krasniqi e fitoi të drejtën që të boksojë kundër kampionit Lamon Brewster. Besohet se ky meç do të zhvillohet këtë vit, dhe Universum Box-Promotion tashmë e kanë zgjedhur 'Color Line Arena' në Hamburg dhe datën 28 shtator si vend dhe kohë të mundshme për takim. Kjo datë ishte edhe datëlindja e boksierit legjendar gjerman, dhe kampionit botëror në kategorinë e rëndë, Max Schmeling, i cili vdiq para disa muajsh në moshën 99-vjeçare.

"Jam takuar me Schmeling-un në vitin 2002 dhe i kam premtuar se do ta fitoj titullin e Kampionit Botëror", tha Luani pas fitores së tij më të madhe të gjertanishme. "Fatkeqësisht, nuk isha i shpejtë sa duhet që këtë ta bëj derisa ai ishte ende gjallë. Sidoqoftë, shpresoj së këtë vit do të luftoj për titull."

"Luftova me mençuri", shton Krasniqi . "I përdora këmbët dhe reflekset e mia dhe lëviza me shpejtësi gjatë sulmeve. Gjithashtu, e përdora goditjen time direkte, dhe i dëgjova këshillat e trajnerit tim Torsten Schmitz. Cdo gjë shkoi si duhet, prandaj edhe jam shumë i lumtur. Tani jam i gatshëm për mejdanin kryesor, dhe dua ta luftoj Lamon Brewster-in për titulllin botëror."

"Kam trajnuar me shumë mund dhe pata përkrahje të madhe nga ekipi im. Por Luani ishte më i mirë se unë sonte, dhe nuk kam kurrfarë arsyetimi për humbjen e pësuar", u shpreh sinqerisht Whitaker.

Kjo ishte fitorja e 28të e Krasniqit, krahas një barazimi dhe një disfate të vetme ndaj polakut Saleta, për të cilën ai moti e nxorri hakun me fitore shumë bindëse.

Kundërshtari i ardhshëm i Luanit, Lamon Brewster, e fitoi brezin e WBO-së me 10 prill 2004, me një nokaut të papritur dhe senzacional në raundin e pestë kundër Vladimir Kliçkos. Pas kësaj, ai arriti që dy herë ta mbrojë titullin: kundër australianit Kali Meehan me vendim të gjyqtarëve, dhe kundër polakut Andrew Golota me një nokaut në minutin e parë të meçit.

Flori Bruqi

Nga FKFS prane UP ne Prishtine

2005-05-21T07:43:00.000-07:00

NGA UNIVERSITETI I KOSOVËS NË PRISHTINË

FLORI BRUQ I,MBROJTI ME SUKSES PUNIMIN E MAGJISTRATURËS

Më 18 maj 2005 Flori Bruqi ,mbrojti punimin e magjistraturës më titull”Dallimet në disa ndryshore fiziologjike ndërmjet studentëve sportiestë dhe josportistë,para dhe pas vrapimit 400 metra “para komisionit shkencor të Fakultetit të Kulturës Fizike dhe Sportit në Prishtinë ,në përbërje Prof.Dr.sc.Hasim Rushiti,kryetar,Prof.Dr.Hysni Daka,mentor,Prof.Dr.sc.Mustafë Aliu ,anëtarë .

Flori Bruqi, gjatë mbrojtjës së temës në fjalë , në fillim prezentoj një hyrje të shkurtër mbi problematikën e hulumtimeve të gjertanishme mbi funksionin e sistemit kardiovaskular dhe respirator të sportistët dhe jo sportistët e dy gjinive.

Qëllimi i punimit është hartuar në hulumtimin e struktures latente të hapësirave të fshehta antropometrike dhe fiziologjike.

Magjistri i tashëm i shkencës së “Fiziologjisë kineziologjike” Flori Bruqi,ka zbatuar një metodologji të avansuar shkencore gjatë këtij hulumtimi të tij 2 vjeçarë në 22 parametra morfologjiko-fiziologjikë duke përdorur kriteret e avancuara të “Programit biologjikë ndërkombëtar” të Weiner-it dhe Louri-esë; “Praktikumin e antropologjisë biologjike” të Buzin-ës më bashkëpunëtorë; ”Parktikumin e fiziologjisë sportive”,të Heimer-it më bashkëpunëtorë; ”Udhëzuesit Kombëtarë të Asociacionit Shëndëtësor Amerikan” etj.

Punimi i magjistraturës të Flori Bruqit, është vlerësuar lartë nga komisioni shkencorë dhe i njajti ka shfrytëzuar burime më të reja të literaturës (citon 49 referenca librash më të rinj nga kjo lëmi shkëncore) si dhe ka përdorur 17 web-adresa portale relevante që merren më këto hulumtime të Fiziologjisë kineziologjike botërore.

Mr.sc. Flori Bruqi , deri më tash ka botuar mbi 15 libra letrarë ; 6 libra shkencorë.

Shkrimet e tij lexuesi ynë shpeshëherë i ka lexuar në disa web site interneti si bie fjala në “ALB-SHKENCË “; “ART-CAFÉ”,:” FLOART” FLORI-PRESS” “SPORT-RITMI I ZEMRËS” etj.

Prof.dr.sc.Bashkim Hasanaj

Kush eshte Besnik Pula?

2005-05-15T23:01:00.000-07:00

From : Flori Bruqi
Sent : Monday, May 16, 2005 5:46 AM
To : besnik@alb-net.com, super0@earthlink.net, bb239@columbia.edu, g.ajgeraj@bluewin.ch, alb-shkenca@alb-net.com, pendekaltri@yahoo.com, i_prokshi49@hotmail.com, engjell shehu , skenderberisha@hotmail.com, zeqirjah@hotmail.com, floribruqi@hotmail.com
Subject : Re: Pasi Kolombi ka thyer vezen...

A din kush te me tregoj se kush eshte Besnik Pula?

Sipas informacioneve qe posedoj z.Besnik Pula,na qenka
nje "shkenctare" i OJQ-ve(Georgetown University in
Washington,DC) i cili he per he kritikon shkrimin tim
per librin (Raca Shqiptare)te prof.dr.Jakov Milajt.

Musafiret e paftuar ne forumin tone shkencore te "Alb
shkences"(pa e lexuar librin e Milajt) keto dite
derdhen lote krokodili dhe librin ne fjale e quajten
jo shkencore,ndersa eruditin tone te madh e quajten
racist!...Sa "mire"?...

Te atshuar keni materjalin ku figuron emri i OJQ-istit
tone te "njohur" z.Besnik Pula me ca serb qe
deshiroekan te na kthejne"Pavarsine e Kosoves" ne
shtetin e Qubrilloviqit,Andriqit,Qosiqit,Millosheviqit
dhe harbuteve tjere cetnike ...(shih dokumentin se me
kend ky njeri bashkepunon).

Une nuk kam ndermend te polemizoje me askend,ngase
skam nevoje te polemizoje me keta"antropologe
SOROS-siste" qe shesin mend ne internet ,pra "dushk
per gogla" per "RACEN SHQIPTARE" te shkenctarit me
fame - Milajt ,pa e lexuar fare librin...

Ju lumte -DJEMA !Me kosmopolitizem e perparojme racen
tone!...
Valle athue a ka bere ndonje matje antropologjike
Soros-isti yne!
A e di sa eshte vete ky i gjate!...
Apo?...me nje shkrim te tille demode-deshiron te behet
i madh ne forumin tone te alb-shkences!...

Ndal turrin djalo?...
Mendo me koke tende!
Beri disa matje morfologjiko-fiziologjike dhe
lajmerohu me shkrime shkencore te cilat do ti
publikojme dhe do ti krahasojme te dhenat tua
"shkencore" me ato te eruditit tone- Milaj.

Ta dijsh se ai nuk eshte racist e as jo shkencore per
kohen...

Flori Bruqi

-------------------------------------------------------

--- Quo Vadis wrote:

> PASI KOLOMBI E KA THYER VEZEN...
>
> Besnik Pulaj ben te mencurin duke e
> quajtur Dr.Jakov Milajn racist .
>
> E lexova shqetesimin e shkrimtarit nga Prishtina
> Flori Bruqi, ne lidhje me denigrimin absurd e tejet
> cinik qe i ben Besnik Pulaj vepres se Dr.Jakov
> Milajt " Raca shqiptare" duke e quajtur veper
> raciste, shqetesim qe e vleresoj te drejte sepse
> zoteriu kritizer ne fjale, flet me nje stil gjoja
> akademik, por ex-catedra me nje fjalor qe nuk i
> shkon pershtat kurrfare studiuesi sado zemerak te
> jete.
> Zoti Pulaj duke e pare vehten ne dimensionin
> europian ngutet qe te perdore spaten e dardharit mbi
> nje intelektual shqiptar si Jakov Milaj (1911-1997),
> mjek dhe gazetar nder me te kulturuarit e mesit e
> shekullit te kaluar, jeta e te cilit ka qene nje
> mundim e travaje e pafund, i denuar nga regjimi i
> Zogut me 101 vjet burg dhe i denuar ne 1945 nga
> regjimi komunist me 15 vjet burg politik.
> Duke u njohur me qendrimin e zotit Pulaj, ndryshe
> prej indinjates se shkrimtarit prishtinas, mua nuk
> me beri pershtypje fare sepse te tilla qendrime ai
> ka mbajtur qe ne vitin 1997 e ketej, neper ca linja
> interneti, ku shpaloste ca platforma fantazore dhe
> gjithnje kunder nacionalizmit si fryme kombetare e
> cila perkunder kesaj, per fatin tone, idene e
> shqiptarise e ka mbajtur gjalle neper shekuj. Duke e
> shitur vehten si modern ky tip kritikuesi nuk e
> kishte per gje te polemizonte me kedo qe kishte
> fryme nacionaliste.
> Po fundja cfare vleresime objektive mund te prese
> Kosova e mbare shqiptarizmi prej atyre qe shkojne ne
> shkolla te huaja dhe per te bere buje e korrur fame,
> bejne transplantime idesh pa marre parasysh
> rrethanat e vecanta qe ka nje komb e nje popull. Nuk
> mund nje eksperience, sado e cmuar ne mendimin e nje
> hapsire tjeter kontinentale( qofte dhe ne Ameriken
> Veriore), te aplikohet ne nje terren qe ka te tjera
> karakteristika e tjera histori mardheniesh
> nderetnike sic ndodh ashper ne Ballkan. Kesisoj
> transplatoresh, duke perfshire edhe ndonje organ
> shtypi apo mikroparti ne Kosove, ku vegjeton ky
> studiues, nuk e kuptojne se bejne montazhe jashte
> cdo lloj llogjike dhe prej ketyre mund te prodhojne
> kurrgje tjeter vec monstra idesh, qe e demtojne
> ceshtjen kombetare shqiptare e ketu rrezikun me te
> madh e ka Kosova nga disa hibride idesh qe vine
> perqark, vetem e vetem per te shmangur sa te jete e
> mundur qellimin e pavaresise apo bashkimin e Kosoves
> me Shqiperine si imediat historik.
> Ne analiza qofte historike apo antropologjike,
> kushdo( duke perfshire dhe z. Pulaj), mund te kene
> vrejtje per nje studiues si Jakov Milaj, se koha ka
> bere retushe, kane ndodhur ngjarje te medha ne
> histori si Lufta e Dyte Boterore, qe ne kohen kur u
> shkrua e botua kjo veper nuk kishin dale plotesisht
> ne drite, por te besh te mencurin pasi Kolombi e ka
> thyer vezen eshte nje absurditet i pashoq, per te
> mos thene idiotesi ne fushe te mendimit kritik.
> Jakov Milaj duhet gjykuar ne rrethanat kur akoma nuk
> diheshin plotesisht ngjarje te tilla si gjenociti i
> tmerrshem ndaj izraeliteve. E per me teper nuk ka
> qene ideja e Jakov Milajt superioriteti i races
> shqiptare mbi racat e tjera, por per te zbukuar te
> vecanten, individualitetin qe kishte raca shqiptare
> e cfare nuk bie ndesh me vleresimet historike te te
> huajve qe kane njohur tek shqiptaret cilesi te larta
> qofte si luftetare qofte ne cilesite morale si
> besnikerine e mikpritjen.
> Mirepo edhe pse disa studiues i bejne punet
> mbrapsht e mbare ne Kosove e ne Shqiperi po i mbajne
> me buke gjithndej e shkrimet e tyre publikohen me
> bollek e gjejne e mrekullisht edhe sponzor
> nderkombetar. Absurde kjo, por fundja realiteti
> sotem eshte pjelle e nje absurditeti qe kapercyem e
> i cili nuk mund te na linte pa rudimente te tilla
> ala Pula, qe vene gisht per racizem tek
> intelektualet e shquar shqiptar, qe ka qene ne fate
> individuale poe edhe si popull e komb po aq te
> persekutuar ne histori prej greko-serbeve dhe po aq
> ngjashem ne tragjedi me fatin e izreliteve.
> Sot Kosova pse jo dhe Shqiperia i ka themelet mbi
> qindramijra skelete eshterore te viktimave te
> gjenocidit antishqiptar, prandaj te mos lodhet
> pinjollet e ideve te Enver e Fadil Hoxhe
> internacionalisteve, qe te kerkoje gjelpera ne
> kashte, pra racizmin tone shqiptar qe vetem ndonje
> delirant ne fushen intelektuale mund ta fantazoje.
>
> KOLEC TRABOINI
> Boston
>
>
>
>
> __________________________________________________

Abstract

Besnik Pula
UN in Kosova:
Administering Democracy?

My contribution examines the prospects for democracy in Kosova given the UN mandate to administer and build institutions of self-government in the territory. I will do this by examining the UN mandate and evaluating the UN mission_s performance thus far.

Iwill argue that without the resolution of a series of fundamental issues, the prospects for democracy in Kosova become bleak. These issues include determining the level of self-government, resolving the minority problem, initiating a process of political depolarization, and economic reform.

For the full text please contact the author !

Polemike :nga Bleron Baraliu-Prishtine

2005-05-15T09:11:00.000-07:00

Polemike :nga Bleron Baraliu-Prishtine
From : Bleron Baraliu
Reply-To : Bleron Baraliu ,"Alb-Shkenca (www.alb-shkenca.org)"
Sent : Sunday, May 15, 2005 10:07 AM
To : "Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare(www.alb-shkenca.org)" , "Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare(www.alb-shkenca.org)"
Subject : Re: [Alb-Shkenca] RE-Recension per librin e autoritJakovMilaj"Raca shqiptare"

--- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare ---
(www.alb-shkenca.org)

Mendoj se Besniku ka te drejte vetem pjeserisht. Pajtohem me plote bindje se studimet shkencore nuk mund te kene karakter patrotik, mirepo nuk duhet refuzuar se rrjedhimet e nje hulumtimi shkencor mund te rezultojne ne perfitime kombetare dhe si te tilla te kualifikohen per nga natyra e kontributit patriotik, p.sh. hulumtimet amerikane ne kozmos dhe zbritja ne hene gjithmone kane pasur natyre patriotike per Amerikanet, ndoshta jo per karakterin e tyre(?!) por per arritjet e treguara. Ne anen tjeter, Besniku ka te drejte pjeserisht poashtu kur thote se paradigma baze e studimit antropologjik rreth percaktimit te vlerave te racave ka rene tashme kohe me pare dhe kur ka egzistuar si e tille ka qene paradigme jashtezakonisht social-regresive, mirepo nuk jam i sigurte nese Besniku ngutet ne gjykimin e librit para se ta lexonte ate. Nga permbledhja, kam mundur te kuptoj vetem se libri kerkonte te beje identifikimin statistikor te karakteristikave fizike te Shqiptareve dhe jo ti klasifikoj ata si superior apo te klasfikoj ndonje popull tjeter si inferior. Motivet e studimeve te tilla nga gjermanet, psh., kane qene te erreta, por kjo nuk mund te na shfrytezoje si paragjykim per studime tjera te kesaj natyre.

Ne fund te fundit te dhenat statistikore jane cfare jane, dhe une personalisht, megjithese matematicient me profesion baze, nuk i vleresoj keto te dhena si dicka me vlere te larte. Madje, tentoj te besoj se dobia dhe demi i konkluzave ne baze te studimeve statistikore nuk jane ne disproporcion te larte. Merr shembull deshtimet statiskore ne mjekesi, financa, dhe pothuajse ne cdo rrafsh tjeter social, politik, ekonomik te jetes. Te vleresojme relevancen e prezentimit te tyre dhe motiveve te nxjerrura nga Prof. Milaj na duhet opinioni i nje eksperti ose se paku dikujt qe e ka lexuar kete liber me vemendje.

Megjithate, me lejoni te ndalem per nje moment ne koncpetin e superioritetit te popujve. Te besosh qe te gjithe njerezit lindin te barabarte do te thote ti besosh nje doktrine te ngjashme me ate te Bibles. Ne kete aspekt nuk tingellon aq paaresyeshem! Mirepo, te besosh se njerezit mbesin te barabarte me ndryshimin e kohes dhe pavaresisht nga shpejtesia e ndryshimeve do te thote te jesh ndesh me cdo logjike te mundshme ne toke, nga ajo e Bibles se Vjeter e deri tek Teoria e Relativitetit. Ne kete kontekst, zhvillimet e popujve varen nga faktore historik te papermendshem, dhe vetem dogmatizmi komunist u mundua pasusksesshem te mohoj shkallen dramatike te ndryshimeve te krijuar nga vete fakti qe kultura te caktuara u zhvilluan ne rrethe te caktuara dhe shpeshhere me tipare unike. Kjo do te thote qe historia krijoi popuj te mire dhe popuj te keq!

Te thuash ate qe une shkrova ne fjaline e mesiperme eshte racizem fanatik, primitiv, i pandergjegjshem dhe i papranueshem, por, vetem nese nxjerret nga konteksti. Pse?! Sepse e mira dhe e keqja jane cilesi relative qe maten nganjehere dramatikisht ndryshe ne kultura te ndryshme. Per shembull, ne Afrike egizstojne kultura qe nje mysafiri mashkull ua dhurojne gruan e shtepise per te kaluar naten, intimisht! Kjo eshte e "keqe" dhe e papranueshme ne shumicen e kulturave perendimore, si i njohim ne. Per te mos e zgjatur shume, per te gjithe konformuesit e kultures se tyre kultura vetiake eshte me superiore ne bote, ne kuptimin e matjes se vlerave te se mires dhe se keqes. Si Shqiptar, populli juaj eshte detyrimisht populli me superior ne bote; perndryshe ju ose keni devijuar nga kultura e popullit Shqiptar, mendoni se ju dhe nje pakice Shqiptare e mbajne kulturen por shumica ka devijuar nga kultura bazike Shqiptare, ose jeni te bindur qe edhe popuj te tjere e percjellin te njejeten cilesi te kultures si populli Shqiptar, pak me mire ose pak me keq, pra egizton ose nje barazi ne botekuptimin tuaj ose inferioritet i nje populli apo tjeter.

Ne opinionin tim, ne sistemin e matjes se vlerave-- qe bazohet ne rezultat me te larte per faktoret e harmonise, solidaritetit, ndjenjave shpirterore dhe dashurise ndaj njeriut, kafshes dhe natyres, afinitetit ndaj respektimit te rregullave pa forcimin e tyre permes pushtetit diktatorial, e faktoreve te tjere me shume social dhe evulucionar ne karakterin e tyre e me pak ne zhvillime historike ekonomike/industriale mbi baza sistemesh sunduese, diktatoriale etj.-- pra ne sistemin tim te matjes te se "mires" dhe te se "keqes", matjes se superioritetit dhe inferioritetit te klaseve te njerezve qe per thjeshtesi po i ndaj ne popuj, populli Shqiptar eshte popull me superior se popujt tjere ne bote. Ky superiroritet, ne mendimin tim, eshte rrjedhoje e adaptimeve te detyrueshme historike, qe, ne kuptimin evulucionar i bene njerezit te afrohen me shume, te bazohen ne koncepte humane ne menyre qe te mbijetojne veshtiresite. Popuj te tjere, si Indianet, arriten ti afrohen vlerave humane permes sistemeve tjera, si ai i religjionit shume pozitiv Hinduist dhe Budist, por pavaresisht, duhet pranuar se egzistojne vlera unike per ti karakterizuar popujt, sepse po te mos egzistonte unikiteti i ketyre popujve ata as qe do te formoheshin ne pike te par. Dhe populli Shqiptar unikitetin e vet e gjene ne superioritetin e natyres se tij shoqerore dhe humane, pavaresisht prej egzistimit apo mungese se unkitetit fizik.

Ju pershendes me dashuri per te gjithe njerezit por me dashuri me te zjarrte per njerezit Shqiptare!

perhere ilir,
Bleron Baraliu

-----Original Message-----

From: nicola albert
Sent: May 13, 2005 6:23 AM
To: "Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare (www.alb-shkenca.org)"
Subject: Re: [Alb-Shkenca] RE-Recension per librin e autorit JakovMilaj"Raca shqiptare"

Pershendetje te gjitheve
Mendoj se zoti Besnik Pula ka shume te drejte.
Pavareisht se Jakov Milaj eshte nje personalitet e padiskutueshem, kjo nuk na jet te drejten qe te pranojme çdo thenie te tij si apsolute, pavaresisht se nese nuk e bejme kete autoriteti yne si "Race e Larte" bie paksa.

Personalisht mendoj se njeriu me adapt qe ka percaktuar racen tone me objektivitet eshte studiuse Kroat me Origjine shqiptare Aleksander Stipçeviç, i cili e percakton keshtu racen tone: Raca shqiptare ashtu si dhe te gjithe racat e tjera evropiane, eshte nje produkt i pese kulturave qe kane kaluar ne teritoret Ilirike, perkatesisht nje shartim Iliro-greke, iliro-greko-romak, me pas nje shartim Iliro-romako-bizantin, dhe ne fundi, nje prodikt Iliro-greko-romano-bizantino-tartar(Turk). Kjo teze eshte shkencore pasi bazohet ne elemente te redesishesh, si pushtimet e herepashereshme te trojeve shqiptare, ne levizjet dhe migracionin e popullateve te ndryshme ne drejtim te shqiperise, gjate gjithe periudhave historike, ne ekzistencen e disa tipave antropomologjike shqiptare si Tipi shqiptar mesdhetar, i shkurter, brun, me kohe te madhe dhe sy te vegjel, tipi shqiptar origjine kelte, i madh me sy blu deri ne kafe, dhe me kafke te madhe e shkatulla te gjera, (sy te medhej) kryesisht ne malesine e mbishkodres dhe ne kosove, dhe tipi shqiptaro-tartar me trup mbi mesataren koke relativisht te vogel, kembe te shtrembera, floke te zinj.

Evropa dhe kryesisht ballkani, ka qene nje kazan popujsh, dhe nuk ekziston ne asnje vend te evropes perfshire dhe Suedine, qe te kete nje race, te paster, qind per qind, (qofte dhe nentedhjete perqind te paster.)

Ne kete aspekt, me gjithe respektin per punen iluministe te Jakov Milajt, duhet te pranojme orgjinen fillestare nga iliret, dhe me pas revolucionin gjuhesor, gjenetik kulturor dhe lindjen e nje popilli te ri, shqiptar nga Arbereshet e pushtuar, qe fillon te kristalizohet ne shekullin e 17 e perfundon me Krijimin e shtetit shqiptar gjete kohes se Mbreterise.

Populli shqiptar nuk eshte nje mace laramane qe duhet ledhatuar,
populli shqiptar eshte nje popull i ri qe duhet keshilluar qe te mund te perparoje nen driten e Iluminizmit Evropian. "Ai qe te do, ta thote te verteten ne sy, ai qe nuk te do, te ben qejfin qe te qerrohesh e te bien ne gremine"- thote nje shprehje gjirokastrite.

Me respekt
Albert Vlash Nikolla
Bruxelles
Belgique

Besnik Pula a écrit :

--- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare ---
(www.alb-shkenca.org)
--- Ndalohet ribotimi pa lejen e autorit dhe te Alb-Shkences ---

Si dikush qe studion shkencat shoqerore jam i tronditur qe nje liber
sikur ky i Jakov Milajt "Raca shqiptare" mund te lavderohet si
kryeveper e shkences. Per dy arsye. E para eshte se libri ka si
paradigme teorite tashme krejt te diskredituara, pseudoshkencore
raciste qe mbeshteteshin ne ide gjoja evolucionare e qe argumentonin
epersine gjenetike te races se bardhe karshi grupeve te tjera racore,
te legjitimuara "shkencerisht" nga antropologet ne baze vecanerisht te
matjeve te kafkes, vecorive te fytyres etj. si shenja qe zbulonin
shkallen e zhvillimit biologjik e kulturor te grupeve njerezore. Kete
histori te pseudoshkences raciste e dokumenton dhe diskuton mire
Ste phen Jay Gould ne librin e tij "The Mismeasure of Man".

Tashme dihet historikisht se cfare kahje moren keto teori dhe cfare
projekte politike ato mbeshteten, duke filluar nga legjitimimi i
kolonializmit dhe shtypjes se eger te popujve jo-evropiane deri te
Holokausti dhe eliminimi i miliona njerezve nga shkaku i gjoja
"inferioritetit gjenetik" te tyre. Te njejtat paradigma teorike benin
qe zyrtare te larte te shtetit serb ne shek. 19 te argumentonin se
shqiptaret jane "njerez me bisht" duke i pershkruar shqiptaret si
popull "primitiv" dhe duke i projektuar mbi shqiptaret konceptet
raciste qe evropianet kishin zhvilluar ne kolonite e tyre afrikane e
aziatike.

Kjo eshte pikerisht ajo qe shqeteson me teper se fakti qe libri
mbeshtetet mbi baza joshkencore. Te lavderohet nje liber i tille si nje
qe ka karakter patriotik dhe kombetar (qe sic thote Elona eshte
paradoksale, sepse shkenca nuk mund te kete karakter patriotik dhe
kombetar) eshte te legjitimohet ideologjia raciste si perberese e
identitetit shqiptar. Ky liber mund te sherbeje si dokument per te
kuptuar origjinen historike te elementeve raciste ne kulturen
shqiptare, te tentimeve "shkencore" te intelektualeve shqiptare per ta
antropologjizuar popullin e vet dhe per ta shikuar permes syve te
shkences raciste (dikush do te thoshte, nga pikepamja e kolonialistit),
dhe te konstruktimit historik te identitetit shqiptar karshi forcave te
racizmit dhe kolonializmit qe vinin nga Evropa perendimore, simptomat e
se cilave akoma mund te shperfaqen ne ditet e sotme. Pikerisht ketu
mund te qendroje vlera e ribotimit te vepres, si nje pasqyre ku ne
menyre refleksive mund te zberthehet procesi historik i perpjekjeve per
ndertimin e identitetit nacional shqiptar, por sigurisht jo si
kontribut ndaj shkences dhe antropologjise.

Pershendetje,
Besnik Pula

On May 6, 2005, at 4:21 PM, Elona Pira wrote:

> --- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare ---
> --- Ndalohet ribotimi pa lejen e autorit dhe te Alb-Shkences ---
>
>
>
> Do te shpresoja qe shkenca(ne kete rast antropologjia) te punonte ne
> pavarsi te ndjenjave patriotike e kombetare . Fatkeqsisht pershkrimi i
> librit –nuk mund te flas per permbajtjen akoma- eshte gatuar aq shume
> ne tenxheren patriotike sa qe tashme i vjen ere e djegur dhe le nje
> shije te hidhur per nje gjelle qe na serviret si “shkencore”.
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
> >From: "Flori Bruqi"
> >Reply-To: "Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet
> Shqiptare"
> >To: alb-shkenca@alb-net.com, art-cafe@alb-net.com,
> hasim_rushiti@hotmail.com,artanpiperku@hotmail.com,
> g.ajgeraj@bluewin.ch,tetori13@hotmail.com, i_prokshi49@hotmail.com,
> ktraboini@msn.com,luljeta_s@hotmail.com,
> pulebardha@net.hr,rs_shtegtari@hotmail.com,
> sdetari@yahoo.fr,shehuengjell@hotmail.com, shgalica@hotmail.com
> >CC: mehdi_jashari@yahoo.com, mustafe_aliu@yahoo.com,
> floribruqi@yahoo.com
> >Subject: [Alb-Shkenca] Flori Bruqi-Recension per librin e autorit
> JakovMilaj"Raca shqiptare"
> >Date: Fri, 06 May 2005 11:32:20 +0000
> >
> > --- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studjuesvet Shqiptare
> ---
> > --- Ndalohet ribotimi pa lejen e autorit dhe te Alb-Shkences
> ---
> >
> >
> >
> ><< ANTROPOLOGJI.doc >>
> >______________________________________________________________

posted by floart @ 6:02 MD

ALBAN DUSHKU :PAK ME NDRYSHE PER JAKOV MILAJN

2005-05-14T21:54:00.000-07:00

Pseudoshkenctaret Besnik Pula,Albert Vlash Nicolla,Elona Pira,etj,ashtu sic beri plote 50 vjete regjimini komunist shqiptare per eruditin tone te madh-te ndjerin profesor dr.sc.Jakov Milajn dhe vepren e tij"Raca shqiptare"(botimi i pare 1945; botimi i dyte:1997).te njajtin avaz po e vazhdojne ca"shkenctare" shqiptare ne Forumin tone te mirenjohur "Alb-shkenca".Keta 3 harbute-musketare SOROSISTE apo KOMUNIST te rinj u munduan qe ne nje shkrim te tyre ta denigrojne veprimtarine e madhe te Jakov Milajt,duke e quajtur racist dhe vepren e tij "Raca Shqiptare"(punim pseudoshkencore).
Ju bejme me dije se Jakov Milaj,nuk ishte Adolf Hitler,Qubrilloviq,Andriq,Qosiq e Millosheviq siq pandehen ne nje shkrim keta "Shkenctaruca" duke torturuar opinionin shkencore ne "Alb-Shkence",pa e lexuar fare librin shkencore"RACA SHQIPTARE".

Prof.dr.Alban Dushku

posted by floart @ 6:42 PD

Flori Bruqi _Recension per librin e Jakov Milaj "Raca shqiptare"

2005-05-06T04:46:00.000-07:00

ANTROPOLOGJI

JAKOV MILAJ “RACA SHQIPTARE”

Do të lexoni këtu pjesë nga studimi elitar i autorit profesor Jakov Milaj,shkëputur nga libri i tij lapidary”raca shqiptare”,botuar në vitin 1944.E mbajtur në hije për më shumë se 50 vjet,kjo vepër,së voni,i rikthehet publikut shqiptar,për t’i dhënë atij një nga studiusit më virtuozë të antropologjisë,i vetëm dhe i pakalueshëm deri sot ndër shqiptarët në këtë fushë mendimi

Kush është profesor Jakov Milaj ?

Ai i takon asaj pjesës më të mire të themeluesve të shkencës dhe mendimit shqiptar,asaj pjese që i dedikohet mbijetesa e identitetit tone

Jakov Milaj lindi në Fier më 25.03.191.Ai u shkollua në Gjimnazin e Shkodrës,ku e mbaroi atë sin jë nga nxënësit më të mire në vitin 1931.Sio nxënës Milaj ,drejtoj Shoqatën Kulturore “BESA SHQIPTARE”.Punoj si mësues në Fier,sekretar komune në nënprefekturën e Kolonjës,më vonë redactor përgjgjës në organe te ndryshme të shtypit të Tiranës e sidomos në “VATRA” të TIMO DILOS dhe në revistën “PERPJEKJA SHQIPTARE” të BRANKO MERXHANIT.
Në këtë kohë ka formuar shumë njohje,ku spikat mbi të gjitha,miqësia e madhe me Millosh Gjergj Nikollën-MIGJENIN.Për ata,që kanë shfletuar në shtypin shqiptarë të vitit 1930, është e pamundur që të mos hasin emrin Jakov Milaj apo inicialet e tij J.M.
Falë erudicionit të tij,ai shkrunte në fushën etnografike,antropologjike,gjeografike,
historike etj.
Në vitin 1934 i është dhënë e drejta e studimit në Fakultetin e Veterinarisë pranë Universitetit italian të Torinos.Përkohësisht Milaj in dërpret studimet(1935) dhe kthehet në Fier,ku merr pjesë në Kryengritjen e Fierit…Dështimi i kësaj kryengritje ishte fatal edhe për studentin Jakov Milaj.Rexhimi i atëhershëm i mbretit Zog e denon Miljan më burgim 101 vjet.Pas ndërhyrjes së organizatave të shumta ndërkombëtare,ai falet.Më pas,migron nga vendi për në Torino të Italisë për ti vazhduar studimet e veterans të lëna në gjysmë.
Në ditët e fundit të jetës së poetit tone të mjerimit-Migjenit,Jakov Milaj,do të jetë pranë tij dhe të motrës në Senatoriumin e Tore Feliçës…Madje,do të ishte ai,që do të sillte edhe fjalët e fundit të Migjenit dhe dorëshkrimet e fundit të tij,nga Spitali.
Në Shqipëri Milaj kthehet në vitin 1939,pasi kishte doktoruar veteranën në Torino.
Jakov Milaj do të punon në institucionet zyrtare dhe në qeverinë e atëhershme do të ishte pak muaj edhe Ministër i Bujqësisë dhe i Pyjeve.
Shkak për largimin e tij nga fotelja e ministrit ishte se Milaj, kërkoj që”pyjet e Shqipërisë të shkëputeshin nga kontrolli Italian dhe milicia italiane e pyjeve të zëvëndësohej më shqiptarë”Kuptohët se professor Jakov Milaj u detyrua të jape dorëheqjen nga Ministri.Pas Luftës së Dytë botërore,doctor Milaj punoj në Stacionin e Veterinarisë në Durrës,Bilisht,Fier etj.
Rexhimi komunist shqiptarë e dënoi (1945)profesor Jakov Milajn me 15 vjet burg të rendë,prej të cilave bëri gjashtë vjetë burg(1945-1951) dhe katër vjetë internim(1951-1955).
Vdiq më 02.01.1997,në moshën 86 vjeçare.
Kryevepra e tij”Raca shqiptare” është shkruar në vitin 1944 dhe mbeti mbi 50 vjet në hije(deri në vitin 1997),ashtu si edhe autori i saj.
Në këtë vepër madhore,ai hodhi për here të pare rrugën për antropologjinë shqiptare.Vepra ka një karakter të theksuar shkencor,patriotic dhe kombëtar.”Vepra doli atëherë ku në gjentikën shqiptare ishte gjendje thatësire.Si vepër,ajo është e para në llojin e saj e shkruar nga një autor shqiptar.
Në aspektin antropologjik,ky është i pari punim,i shkruar mjeshtërisht më një gjuhë të pasur dhe të pastër,ku del tipi fizik shqiptar dhe ecuria e tij evolutive në rrafsh kombëtar”kanë thenë shkenctarët e ndryshëm për “Racën shqiptare” të doktor Milajt.
Por vetë autori,më mire se kushdo tjetër e ka treguar misionin e tij në këtë vepër”Qëllimi i hartimit të kësaj vepre ka qenë që të nxjerrë në shesh disa të vërteta,gjer më sot të panjohura,mbi racën tone dhe t’u jape shkas,atyreve q’e ndjejnë vehten të zotin,për t’ u marrë pak më tepër më biologji e anthrologji.Përfundimet,që ka për të nxjerrë lexonjësi nga këto faqe janë të thjeshta dhe ,ndofta,të njohura intuitivisht prej shumë Shqiptarëvet,me gjithë se të mohuara prej të huajvet dashakeqë:se populli arbëror ka një origjinë të vetme të përbashkët:se është anas(autokton) në të gjitha viset ku banon sot; se as midis muslimanvet e kristjanvet ,as midis Gegvet e Toskvet nuk ka ndonjë ndryshim racor;e,më në funt,se ndihet nevoja për një politikë shoqërore që të synojë fuqizmin fizik të races shqiptare”.Pa dyshim Profesori Milaj është pjesë më e mirë e studieuesve patriotë shqiptarë,i asaj pjese që i dedikohet mbijetesa e identitetit tone.

Një pasqyrë e shkurtër e hulumtuesve tjerë

Dihet se,të dhënat e para të antropologjisë shqiptare janë të formës përshkruese.Përshkrimin e pare të pamjes fizike e ka bërë F.Pouqueville(1805).Të dhëna përshkruese antropologjike dhanë edhe J.Pisko(1894),P.Trager-i(1990),E.Durham(1905) si dhe F.Nopesa(1912)
Hulumtimet e mirëfillta antropologjike mbi shqiptarët janë bërë nga A.Weisbach(1868) i cili në Stamboll mati 17 meshkuj shqiptarë për të cilët gjeti lartësinë mesatare 1664 mm.L.Glück(1895) mati 30 shqiptarë kryesisht nga Kosova.A Haberland dhe V.Lebcelter(1916)matën 106 meshkuj shqiptarë nga zonat malore dhe 13 nga Fusha e Kosovës.
K.Dronçillov(1921)bëri një punim antropologjik në 112 shqiptarë nga Kosova dhe Maqedonia Perëndimore.
F.Luschan(1922) bëri matjen e kokës të 130 shqiptarë më banim në Turqi.
Si punim i plotë mbi antropologjinë e shqiptarëve mund të mirren matjet e bëra në 1.067 shqiptarë nga C,S.Coon(1930).Përveç të dhënave antropologjike në këtë punim janë pasqyruar dhe afktorët ekzogjen.Në bazë të dhënave që mblodhi,Coon-i përshkroi tipin dinarik të shqiptarëve dhe u mundua të shpjegoi prejardhjen e tyre ilire.
Zh.Gavrilloviq(1967) bëri disa matje antropologjike të kokës dhe trupit në mostren prej 201 shqiptarëve nga deçani(Kosovë).Fillet e para të hulumtimeve antropologjike ndër shqiptarë hasën në dy broshura e shkrimit Sami Frashëri”Njeri” dhe “Përsëri njeri”.
Punim më rendësi shkencor,si në matje ashtu edhe në përshkrushmërinë morfologjike të trupit dhe të kokës së populates shqipatre të Shqipërisë mund të mirrët punimi”Gjurmime antropologjike për shqiptarët”,i Aleksandër Dh.Dhima-s(1985).Autori në këtë punim jep të dhëna interesante për karakteristikat fizike të shqiptarëve.Përveç të dhënave përshkruese të pamjës së jashtme(ngjyra e syve,çepallat,piloziteti trupor,ndërtimi muskulor i trupit,etj),autori jep velrat e disa matjeve trupore si dhe të kokës.
Ndër hulumtuesit e trevës sonë në këtë fushë studimi lypset veçuar edhe hulumtimet e reja në hapësirat antropometrike,lëvizore,fiziologjike nga Mustafë Aliu (1991), Hasim Rushiti (1999,2000,2001) ,Agron Rexhepi(1998),Abedin Bahtiri(2004),Ajvaz Berishës(2002),Flori Bruqi(2003,2004,2005) etj.

FLORI BRUQI

JU RRËFEJ PËR RACËN SHQIPTARE(botim i viti 1945; ribotim 1997)
(Nga prof.dr.Jakov Milaj)

Shumë kohë përpara anthropologve,filologë,poetë,gjeografë,historjanë e udhëtarë të ndryshëm,që kanë kaluar nëpër Shqipëri,ose që kanë njohur,në ndonjë kënt të largët të Perandoris tyrke a të Ballkanit,ndonjë grup Shqiptarësh,nuk kanë përtuar të përshkruajnë sa më mire që të jet’ e mundur tiparet e këtij populli,që bie në sy për madhështi e bukuri.

Si na shihnin të huajt
Ami Boue,si qindra të tjerë që s ‘po i përmendim,është prekur nga dukja fizike e Shqiptarëvet. Në veprën e tij”La Turquie d’Europe”(Paris 1842): “ata iu përngjajnë më shumë Grekve se sa Sllavëve dhe të kujtojnë tipat më të bukur të malësorvet zvicëranë më fytyrë vezake,më hundën e gjatë e të hequr,me trupin e tyre më shumë të hollë se të trashë e më trajtat e hedhura”.

Cypren Robert-i,që ka njohur vetëm gegët,në një studim të botuar në “Revue des deux Mondes” thotë se Shqiptarët kanë “sy të vegjël,shikim të drejtë e të ngulur,vetulla të holla,hundë të mprehtë,kokë të gjatë,ball të sheshtë,qafë tepër të gjatë,krahruar të rrumbullakët dhe pjesën tjetër të trupit të thatë e nervozë”.

Nga shkrimtarë të tjerë,dikush thotë se Shqiptarët i kanë syt e shkruar ose bojë qieli dhe flokët e verdhë e gati t ‘ artë; dikush tjetër-Pouqueville-i,për shëmbull-shkruen se syt i kanë te zezë.Këto shënime,me gjithë se në përgjithësi flasin mire për ne,qëndrojnë kaq lark njëri tjetrit sa të bëjnë të bësoshë se nuk ka një njësi fizike të tipit shqiptar.Por,mos të rrojmë se këto nuk janë veçse verë të percipëshme e më të shumtën e herës,sentimentale.Vetëm në një pike,që të gjithë auktorët,janë të një mendimi:në bukurinë plastike të Shqiptarëvet.Dhe ,kjo bukuri,pranohet edhe prej anthropologëve të vërtetë.Por,këta të fudit,hyjnë më thellë në shqyrtimin e veçorive trupore dhe pranojnë,me ndonjë përjashtim të vogël,njësin fizike të tipit shiptar dhe,bashkë me ketë,origjinën e njejtë të races sonë.

Por ,studimet më të plota mbi racën t‘onë,janë bërë prej shkënctarvet austriake A.Haberlandt e V.Lebzelter,prej Eeninger-it,prej studjonësit gjerman von Luschan dhe prej anthropologut zviceran Eugene Pitard.Dy të parët,gjatë Luftës së Madhe u mblodhën në Shqipërin e pushtuar prej fuqive austro-hungareze.Bënë studime mbi një grup vullnetraësh,që shërbenin me armë në dorë për Fuqit Qëndrore dhe mbi një numër të vogël civilash e të burgosurish shqiptarë,që ishin kapur prej Serbëve.
Janë matur 140 vetë,të tërë meshkuj,madhor me verse njëzet vjeç e lart dhe,që të gjithë,më sa duket,t ‘ardhur nga krahinat e Gegëris.Studimet etyre u botuan më 1919 në “Archiv fuer Anthropologie”XVII,me titullin”Zur physischen Anthropologie der Albanesen”.
Mbledhjen e kësaj lënde ne nuk duhet t’a kërkojmë prej të huajvet,por prej vetë Shqiptarëvet.Ndër emrat e autorëve të shumët q’u përmenden më lartë,lëxonjësi do të ketë vënë re se,ka edhe disa ballkanas që s ‘janë mjaftuar me studimin e racave të tyre,pork anë future hundën edhe në përshkrimin e races sonë.Për të zbuluar origjinën
T’onë dhe për të njohur vetvehten duhet t’i kushtojmë kujdesin e duhur studimit të races,që do të kishte për rendësi të barabartë,në mos më të madhe me studimin e gjuhës e të historis[.

Dallimet fizike,paprekshmëria e racës

Popujt që kanë patur të bëjnë me Ilirët gjatë shekujve kanë qenë kolonizatorë,pushtonjës ushtarakë ose migrantë endacakë.Këta nuk kanë patur kontakt të barabartëme të gjithë turmën ilirike të përhapur në një trevë kaq të madhe.Por,ndërsa,ndrydhja e tyre ka qenë më forte për disa fise e vise,ka qenë shumë me dobët ose nuk është ndier aspak nder fise e vise të tjera.Disa nga këta popuj,nuk kanë lënë gjurmë veçse në qytetrim: kurse disa të tjerë kanë lënë shumë gjak ndër fiset e pushtuara.Vetëm ai grup i Ilirve që më vonë u çuajt me emrin Shqiptar,qëndroi m’i pastërti dhe,me gjithë se e ndjeu mjaft ndikesen e qytetërimit të huaj,mbeti gati krejt i paprekur për nga raca.
Raca shqiptare nuk ka nxjerrë vetëm burra të pushkës,por edhe njerëz të mendjes e të shpirtit,filozofë,ligjëvënës,burra shteti,shkencëtarë,letrarë,dijetarë,poetë e artiste të mëdhënj.Numrit të njerëzve të dëgjuar,që njihen si Shqiptarë,duhet t’i shtohet një numër tjetër shumë m’i i madh të panjohurishë,që janë mbajtur si pjellë e ndonjë populli tjetër dhe që ne nuk ua dime emrat.
Kontributin që kjo race i ka sjellë botës,në përpjesim më numrin e me kushtet në të cilat ka jetuar,nuk e vë prapa racavet të tjera fqinje.Tregon,për kundrazi,se paja shpirtërore e sajë është e madhe dhe e shumanshme.
Sipas Pittard-it lartësia trupore mesatare e gegëve është 1.683 mm;ajo e Toskëve 1,673 mm.Si shihet,grupi i Gegëve të Dobruxhës jep një lartësi mesatare 1 mm më të vogël nga mesatarja e Glueck-ut,pra gati të barabartë me lartësinë e kosovarve dhe 10 mm më e ulët nga ajo,që kanë gjetur Haberlandt-i e Lebzelter-i,ndërsa Wniger-i ka vënë re se”në mes të Gegëve e të Toskve nuk ka asnjë ndryshim në lartësin e trupit”.
Sikur të krahasojmë shtatin e Shqiptarvet me atë të popujve fqinj,dalin në dritë disa fakte shumë interesante.Përtej detit Adriatik gjendet një nga zonat me njërëzit më të shkurtër t’Evropës.
Karta e Biasutt-it,e botuar në volumin e pare të veprës”Razze e Populi della Terra”,është një pasqyrë e saktë e lartësisë trupore të popullsive që banojnë kundrejt bregdetit shqiptar.
Që nga Ankona e gjer në thembër të çizmës italike,e gjithë pjesa qëndrore,jugore e ishullore e Gadishullit e’ Apeninevet,përmban njerz që kanë një lartësi mesatare prej 158 deri ne 162,9 cm,pra 6 deri 10 centimetra më t’ulët se atë të Shqiptarëvet.
Nga kjo kuptohet se:për sa i përket kësaj veçorije,kryqzimet midis Shqiptarvet dhe Italijanvet gjatë shekujve të kaluar duhet të kenë qenë shumë të kufizuara për të most hënë se praktikisht nuk kanë eksistuar fare.Në lindje të tokës së zënë prej popullit shqiptar gjendet Bullgaria.E ndan prej sajë Maqedhonija më njerz race të perzierë,shumica e të cilëve e mban vehten si bullgarë.Bullgarët,sipas Wateff-it,kanë një lartësi mesatare prej 1.665 mm.Përpjestimi i njerzve të lartë nga ata të krahinave lindore:ai arrin mesatarisht në 1.678 mm do me thenë në një lartësi krejt të barabartë me atë të Shqiptarvet që gjen Pittard-i,ose 15 milimetra me t’ulët nga ajo që na japin Habrelandt-i dhe Lebzelter-i.Del ,pra,në shesh se ata q’i thonë vehtës Maqedhonas duhet të kënë shumë gjak shqiptar dhe,për sa i takon lartësis mesatare,ndryshojnë mjaft prej bullgarvet të vërtetë.

Treguesi qefalik dh e veçantitë

Në veri të Shqipëris ethnike ndodhen Serbë,Boshnjakë e Malazezë.Që të tre këta popuj kanë trup më të lartë nga Shqiptarët.Për të parët Deniker-i jep shifren mesatare 1.709 mm,që mund të shtohet në studime të mëvonshme.Weissbach-u në 3.802 boshnjakë,që ka matur ,ka gjetur si lartësi të mesme 1.726 mm.Lartësi thuaj se të barabartë me këta kanë edhe barabartë më këta kanë edhe Malazezët.
Në jugun e vendit tone gjenden Grekët,të cilët kanë një lartësi trupi gati të njënjëshme me ne:1.670 mm.Kjo veçori e disa të tjera,që do të shohim më vonë,bëjnë të besosh se shumica e Grekvet,posaçërisht pjesa perëndimore,janë të një race me Shqiptarët,e bile,janë Shqiptarët,që kanë humbur gjuhën dhe,nëpërmjet shkollës e të Kishës,kanë trajtuar një ndjenjë kombëtare që,shpirtërisht,i ndanë prej nesh.
Gjatsija e gjymtyrve të poshtme,në grupin e matur prej Pittard-it,kalon prej 711 milimetra në 872 milimetra; mesatarisht kapet në 792,6 mmm; kjo gjatësi shtohet rregullisht në përpjestim më lartësinë trupore.Raporti mesatar i gjatsis së shalëve në gjatsin e përgjithshme të trupit është 47,25.
Shqiptarët kanë pra bustin më të zhvilluar nga të gjithë popujt e Ballkanit;kurse gjymtyrët e tyre,megjthëse të gjata,vijnë pas gjymtyrëve të Sërbëve e të Tyrqve.
Weninger-i ka gjetur ndër Gegë një gjerësi koke që kalon prej 145-172 mm me frekuenca më të shumta në 147-170 mm edhe ndër toskë një gjerësi që kalon prej 148-179 mm; me frekuenca më të dendura në 151-171 mm.
Në materialin e studiuar prej tij është vërtetuar se Toskët e kanë kryet më të gjërë nga Gegët.

Tregonjësi qefalik është veçorija anthropologjike më e rendësishme;që bën të dallohet raca shqiptare nga racat tjera.Është shumë i lartë dhe prandaj vërteton se populli i ynë është,në përgjithësi,shumë kokë-shkurtër.
Për serit e ndryshme të Shqiptarvet,që ka matur Pittard-i,tregonjësi mesatar arrin në 86,4 dhe për atë që ka matur Haberlandt-i e Lebzelter-i është pak më i ulët 86,14..
Është shum’ e vështirë të gjendet,për sa i takon knjë popull tjetër që të ketë veçorira më të dukshme,shkruan në librin e tij lapidar”Raca Shqiptare”,në ribotimin e vitit 1997 autori erudite prof.dr.Jakov Milaj.

Flori Bruqi

LITERATURA E SHFRYTËZUAR :
1.Aliu,M.:”Razvoj morfoloskih obelezja skolske populacije i razlike u tim obelezjima na kronolosku dob., Doktorska disertacija,1992,Sarajevo.

2.Bozina,M.I.:Morfoloske osobine jugoslovenskih naroda,etnoantropoloski problemi,knjiga 11,Beograd,1990.
3.Bruqi,Flori.:”Delikuenca e të miturve dhe ushtrimet trupore,Flomed,Prishtinë,botimi 1,2003 dhe botimi 2,2004.

4.Bruqi,Flori.:Ndikimi sistematik i ushtrimeve fizike në strukturën e personalitetit të sportistit,Flomed,2003,botimi 1 dhe Flomed,2004,botimi 2.

5.Bruqi,Flori.:Dallimet në disa ndryshore fiziologjike ndërmjet studentëve sportiestë dhe jo sportiestë para dhe pas vrapimit 400 metra,Punim magjistrature,Prishtinë,2005.

6.Durakovic,M.M.,i suradnici,Morfoloska antropometria u sportu,Zagreb,1995.

7.Milaj,Jakov”Raca Shqiptare”,Tiranë,1945 dhe 1997.

Etj.

2005-04-27T13:24:00.000-07:00

E vërteta mbi Kombëtaren Shqiptare të "Luftës Ballkanike të Futbollit"

Nga BESNIK DIZDARI

Gati shtatë ditë mbrapa asaj me çka u mbyll "lufta" jonë sportive ballkanike me Turqinë dhe Greqinë, mendja të thotë se pasionet do të kenë filluar të ulen. Dhe në gjithë atë mori skenash e thirrjesh, golash e humbjesh, nacionalizmi e atdhetarie, fanatizmi apo dhe keqardhjesh, është çasti që qetësia, arësyeja dhe gjykimi sportiv të dalin mbi gjithçka. Doemos pa lëshuar asesi nga tehu i kritikave që bije sidomos mbi mjedisin sportiv dhe jo sportiv grek, i cili prej disa kohësh vetvetishëm dhe jo vetvetishëm ka shpalosë një kuptim jo dhe aq sportiv, madje krejt pa nevojë, mbi takimet e futbollit Shqipëri - Greqi, çka kurrsesi nuk i bën nder shtetit fqinj.
Ndërsa ne, ndoshta duke u çliruar aty këtu edhe prej një nacionalizmi shpesh të stilit komunist, që nuk përbën gjë tjetër veçse reminishenca të një kohe që mesa shohim po vonon të kalojë, pa patur nevojë për të bërë viktimën dhe as krenarinë euforike për "tokën nanë", tash na takon të shohim drejtpërsëdrejti tek Kombëtarja jonë, e cila mbasi e ka lënë mbrapa edhe ajo ngjarjen e madhe të 2-1-shit kundër Kampiones së Evropës me emrin Greqi të 9 shtatorit 2004 në Tiranë, papritmas zbehet, ndonëse disi "natyrshëm" kur kujton se çka treguam dhe çka dhamë.

X X X

Plot 20 vjet më parë, më 27 shkurt 1985, kam patur rastin të ndodhem në tribunën e shtypit të Stadiumit Olimpik të Athinës për ndeshjen Shqipëria - Greqia po për Kupën e Botës, duke u patur fatin të jem i pari gazetar në historinë e Shqipërisë i pranishëm për një ndeshje të Kombëtares në tokën greke. Për përkim ka qenë po 2-0 si dhe tash, po humbje, po ndeshje jo e mirë e Kombëtares, po gabime e ndonjëherë dhe çoroditje ashtu si mbrenda dy 90-minutëshave të javës së fundit të këtij marsi 2005, që ndryshuan jo pak me njeri tjetrin mbrenda katër ditëve. Për çudi edhe asokohe, në atë 27 shkurt '85, kemi patur një stadium tepër armiqësor, i cili për 90 minuta sulmoi deri dhe politikisht Shqipërinë Komuniste. Përkundër një pritje shembullore të Federatës Greke të Futbollit - e nuk kishte veçse pak kohë që Shqipëria e Greqia kishin lidhur marrëdhëniet diplomatike mbas 45 vjetëve lufte të shpallur e të pashpallur – deri dhe një grevë urie e një të arratisuri shqiptar para Ambasadës së Shqipërisë në Athinë, shtonte koloritin e një koreografie politike që në fund të fundit, i përkiste dy botëve mbrenda kontekstit të asaj që quhej Lufta e Ftohtë.
16 vjet më vonë, më 2 qershor 2001 në Iraklion të Kretës, në kushte krejt të tjera, Kombëtarja e Shqipërisë shkon dhe për çudi gjen sërish një mjedis jo më pak armiqësor, por tash gjithsesi me një ndryshim të madh nga ngjarja e vitit 1985, sepse kësaj rradhe në stadiumin grek shqiptarët e pranishëm janë plot 2000: të gjithë të veshur në kuq e zi. Duke e ndjerë vetvetiu edhe si një simbol të Greqisë, pata emërtuar "Beteja e Kretës". Perifrazova:
"KRETA e Dedalisë dhe e Ikarit, e vasove minoike dhe e afreskeve të famshëm.
KRETA erotike, me detin, me shkëmbijtë e nënujshëm.
KRETA e venës së zjerë dhe e rakisë së rrushit sulltanin.
KRETA e orëve të vogla, KRETA e të ngrënave të pambarim nën qiellin e mbushur me yje.
KRETA që të trullos, KRETA e valleve të luftës.
KRETA e Dhenis-it, KRETA e nxehtë si një puthje.
KRETA e El Greco-s, e Cornaro-s, e Kazanzakis-it dhe e Prevalakis-it.
KRETA me portën gjithmonë të hapur mbi Perëndim dhe mbi Lindje.
KRETA e pashterrëshme.
KRETA, ëndrra prej së cilës çlirohesh në fluturim.
KRETA, "Ishulli i Mrekullive"."
KRETA, "Këtu do të jetë varri i juaj", siç do të këndonin në kor tifozët grekë të Stadiumit në Iraklion atë mbrëmbje të frikëshme të 2 qershorit 2001 , teksa luante Shqipëria.
Aty nuk u bë varri ynë megjithate. Aty qe paralajmërimi i fundit të asaj Kombëtareje të bukur të Shqipërisë 2001. Dhe? "Lufta për vendin e fundit" kujtoja një titull të vjetër tashmà, një tjetër reminishencë, që vinte po vetvetiu dhe mbushte me trishtim shpirtin tonë sportiv. Mandej rreshtova pa mëshirë:
Shqipëria ishte e fundit edhe për KB 2002!
Shqipëria kishte qenë e parafundit për KE 2000!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1998!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1996!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1994!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1992!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1990!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1988!
Shqipëria ka qenë e parafundit edhe për KB 1986!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1984!
Shqipëria ka qenë e parafundit edhe për KB 1982!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1974!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1972!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1968!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1966!
Shqipëria ka qenë “e parafundit” edhe për KE 1964!

“Shqipëria ka qenë e parafundit edhe më 2004!”, siç më duhet të shtoj.
E pata quajtur poezia elegjiake e 16 (tash 18) pjesëmarrjeve të Shqipërisë së futbollit në Botë dhe Evropë. Ritmi i saj ishte vërtet vajtues deri në pagabueshmëri prej 40 e mà vjetësh. Dhe shkrova se ngjarjet kanë qenë të pafund: shfaqje, drama, "tragjedi", dështime të njëpasnjëshme, ndeshje të mëdha, disa dhe të bujëshme, katastrofa, dënime të merituar dhe të pamerituar, fate të rënda, paracaktime, organizime të mira, çorganizime, kënaqësi, paknaqësi të mëdha. Dhe "në fund të fundit", gjithnjë në fund., apo aty, puthitur me fundin.
Kjo më bën të mos kuptoj asesi edeh paksa “megallomani” shqiptare, madje deri edhe prej atyer që kanë dështuar njëqind herë me Kombëtaren si drejtues apo zyrtarë!
X X X
Papritmas, do të mbërrinim te dyshja e huaj Giuseppe Dossena & Hans Peter Briegel – dy Kampionë të Botës, çka as në ëndërr nuk e kishin parë sidomos sigurimsat shqiptarë të sportit - e cila në kualifikimet e EURO 2004 e rendit Shqipërinë në vendin e parafundit. Dhe përsëri jo më lart, por për herë të parë në historitë tona, me 2 fitore të arritura në një grup me pesë skuadra, prej të cilave njëra është fitore që bëri bujë në gjithë Evropën: 3-1 me Rusinë gjigande! Dhe doemos nuk besoj se Shqipëria, tash plotësisht e Hans Peter Briegelit, do të jetë e fundit ose e parafundit në grupin e vet për Botërorin 2006, teksa aktualisht është e pesta, pak natyrisht, por kur dijmë se pret në fushën e vet Gjeorgjinë, Kazakistanin dhe Turqinë, të gjitha gjasat janë për të mbërritur Shqipëria për herë të parë në historinë e saj të varfër në 4 fitore në një turne të sajin evropian apo botëror. Dhe ky ta do mendja se duhet të jetë synimi i tashëm.
E pra, a mund të themi se me gjithë prishjen jo të vogël që pësuam në dy betejat e fundit të kësaj "Lufte Ballkanike të Futbollit", ne u ndodhkemi në prag të një arritjeje të paparë në historinë tonë modeste?
Dhe prishjet tona që çuditërisht nisin në Greqi…
Prishja e parë, dërmuese madje, e një ëndrre shqiptare të futbollit ka lindur në atë 27 shkurt 1985, pikërisht në Athinën e Greqisë. Për histori duhet të nënvizojmë se në prag të asaj ndeshjeje, Renditja e Grupit 1 të Evropës për Botërorin 1986 ishte kjo:
1. Polonia 3 1 1 0 5-3
2. Shqipëria 3 1 1 1 5-5
3. Belgjika 3 1 1 1 3-3
4. Greqia 1 0 1 1 1-3
Asnjëherë deri atëherë dhe asnjëherë deri më sot, Shqipëria, asokohe e trajnerëve Shyqyri Rreli dhe Medin Zhega, nuk ka shkuar në këte pozitë kryesuese për një ndeshje të saj evropianobotërore si atë 27 shkurt 1985. Eshtë përtej historisë.
Rasti i dytë që i afrohet këtij është ai 7 qershorit 2003 për EURO 2004, kur Shqipëria e trajnerëve gjermanë Hans Peter Briegel dhe Alex Ross do të luante në Irlandë, kur situata ishte kjo:
1.Zvicra 8 2 2 0 7-3
2.Rusia 6 2 0 1 9-6
3.Shqipëria 5 1 2 1 5-6
4.Irlanda 4 1 1 2 5-7
5.Gjeorgjia 1 0 1 2 2-6
Çka do të thoshte se ajo ishte përsëri mëtuese. Dhe mandej dy dramat e Dublinit 1-2 dhe Gjenevës 2-3.
Rasti i tretë i përket 9 shkurtit 2005 për Botërorin 2006 kur kjo Shqipëri "gjermane" do të luante me Ukrainën dhe situata ishte kjo:
1.Ukraina 8 2 2 0 6-3
2.Turqia 6 1 3 0 6-2
3.Shqipëria 6 2 0 2 3-5
4.Danimarka 5 1 2 0 4-2
5.Gjeorgjia 4 1 1 1 3-3
6.Greqia 2 0 2 1 2-3
7.Kazakistani 0 0 0 3 1-7
Ky është çasti tjetër kur përsëri guxuam ta mendonin ate si mëtuese. Dhe mandej Ukraina 0-2 dhe vetëm kaq! Aty afër ishte rrugëtimi i fundit ballkanik. Kishim humbur dy herë në Tiranë 0-2 me Danimarkën dhe tash me Ukrainën. Ndonëse ende kjo nuk mund të quhej prishje.
Prishja kishte nisur në Kretë në ndeshjen tonë jubilare të 165-të atë 2 qershor 2001. Atje ku shpresonim fort. Papritmas qemë ndodhë para një armiqësie greke deri në një egërsi, madje edhe ndaj tribunës shtypit të Stadiumit "Theodoros Vardinogiannis", e cila ndjehej jo aq e mbrojtur prej një mjedisi aspak miqësor,. Dhe 1-0 për Greqinë!
Dhe përsëri, mbas katër vjetëve prishje që ngjet po në Greqi? Dhe përsëri në një ndeshje jubilare, kësaj rradhe të 200-të, ndonëse në fushën e blertë janë 199?
Tashmà ajo njihet. E kemi treguar edhe në "TemA" paradokohe kur kemi shkruar përreth fitores historike të Shqipërisë, 2-1 ndaj Kampiones së Evropës, Greqisë më 4 shtator 2004, e cila, për herë të parë në jetën e saj arriti që për 24 orë të kryesonte një grup të Evropës për kualifikimet e një Botërori. Ky qe verdikti i parakohshëm i një fitoreje të paralajmëruar si prej zotave të antikitetit, historia e bujëshme e një fitoreje të paralajmëruar qysh 42 vjet më parë, kur lind episodi i parë i marrëdhënieve dramatike të Kombëtareve të futbollit të Shqipërisë dhe të Greqisë. Ka qenë pikërisht 13 janar 1962, ditë kur shtypi shqiptar njoftonte se Shqipëria do të mirrte pjesë për herë të parë në Kampionatin Evropian të futbollit. Dhe shorti kapricioz që si "për inat" sendërton çiftin Shqipëria - Greqia! Dhe: "Shqipëria kualifikohet për turin e dytë të Kupës së Evropës, midis skuadrave kombëtare për shkak të refuzimit të Greqisë për t'u ndeshur me Shqipërinë". Dhe me një fitore tryeze Shqipëria hyn në 16-she të Evropës që sot e kësaj dite përbën përfshirjen më të lartë të Kombëtares shqiptare në kualifikimet e derisotme evropianobotërore! Jo me futboll të luajtur, por me futboll vendimesh zyrtare.
Në etikën e futbollit, në "fair play"-n e shpikur nga anglezët në kohët moderne, siç thotë Indro Montanelli në editorialin e tij për Heysel 1985 që e botuam në numrin e së dielës, por e zbatuar qysh në Greqinë e lashtë, tërheqja e Greqisë 1963 ishte edhe ajo një prishje, paçka se e çoi Shqipërinë në 16-she të Evropës. Sot mbas 42 vjetëve ajo hyn në histori si një ndeshje e vërtetë për ta shndërruar këte të 30 marsit 2005 në Nr. 200 të Kombëtares së Shqipërisë dhe të 14-tën midis Greqisë dhe Shqipërisë. Papritmas, kam ndër duar dokumentin autentik të UEFA-s që fikson këte pamje të fitores juridike 3-0 të Shqipërisë kundër Greqisë më 31 mars 1963 për Kampionatin e Evropës, ndonëse me vendim në tryezë. Kjo është ndeshja e parë e Shqipërisë për turnetë evropianobotërorë. Dramatike me mosluajtjen e saj në terrenin e blertë. Dramatike me vendimin e UEFA-s. Dramatike për një histori "lufte". Dramatike në kahun prishës të saj. Një prishje në vazhdimësi. Tirana e 31 marsit 1963 e paluajtur! Athina 1985! Kreta 2001! Athina 2005! Dhe një bilanc dramatik: 14 ndeshje, 5 fitore Shqipëria, 3 barazime, 6 fitore Greqia, golat 13-13. Vetëm me Gjermaninë ka 14 ndeshje Shqipëria. Kësisoj, në Perëndim ne kemi bashkëjetesë me futbollin gjerman. Në Ballkan kemi këte bashkëjetesë me futbollin grek.
Kështu kemi mbërritur dhe jemi shkatërruar në 2-0-n e Athinës në stadiumin ultramodern "Georgios Karaiskakis" dhe për të pestën herë 0-2 në këte edicion, 24 orë mbas ngjarjes së një stadiumi tjetër, atij "Panionios" në Nea Smyrni të Athinës, ate të ndeshjes së 21 vjeçarëve. Flamuri i shkyer, ndërprerje e ndeshjes, revolta e skuadrës shqiptare, falja zyrtare greke, protesta e FSHF-së; mbi të gjitha, madje më e rënda, mosdhënia e biletave për tifozët e grupuar shqiptarë për ndeshjen e Kombëtares, thirrja e diplomacisë shqiptare "për ruajtje gjakftohtësie" (vallë ky ishte problemi?) dhe deri te jo pak reminishnca nacionalkomuniste të mënyrës së trajtimit euforik "atdhetar", ku në aq pak sa ç’qe, nuk la pa rrëmbyer kushedi sa Tv, radio apo gazeta shqiptare!.
Kjo është ajo që më bën të mos kuptoj asesi qoftë dhe sado pak “megallomani” shqiptare, madje deri edhe prej atyre që kanë dështuar njëqind herë me Kombëtaren si drejtues apo zyrtarë!

X X X

Po futbolli? Lojë e mirë humbëse në Turqi. Lojë "e mirë" mbrojtëse dhe humbëse në Greqi. Rezistencë që vjen e shuhet gradualisht përballë një Greqie kësaj here me 9 Kampionë të Ervropës në 11-sh përballë një Shqipërie me 5 lojtarë të Kampionatit të shuar Shqiptar (Lika, T.Osmani, Lici, D.Muka, Rraklli) çka ngjet për herë të parë mbas 8 vjetëve. Hera e fundit ka qenë më 7 qershor 1997 në Oporto, Portugalia - Shqipëria 2-0 për Botërorin 1998, ku trajneri Astrit Hafizi paraqiti 6 lojtarë të Kampionatit Shqipar: Nallbani, Shulku, Prenga, Bushi, Tole, A.Vila - dy të fundit në pjesën e dytë. Dhe për ne të "TemA"-s, bash këtu qëndron historia dhe e vërteta mbi Kombëtaren e "Luftës Ballkanike të Futbollit". Në kundërshtim me johistorinë.
Në ndeshjen e Athinës të 30 marsit 2005, Shqipërisë i munguan Strakosha, Hasi, Aliaj, Murati, të fitores së Tiranës 2-1 kundër Greqisë, dhe që dihet se janë boshti i skuadrës. Kaq mjafton për ta quajtur krejt normale humbjen e Athinës 0-2 përballë Kampionëve të Evropës në fuqi. Shqipëria nuk është fabrikë futbollistësh, por herë pas here ajo lind talente të vyeshëm. Vetëm kaq. Kësisoj, nuk na duket se ka vend për fryrje nacionalizmash që le të shpresojmë të mos jenë të tipit nacionalkomunist. Gjejini gabimet e Briegelit te humbjet me Danimarkën dhe Ukrainën në Tiranë ku ai nuk ka qenë i zoti të shfrytëzojë faktorin fushë. Aty po.
Kombëtaren e Stambollit dhe të Athinës nuk e mposhtën Turqia dhe Greqia, por Kampionati i shterruar i Shqipërisë për të cilim kemi një vit që problematizojmë, që kritikojmë, madje dhe që parashikojmë. Nuk ka dyshim ndërkaq, që Dallku, Lici apo T.Osmani, pa harruar kurrsesi portjerin Lika - e ai ka ende për të na bindur se vërtet "e gjetëm portjerin" - do të mbërrijnë te titullimi si kombëtaras, por nëse stërvitja dhe kushtet e tyre në Kampionatin Kombëtar të Shqipërisë nuk janë të parametrave perëndimorë, nëse nuk shpërthejnë në cilësi qysh në Tiranë a Shkodër, ky nuk do të jetë faji i tyre.
Ndërkaq, në kundërshtim me Greqinë, Turqia e mposhti Shqipërinë duke patur në 11-shin e saj vetëm 3 lojtarë të 11-shit që i dha vendin e tretë në Kupën e Botës 2002: Rustu, Basturk dhe Umit Ozat! Kjo është përtëritja e madhe turke, e cila nga 14 lojtarët që paraqiti në fushë kundër Shqipërisë, plot 11 ishin të kampionatit turk! Para çdo taktike të gabuar të trajnerit Briegel, para çdo 11-shi të pandërtuar të trajnerit Brigel, para çdo loje pa ngjyrë që na blatoi trajneri Briegel, para çdo ndërrimi të vonuar të tajnerit Briegel, para çdo mos harmonizimi taktik të trajnerit Briegel, para çdo hutimi të trajnerit Briegel, para çdo "padrejtësie" të trajnerit Briegel, qëndron ky mësim i madh i Turqisë, e cila sa vjen dhe forcon, modernizon, zbukuron kampionatin e saj. Kurr trajneri Briegel nuk mbetet jashtë përgjegjësisë - ndonëse siç thotë një studjues i shquar, "në fund të fundit, trajneri është në pankinë, jo në fushë" - sepse meritat dhe fajet janë bashkudhëtare të një trajneri. Por në rastin e Shqipërisë është prodhimi i paktë i Kampionatit Kombëtar, që në të vetmin rast të 5 mungesave titullarësh evropianë, nxorri në pah forcën e dobët të këtij Kampionati në të cilin për fat, edhe Çipi e Rraklli, jo për fajin e tyre, kanë pësuar rënien "aklimatike" të rradhës.
Turqia që është e Treta e Botës në fuqi, 2-0 në Stamboll mund të fitojë edhe me Italinë. Greqia që është Kampione e Ervropës në fuqi, 2-0 në Athinë mund të fitojë edhe me Gjermaninë! E pra për ne, dy të vërtetat e Kombëtares sonë nuk janë dy episodet e fundit të "Luftës Ballkanike të Futbollit", ato të "Ali Sami Yen-it" dhe të "Karaiskakis" për çudinë tonë shqiptarë të dikurshëm, por episodet e "Luftës Evropiane të Futbollit", pra dy humbjet me Danimarkën dhe Ukrainën në fushën tonë. Këtu po, do të gjejmë gabimet jo të vogla të trajnerit Briegel, si dhe fajet e Shqipërisë, që gjithmonë janë më të rënda se gabimet e një Briegeli apo të atij që qe para tij e që mund të vijë mbas tij në kësi rrjedha ngjarjesh.
Kështu ra perdja e një akti. Tash ngrihet perdja e aktit të dytë të kësaj drame me vetëm dy akte bazues. Ky trajner dhe kjo Kombëtare janë në prag të vendosjes së një rekordi: mjaftojnë dy fitore me Gjeorgjinë dhe Kazakistanin - po e lë mënjanë për një çast ndeshjen e fundit me Turqinë - dhe kjo Shqipëri 2005 me 4 fitore bëhet më e suksesëshmja në të 18 edicionet pjesëmarrëse të saj, qysh nga viti 1963 kur e filloi me Greqinë me 3-0-n e vendimit mbi tryezë, që na çoi te ndeshja jubilare e 200-të po me Greqinë fatale në këte vit 2005.
Kështu pra, shtatë ditë mbrapa asaj me çka u mbyll "lufta" jonë sportive ballkanike me Turqinë dhe Greqinë, pasionet do të kenë filluar të ulen. Dhe në gjithë atë mori skenash e thirrjesh, golash e humbjesh, nacionalizmi e atdhetarie, fanatizmi apo dhe keqardhjesh, diplomacie tipike midis nacionalkomunizmit dhe demokracisë, është çasti që qetësia, arësyeja dhe gjykimi sportiv të dalin mbi gjithçka. Doemos pa lëshuar asesi nga tehu i kritikave që bije sidomos mbi mjedisin sportiv dhe jo sportiv grek, që prej disa kohësh vetvetishëm dhe jo vetvetishëm ka shtrirë një kuptim jo dhe aq sportiv, mbi takimet e futbollit Shqipëri - Greqi, çka kurrsesi nuk i bën nder shtetit fqinj.
Ndërsa ne, teksa marrim me mend një ndeshje jubilare miqësore të 15-të midis Shqipërisë dhe Greqisë, për t’i dhënë fund një herë e mirë periudhës 40 e mà vjeçare të Luftës futbollistike me te, nuk bëjmë keq të bindemi se Kombëtaren nuk e mposhtën Turqia dhe Greqia, por Kampionati i shterruar i Shqipërisë...
-----------------------------------------
Këtu fillon historia e Shqipërisë, e pjesëmarrjes së saj në Kampionatet Evropiane dhe Botërore. Pikërisht me Greqinë, në ndeshjen e parë që duhej të luhej më 31 mars 1963 në Tiranë dhe që siç fikson ky dokument i UEFA-s, është fituar juridikisht 3-0 nga Shqipëria për mospranim të Greqisë për t’u ndeshur për shkak të ligjit të luftës me Shqipërinë!

Nga Besnik Dizdari-Tirane

2005-04-27T13:12:00.001-07:00

Postoj: Gezim AJGERAJ-ZVICER

Date: Wed, 27 Apr 2005 18:55:13 +0200
From: "Gezim Ajgeraj"
To: "Flori Bruqi"
Subject: sport

E vërteta mbi Kombëtaren Shqiptare të "Luftës Ballkanike të Futbollit"

Gati shtatë ditë mbrapa asaj me çka u mbyll "lufta" jonë sportive ballkanike me Turqinë dhe Greqinë, mendja të thotë se pasionet do të kenë filluar të ulen. Dhe në gjithë atë mori skenash e thirrjesh, golash e humbjesh, nacionalizmi e atdhetarie, fanatizmi apo dhe keqardhjesh, është çasti që qetësia, arësyeja dhe gjykimi sportiv të dalin mbi gjithçka. Doemos pa lëshuar asesi nga tehu i kritikave që bije sidomos mbi mjedisin sportiv dhe jo sportiv grek, i cili prej disa kohësh vetvetishëm dhe jo vetvetishëm ka shpalosë një kuptim jo dhe aq sportiv, madje krejt pa nevojë, mbi takimet e futbollit Shqipëri - Greqi, çka kurrsesi nuk i bën nder shtetit fqinj.
Ndërsa ne, ndoshta duke u çliruar aty këtu edhe prej një nacionalizmi shpesh të stilit komunist, që nuk përbën gjë tjetër veçse reminishenca të një kohe që mesa shohim po vonon të kalojë, pa patur nevojë për të bërë viktimën dhe as krenarinë euforike për "tokën nanë", tash na takon të shohim drejtpërsëdrejti tek Kombëtarja jonë, e cila mbasi e ka lënë mbrapa edhe ajo ngjarjen e madhe të 2-1-shit kundër Kampiones së Evropës me emrin Greqi të 9 shtatorit 2004 në Tiranë, papritmas zbehet, ndonëse disi "natyrshëm" kur kujton se çka treguam dhe çka dhamë.

X X X

Plot 20 vjet më parë, më 27 shkurt 1985, kam patur rastin të ndodhem në tribunën e shtypit të Stadiumit Olimpik të Athinës për ndeshjen Shqipëria - Greqia po për Kupën e Botës, duke u patur fatin të jem i pari gazetar në historinë e Shqipërisë i pranishëm për një ndeshje të Kombëtares në tokën greke. Për përkim ka qenë po 2-0 si dhe tash, po humbje, po ndeshje jo e mirë e Kombëtares, po gabime e ndonjëherë dhe çoroditje ashtu si mbrenda dy 90-minutëshave të javës së fundit të këtij marsi 2005, që ndryshuan jo pak me njeri tjetrin mbrenda katër ditëve. Për çudi edhe asokohe, në atë 27 shkurt '85, kemi patur një stadium tepër armiqësor, i cili për 90 minuta sulmoi deri dhe politikisht Shqipërinë Komuniste. Përkundër një pritje shembullore të Federatës Greke të Futbollit - e nuk kishte veçse pak kohë që Shqipëria e Greqia kishin lidhur marrëdhëniet diplomatike mbas 45 vjetëve lufte të shpallur e të pashpallur – deri dhe një grevë urie e një të arratisuri shqiptar para Ambasadës së Shqipërisë në Athinë, shtonte koloritin e një koreografie politike që në fund të fundit, i përkiste dy botëve mbrenda kontekstit të asaj që quhej Lufta e Ftohtë.
16 vjet më vonë, më 2 qershor 2001 në Iraklion të Kretës, në kushte krejt të tjera, Kombëtarja e Shqipërisë shkon dhe për çudi gjen sërish një mjedis jo më pak armiqësor, por tash gjithsesi me një ndryshim të madh nga ngjarja e vitit 1985, sepse kësaj rradhe në stadiumin grek shqiptarët e pranishëm janë plot 2000: të gjithë të veshur në kuq e zi. Duke e ndjerë vetvetiu edhe si një simbol të Greqisë, pata emërtuar "Beteja e Kretës". Perifrazova:
"KRETA e Dedalisë dhe e Ikarit, e vasove minoike dhe e afreskeve të famshëm.
KRETA erotike, me detin, me shkëmbijtë e nënujshëm.
KRETA e venës së zjerë dhe e rakisë së rrushit sulltanin.
KRETA e orëve të vogla, KRETA e të ngrënave të pambarim nën qiellin e mbushur me yje.
KRETA që të trullos, KRETA e valleve të luftës.
KRETA e Dhenis-it, KRETA e nxehtë si një puthje.
KRETA e El Greco-s, e Cornaro-s, e Kazanzakis-it dhe e Prevalakis-it.
KRETA me portën gjithmonë të hapur mbi Perëndim dhe mbi Lindje.
KRETA e pashterrëshme.
KRETA, ëndrra prej së cilës çlirohesh në fluturim.
KRETA, "Ishulli i Mrekullive"."
KRETA, "Këtu do të jetë varri i juaj", siç do të këndonin në kor tifozët grekë të Stadiumit në Iraklion atë mbrëmbje të frikëshme të 2 qershorit 2001 , teksa luante Shqipëria.
Aty nuk u bë varri ynë megjithate. Aty qe paralajmërimi i fundit të asaj Kombëtareje të bukur të Shqipërisë 2001. Dhe? "Lufta për vendin e fundit" kujtoja një titull të vjetër tashmà, një tjetër reminishencë, që vinte po vetvetiu dhe mbushte me trishtim shpirtin tonë sportiv. Mandej rreshtova pa mëshirë:
Shqipëria ishte e fundit edhe për KB 2002!
Shqipëria kishte qenë e parafundit për KE 2000!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1998!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1996!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1994!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1992!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1990!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1988!
Shqipëria ka qenë e parafundit edhe për KB 1986!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1984!
Shqipëria ka qenë e parafundit edhe për KB 1982!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1974!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1972!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KE 1968!
Shqipëria ka qenë e fundit edhe për KB 1966!
Shqipëria ka qenë “e parafundit” edhe për KE 1964!

“Shqipëria ka qenë e parafundit edhe më 2004!”, siç më duhet të shtoj.
E pata quajtur poezia elegjiake e 16 (tash 18) pjesëmarrjeve të Shqipërisë së futbollit në Botë dhe Evropë. Ritmi i saj ishte vërtet vajtues deri në pagabueshmëri prej 40 e mà vjetësh. Dhe shkrova se ngjarjet kanë qenë të pafund: shfaqje, drama, "tragjedi", dështime të njëpasnjëshme, ndeshje të mëdha, disa dhe të bujëshme, katastrofa, dënime të merituar dhe të pamerituar, fate të rënda, paracaktime, organizime të mira, çorganizime, kënaqësi, paknaqësi të mëdha. Dhe "në fund të fundit", gjithnjë në fund., apo aty, puthitur me fundin.
Kjo më bën të mos kuptoj asesi edeh paksa “megalloman

Nga Besnik Dizdari-Tirane

2005-04-27T13:12:00.000-07:00

Nga Shkodra :Flori Bruqi

2005-04-23T11:02:00.000-07:00

Shqipëria shkërmoq fare Bashkimin Sovjetik

Shkoder- Ajo që deshironte zemra e çdo shqiptari ndodhi dje në stadiumin "Loro Boriçi" të qytetit të Shkodres. Ekipi ynë kombëtar i futbollit fitoj me rezultatin e thellë 3 - 1 ndaj ekipit kombëtarë të Rusisë. Gjithçka e bukur, gjithçka entuziaste, gjithçka e papërsërittësme për nga atmosfera që u krijua në Shkoder para, gjatë dhe pas përfundimit të ndeshjes.

Pas ceremonisë festive në stadium, që ka filluar në orën 17.30 minuta, në oren 18 eshtë degjuar fershëllima i bilbilit të albitrit për fillimin e ndeshjes së shumëpritur. Entuziazmi në stadiumin "Loro Boriçi" e ka shoqëruar këte fillim me një entuziazëm që ka ushtuar qiellin. Megjithëse ekipi ynë 15 minuatat e para u duk më i terhequr, brohortijet nga shkallet e stadiumit "Shqipëri ë Fitore", kanë qenë të papërmbatjtëshme.

Në vijim skema e Brigenit të famshëm ka ndryshuar gjithçka. Ekipi ynë ka nisur ofensiven ndaj ekipit Rus, që deri në në këto momente u duk se e kontrollonte lojen. Një penallti në favor të ekipit tonë, por që nuk u realizua nga Duro, paraljmëroj fitoren e padiskutueshme. Vetëm pak minuta pas kësaj penalltie e pikërisht në minutën e 21 ishte

Rakli u papërmbajtur që ka shenuar golin e parë dhe ka ndezur kështu zjarrin e fitorës në mijëra e mijra spektatorë në stadiumin "Loro Boriç" si dhe në qënder të qytetit të Shkodres ku mijëra vetë po e shikonin ndeshjen në ekranin e gjerë prej 9 mentar katërorë, të vendosur enkas për këte qellim. Më kte rezultat eshtë mbydhur pjesa e parë, fundi i secilës ka nxjerrur në seshet dhe rrugët e qytetit gjithë popullin e Shkodres.

Në këte atmosferë të pap[rshkruar gezimi ka nisur pjesa e dytë, ajo që do të finalizonte gjithçka për fitoren e ekipit tonë. Ekipi Rus ka nisur të tregojë epërsinë. Ppas disa sulmesh rradhazi ka arritur ta barazoj reazultatin. Por kënaqësia e futbollistëve Rus për barazimin nuk ka zgjatur veçse pak minuta. Gjithçka ka nisur të kontrollohet serish nga ekipi ynë, falë edhe ndërrimit të të shpeshtë të skemës së lojes nga trajneri Brigen. Dhe Lala ka shënuar golin e dytë. Dhe pak vetëm pak minuta më pas ka qenë Tare që ka shenuar edhe golin e tretë duke vulosur kështu përfundimisht fitoren e thellë të ekipit tonë konmbëtarë. Megjithëse loja e rregullt u shtua edhe 3 minuta, epersia e papërballeshme e ekipit tonë ka vazhduar deri bë sekontin e fundit. Ekipi Rus ende nuk e bestonte këte, por tashmë gjithçka kishte përfunduar me triumfin spektakolar të ekpit tonë kombëtar.

Nderkohë jehona e entuziazmit ka pushtuar qiellin e përflakur nga fishekzjarrët e shumta. Në sheshët dhe rrugët e qytetit të Shkodres festa ishte e gjithëpushtetëshme. Flamujt kuq e zi flakëronin entuziazmin e paimagjinueshëm. Bashkë me qytetarët e Shkodres festonin mijëra quyetarë të ardhur nga të gjitha rrethet nga trpoja e deri në delvinë, dhe nga mbarë hapësira shqiptare si Prishtina, Mitrovica, Gjakova, Prizëreni, Tetova, Shkupi, viset shqiptare në Malin e Zi e tjerë. Mijëra autovetura kanë ushtuar rrugëve të Shkodres, mijëra e mijëra vetë janë bashkur në ssheshin qëndror të Shkodres pranë shtatorët se Luigj Gurakuqit. Ishte ky shesh që fitoren e ekipit tonë e kishte paralajmëruar një natë më parë me një koncert të madh festiv, që zgjati deri në orën 22. Shkodra kishte kështu 24 orë që e kishte nisur festen, ndersa dje dhe mbremë ky shesh u bë skena mallështore e e festimit edhe për të gjithë ata që kishin ardhur në Shkoder për ta parë këte ndeshjen e madhe. Në orën 20 këtu ka nisur serish një koncert i madh, ku merrnin pjesë mbi 20 mijë vetë. Në orën 21 këtu ka mbërritur autobuzi i ekpit tonë kombëtar me futbollistët. Përshëndetje, thirrje, brohoritje i kanë shoqëruar futbollistët tonë triumfues. Ky çast eshtë përcjellur edhe me mijëra fishekzjarre të leshuara nga tivozët shkodranë nga taraca e hotel Rozafës. Kështu festa në Shkoder ka vazhduar edhe pas orës 23. Në Shkoder mbremë nuk kishte gjumë.

Eshtë për tu theksuar shërbimi i përsosur i forcave të policisë së Drejtorisë së Policisë së Qarkut të Shkodres. Kjo drejtori mori përsipër garantimin e sigurisë e të masave që gjithçka për këte ndeshje të ishte në lartësinë e duhur. Dhe ja arriti qëllimit. Asnjë incident nuk u shenua, asnjë problem nuk pati megjithë trafikun e supërngarkuar të qarkullimit rrugor. Policia e Shkodres i meriton kështu fjalët më të mira detyrat që mori përsipër në këte aktivtet nderkombëtar.

Nga Flori Bruqi

2005-04-23T10:56:00.000-07:00

F1 së shpejti me talentin e ri Nico Rosberg

Djali i ish-kampionit botëror në F1, finlandezit Keke Rosberg, Nico
Rosberg (19), ka vazhduar me hapat e babait.

I riu Roseberg i është bashkangjitur rradhëve të skuadrës Williams, ku do të jetë vozitësi i dytë testues. Babai i tij më bolidiin e të njëjtës skuadër në vitin 1982 fitoi epitetin e kampionit botëror.

Nico që në fëmijëri startoi me karting, kurse kur mbushi 15 vjet kaloi në Formula A. Pastaj në Formula BMË, për të kaluar më vonë edhe në F3 Euro Series.

Henry mungon në finalen e Kupës FA?!

Golashënuesi më i mirë i premierligës angleze, francezi Tierry Henry, sipas të gjitha gjasave do të mungojë në finalen e Kupës FA, ndërmjet Arsenalit dhe Manchester United, që më 21 maj zhvillohet në stadiumin Millennium në Cardiff.

Sulmuesi i Arsenalit ka probleme me lëndime, të cilat duket se do ta lënë jashtë terenit në Cardiff, në finalen e madhe të Kupës FA.

LIGUE 1: PSG - Nice 3:1

Në ndeshjen e parë të javës së 34-të të kampionatit francez Paris St Germain në stadiumin Parku i Princave fitoi përballjen me Nice me rezultat 3:1.

Golashënues për PSG-në ishin Pauleta (40 pen.), Rothen (43) dhe Semak (85), kurse golin e vetëm për mysafirët e shënoi Armand në minutën e parë.

Tenitsja Svetlana Kuznjecova pozitive në testin anti-doping

Tenistja ruse Svetlana Kuznjecova ka marrë substancën e palejuar të quajtur “efedrin”, të cilën e përdori në turneun ekzibicional në Charleroix të Belgjikës, kanë bërë të ditur zyrtarë të Ministrisë së Sportit në Belgjikë.

Belgët që organizuan garën në Charleroix pa paralajmërim, mirëpo konform rregullave të agjensisë botërore anti-doping (WADA), kanë bërë testing anti-doping në të cilën Kuznjecova doli positive.

Lojtarja ruse, fituese e US Open dhe e pesta në rënditjen botërore, është indinjuar dhe ka kërkuar njëherit ritestim, duke dëshiruar që këtë ta bëjë në laboratoret Zvicrës.

Këtë edhe e ka bërë, përderisa laboratori në Lausanne gjithashtu ka konfirmuar ekzistimin e efedrinit.

Schumi më i shpejti në provat e dyta, para garës në Imola

Kampioni botëror, gjermani Michael Schumacher me Ferrarin e tij ka qenë më i shpejti në provat e lira, në prag të garës së katërt të kampionatit botëror të Formulës 1, e vlefshme për Çmimin e Madh të San Marinos.

Në shtegun e Imolës, Schumacher ka qenë i përcjellur vazhdimisht nga dy brazilianët, kolegu i skuadrës së tij Barichello dhe Felipe Massa i Sauberit.

Lideri i rënditjes së përgjithshme aktuale në Formula 1, spanjolli Fernando Alonso i skuadrës Renault, ka mbetur pa rezultat në provën e dytë, në të cilën kolegu i tij Giancarlo Fisichella u rëndit i shtati.

Zyrtarët e skuadrës franceze Renault, janë arsyetuar me faktin që duhet të kursejnë motorët, pasi sipas rregullave të reja të FIA-s, bolidët duhet të shfrytëzojnë të njëjtit motorë në dy gara rradhazi, andaj sipas tyre duhet të tregohen të kujdesshëm pasi, gara për Çmimin e Madh të San Marinos, në të cilën dy pilotët e Renault-it do të garojnë me motorët që u paraqitën në garën paraprake.

Nga Flori Bruqi-Tirane

2005-04-16T10:12:00.000-07:00

Kombëtarja, kulmin në duart e Zhegës
Tirane,16 prill.-

Mos qeshni më kurrë me një përfaqësuese shqiptare futbolli që drejtohet nga një trajner vendas. Nëse Hans Peter Brigel është rekordmeni i të gjitha kohërave për fitoret e arritura nën drejtimin e kuqezinjve, nuk përkon me periudhën e tij vendi më i mirë i arritur në këta 13 vjetët e fundit në renditjen e përgjithshme të FIFA-s. Është pikërisht skuadra e Medin Zhegës që në dhjetor të 2000-shit ka arritur të renditet e 72-a në listën e përgjithshme të shteteve, një pozicion që deri më sot nuk është arritur të kapet.

Vitet '90

Përfaqësueset e Birçes dhe Bajkos nga 1991 deri në shtator të 1996-s u shoqëruan nga një sërë oshilacionesh në renditjen e përgjithshme të FIFA-s. Nga shtatori i vitit 1995 deri në maj të 1996-s Shqipëria fitoi 12 vende në renditjen e përgjithshme falë rezultateve interesante që arriti në atë kohë skuadra e drejtuar nga Bajko (dy fitore me Moldavinë dhe dy barazime me Bullgarinë e Uellsin).

Rënia

Me largimin e Bajkos, pas humbjes 0-3 në Tiranë kundër Portugalisë në shtator 1996, filloi edhe periudha e errët për përfaqësuesen e futbollit. Hafizi, me gjithë mentalitetin e ri që futi në skuadër, vuajti për shumë kohë faktin që Kombëtarja duhej t'i luante ndeshjet në fushë asnjanëse (2 në Granada të Spanjës dhe 1 në Zvicër). Në eliminatoret e vitit 1998, Shqipëria arriti vetëm një fitore kundër Irlandës së Veriut dhe pavarësisht dy ndeshjeve emocionuese me Gjermaninë, skuadra në këtë periudhë zuri vendin më të dobët në këta 13 vjet: në 20 gusht të vitit 1997 renditeshim të 124-tët në botë. Gjithsesi, kthesa filloi në shtator. Hafizit iu dha besimi edhe dy vjet të tjera dhe përfaqësuesja që ndërtoi ai edhe sot e kësaj dite po i jep frytet e saj.

Maja

Në janar 2000 në krye të skuadrës shqiptare u vu Medin Zhega, dhe qoftë për aftësi e qoftë se skuadrat rreth e rrotull nesh pësuan një rënie, grupi i drejtuar prej tij arriti kulmin në këta 13 vjet: në dhjetor të vitit të fundit të mijëvjeçarit, gjendemi në vendin e 72-të, pozicion që edhe fitorja kundër Rusisë apo ajo kundër Greqisë, në shtatorin e kaluar, nuk ka arritur ta përmbysë. Në atë vit Shqipëria fitoi 5 ndeshje: dy herë kundër Maltës (1-0 dhe 3-0), një herë kundër Azerbajxhanit (1-0), kundër Andorës (3-0) dhe fitorja në ndeshje zyrtare kundër Greqisë në Tiranë 2-0. Autorët e golave në sfidën e tetorit të vitit 2000 ishin Alban Bushi dhe Ervin Fakaj.

Konstant

Është Hans Peter Brigel. Në prill 2003 (në fundmars u bë debutimi i Brigelit në ndeshjet zyrtare të përfaqësueses) Shqipëria gjendej në vendin e 88-të, pozicion të cilin e mban edhe aktualisht. Në harkun e këtyre dy vjetëve ka pasur shumë pak ulje dhe ngritje: pozicioni më i mirë që ka arritur skuadra nën drejtimin e gjermanit ka qenë dhjetori i 2004-s, me vendin e 86-të, ndërkohë që pika më e ulët e erës "gjermane" ka qenë korrik-shtator i 2004-tës vetëm vendi i 94 për kuqezinjtë.

Flori Bruqi-Tirane

2005-04-16T10:08:00.000-07:00

Liga Superiore, Skuadra e Tiranes vazhdon te kryesoje e sigurt klasifikimin

TIRANE (16 Prill) -Kane perfunduar sot 5 ndeshjet e javes se 31 te Liges Superiore per kampionatin kombetar te futbollit. Ne 2 ndeshjet kryesore Tirana ka barazuar me Vllaznine me rezultatin 2 me 2 ndersa ne ndeshjen Elbasani ka barazuar me Dinamon me rezultatin 1 me 1. Pas ketyre 2 barazimeve distanca mes 2 kryesuesve mbetet gjithnje e njejte ne favor te ekipit kryeqytetas. Ne ndeshjet e tjera Partizani ka fituar me Egnatia 4 me 1, Shkumbini Teuta 3 me 1 dhe Lushnja ka fituar ndaj Lacit me rezultatin 3 me 0. Edhe pas kesaj jave sa vjen e kristalizohet renditja ne tabelen e kklasifikimit. Tirana si gjithnje e vetme ne krye te klasifikimit, Elbasani ne vend te dyte 8 pike larg nga Tirana. Per vendin e trete luftojne Dinamo dhe Vllaznia ndersa ne 2 vendet e fundit ndodhen Egnatia dhe Laci.

Nga Flori Bruqi"Kineziologët sportivë nga Kosova në Simpoziumin sportivë "Sarajeva 2005-NTS"

2005-04-06T01:36:00.000-07:00

Më shkas :Shkenca Sportive e Shqiptarëve nuk njeh kufijë

-Pas 15 vjetëve “ndalese” nga regjimi monist ,kineziologet sportivë të Fakultetit të Kulturës Fizike dhe Sportit të Universitetit të Prishtinës, ftohën në Simpoziumin shkencor ë të Teknologjisë Sportivë në Sarajevë.
-Simpoziumi mbahet prej 8 deri më me 10 prill 2005 në Sarajevë(BH)
-Të ftuar janë mbi 30 shtete të Unionit Biatlom ,në mesin e të cilëve si mysafirë janë edhe shkencëtarët sportivë shqiptarë nga Prishtina,Tetova dhe Tirana.

Sarajevë-Prishtinë,6 prill.-

Në Sarajevë prej datës 8 deri më 10 prill të këtij viti Fakulteti për Sport dhe Edukim Fizik në Sarajevë dhe të Komitetit Olimpikë i Bosnë dhe Hercegovinës,.mbanë Simpoziumin e parë ndërkombëtar të teknologjisë sportive”Sarajeva 2005”(I International symposium of new tehnologies in sports-NTS-New the tehnologies in sports).
Në Simpozium “Sarajeva 2005” marrin pjesë mbi 30 shtete të Unionit Biatlom.
Simpoziumin “Sarajeva 2005-NTS” pritët ta hapin Ubaldo Prucker, president për zhvillimin ndërkombëtarë të Unionit Biatlom si dhe z.Janez Vodiqar,nën president sportivë ndërkombëtarë ,në këtë Union.
Nga Kosova parashihen të marrin pjesë, më punimet e tyre shkencore edhe kineziologët sportivë shqiptarë nga Fakulteti i Kulturës Fizike dhe Sportit në Universitetin e Prishtinës , prof.dr.sc.Mustafë Aliu, dekan, prof.dr.sc.Mehdi Jashari,prodekan , si dhe mësimdhënësit e po këtij institucioni të lartë shkencorë –sportivë –prof.Dr.sc.Hasim Rushiti, ass.prof.Dr.sc.Naser Rashiti,.ass.prof. Dr.sc.Hazir Salihu,ass.prof.Dr.sc.Bujar Turjaka etj.
Në simpoziumin NTS “Sarajeva 2005”, më punime të veta shkencore do të marrin pjesë edhe shumë shkencëtarë që më hulumtime të veta kanë kontribuar
-në mjekësinë sportive, trajnimin sportivë ,menagjmentin sportivë ,biomekanikë, në sportin dhe sistemin informativë ,edukim fizikë, ndikimin e rrethit në sporte të ndryshme , sporti si mësim jetësor ,hulumtime të tjera sportive ,adaptimin e aktiviteteve fizike(Adaptive physical activities-APA) etj.,si bije fjala Reuf Karabeg-Sarajevë, Milan Çoh-Lubjanë,,Dragan Milanoviq-Zagreb ,Dobromir Bonacin-Sarajevë ,Julijan Matacko-Beograd,Edvin Dervisheviq-Lubjanë,Aziz Shunje-Sarajevë,Besim Spahiq-Sarajevë,Izet Regjo-Sarajevë,Jasna Bajraktareviq-Sarajevë,Marjeta Misigoj-Durkoviq-Zagreb si dhe shkencëtaret Peter Burger-Keln ,Sust Martin-Graz,Holzer Peter-Graz,
Sudi Karl-Graz ,Mihajlo Mijanoviq-Nikshiq,Milovan Brotiq-Nish,Refik Çatiç-Zenicë etj.
Me punime shkencore do të prezantohen profesorët vendor dhe të ftuar si dhe studentët ,kompanitë -fabrikat bashkohore që merrën më prodhimin e rekvizitëve sportivë nga mbarë bota.
Kësaj radhe do të veçoja edhe kontributin e Universitetit të Prishtinës –veçmas të Fakultetit të Kulturës Fizike dhe Sportit falë angazhimit të profesorëve në zë të këtij fakulteti- Dr.sc.Mustafë Aliut , Dr.sc.Mehdi Jasharit, Dr.sc.Hasim Rushitit etj., që ju mundësuan që studentet e huaj – BH t’i mbrojnë punimet e tyre shkencore ( mbrojtje doktoranturash ) edhe 4 studentëve nga Bosna dhe Hercegovina.
Informacione lidhur më “ Simpoziumin Sarajeva 2005 – N T S” mund ti merrni në këtë adresë:
Fakultet sporta i tijelesnog odgoja
(Dekan Prof.dr.sc.Izet Radjo)
Ul.Patriotske lige 41,Sarajevo –BH
Tel:+387(0)33 213602
Fax:+387(0)33211537
E-mail:contact@nts.ba
http://www.nts.ba
http://floart.blogspot.com
http://flori-press.blogspot.com
http://sport-ritmizemres.blogspot.com

Fjalor interneti

2005-04-02T09:05:00.000-08:00

Fjalori i Internetit

A

Account Regjistrim, e mbajtur mbi rrjete lokale dhe me sisteme operative shumëpërdoruesish, e çdokujt përdoruesi i autorizuar nga administratori i sistemit. Ky veprim ka qëllime identifikuese dhe sigurimi. Përmban një emër përdoruesi dhe një password (shih).

Agent Program që ka për detyrë të kërkojë informacione mbi një temë të specifikuar nga përdoruesi. Përdoret edhe për të treguar një program në gjëndje t’i bëjë të ditur përdoruesit që një proces ka përfunduar ose që një ngjarje e parashikuar ka ndodhur.

Akamai Shoqëri e krijuar nga një kërkues i MIT, me qëllimin të përmirësojë shërbimet (shpejtësi, efiçencë etj) të Internetit. Mund të arrihet në adresën url: http://www.akamai.com/company/origins.html. Kuptimi i vërtetë nga gjuha Hawaiane: “i mençur, i zgjuar”.

Applet Kod i shkurtër programimi. Përdoret veçanërisht në referim të aplikimeve të gjuhës Java (shih) sipas normave të thirrura nga një një faqe HTML.

Arpanet Rrjet i realizuar më 1969 nga Ministria e Mbrojtjes së SHBA nëpërmjet Advanced Research Projects Agency (ARPA). Mbi të është eksperimentuar dhe ndërtuar Interneti.

B

Backbone Rrjet lidhjeje me shpejtësi të lartë ndërmjet qëndrave të komutimit (shih), Kuptimi fjalë për fjalë “shtylla kurrizore”.

Band Gamë e vazhdueshme frekuencash e përdorur për një qëllim të veçantë, për shembull transmetime të dhënash.

Bandwidth (gjërësi bande) Matje e kapacitetit të komunikimit ose shpejtësisë së transmetimit të një qarku a një kanali. Matet në bps (bit për sekond) nëse qarku është dixhital dhe në Hz (cikle në sekond) nëse është analogjik.

BBS Akronim i Bulletin Board System, buletin elektronik në të cilin përdoruesit mund të lënë mesazhet e tyre. Shumë BBS kërkëjnë regjistrimin e përdoruesit.

Bit Shkurtim i b(inary) (dig)it. Njësia minimale e informacionit që përdoret nga kalkulatorët. Në formë binare, bit-i mund të jetë 1 ose 0 ose një kusht logjik i vërtetë ose i rremë. Një grup prej 8 bit përbën një byte (shih).

Bombim Ndërprerja drastike e proceseve funksionale të një kompiuteri; shpesh për shkak të një përdorimi të gabuar të hapsirave të memories.

Boot Ndezja e kompiuterit ose e startup.

BPS Akronim i "Bit Për Sekond". Bit në sekondë, përmasa e shpejtësisë së një modem-i.

Browser Software që i lejon përdoruesit të vizualizojë dokumenta HTML të nxjera nga World Wide Web, nga një rrjet tjetër ose nga vet kompiuteri i tij. Pjesa më e madhe e browser-ave janë edhe në gjëndje të hapin file audio dhe video. Kuptimi fjalë për fjalë do të thotë “shfletues”.

Byte Shkurtim i binary term. Njësi informacioni e përbërë nga një sekuencë prej 8 bit. Sasia e memories dhe aftësitë e memorizimit të një kompiuteri janë përgjithësisht të shprehura si shumfish të byte: kilobyte (1024 byte ose 1 KB), megabyte (1.048.576 byte ose 1 MB) apo gigabyte (1.073.741.824 byte ose 1 GB). Ekzistojnë edhe sisteme në të cilët byte-i është i përbërë nga më pak ose më shumë se 8 bit. Mos ngatërroni shkurtimin e byte, B e madhe, me atë të bit, b e vogël.

C

Cache Pjesë e memories së kompiuterit, në të cilën ruhen përkohësisht disa të dhëna.

Carrier Furnizues shërbimesh telekomunikacioni i cili posedon çentrale komutimi (shih) në rrjet.

CERN Laborator europian i fizikës bërthamore në të cilin u zhvillua konferenca e parë mbi World Wide Web. Konsiderohet vendi i lindjes së teknologjisë WWW. Kërkimet mbi teknologjinë WWW dhe përcaktimi të standarteve relative i janë besuar tani World Wide Web Consortium-it (W3C http://www.w3.org).

Chat Bashkëbisedim në kohë reale midis shumë personave nëpërmjet kompiuterit.

Cyberspace Term i shpikur nga shkrimtari amerikan William Gibson, që tregon ambientet e reja virtuale të krijuara nga interaksioneve inovative sociale që ndodhin nëpërmjet komunikimit informatik.

Client Në një rrjet lokal ose në Internet, kalkulator që hyn në burime të rrjetit të bashkëndara apo të furnizuara nga një kalkulator tjetër i quajtur server (shih).

Cookie Bllok të dhënash (në format teksti) i memorizuar nga një server në Web mbi një sistem klient. Përdoren për të identifikuar përdoruesit, për të udhëzuar serverin të dërgojë një version të personalizuar të faqes Web që kërkohet, për të dërguar të dhëna të account-it të përdoruesit dhe për qëllime të tjera administrative.

Cracker Person që kalon përmasat e sigurimit të një sistemi informatik dhe arrin hyrjen e pa autorizuar. Përgjithësisht me qëllimin e vetëm të hyjë në sistem.

Cracking Veprim kopjimi ilegal i software tregëtar, duke dhunuar dhe thyer çelsat e mbrojtjes dhe regjistrimit të përdorura.

Crash Ndërprerja e një programi ose dëmtimi i një njësie të diskut. Një crash programi shkakton humbjen e të gjitha të dhënave të pa ruajtura dhe mund ta lejë sistemin operativ aq të paqëndrueshëm sa mund të ketë nevojë për një rindezje të kalkulatorit.

D

Database Është një bashkësi të dhënash. Përmban kërkimin, renditjen, rikombinimin, “shikimet” e shumfishta apo livelet e abstragimit të të dhënave që ndodhen poshtë. Përkthimi fjalë për fjalë është banka e të dhënave.

Decompression Metodë kodifikim/dekodifikim i sinjaleve që lejon të transmetojë (ose arkivojë) më shumë informacione se ato që ndryshe do të gjenin hapsirë fizike në memorie.

Dedicated Dispozitiv, program ose procedurë të rezervuara për një detyrë apo një funksion unik. Për shembull quhet “Linjë e dedikuar” një linjë komunikimi private e marrë me qira nga një shoqëri telekomunikacionesh.

Demo Version me përmbajtje funksionalisht të kufizuar i një software-i që shpërndahet falas për qëllime demostrative dhe reklamuese. Shkurtim i “demo(nstration)”, demostrim.

Desktop Zona e ekranit në të cilën shfaqen të gjitha dritaret e aplikimeve. Kuptimi fjalë për fjalë “tryezë”.

Dial-Up Lidhje me një rrjet PC e kryer nëpërmjet thirrjes telefonike.

Digital firm Rezultat i procedurës informatike e bazuar mbi një sistem çelsash asimetrik çift, një publike dhe një private, që i lejon nënshkruesit, nëpërmjet çelësit privat, dhe marrësit, nëpërmjet çelësit publik, të shfaqin dhe të verifikojnë prejardhjen dhe integritetin e një dokumenti informatik apo një bashkësie dokumentash informatik.

DNS Akronim i Domain Name System, sistem emërtimi i domain-it. Një PC i dedikuar me një database kryen konvertimin e emrit të host-it (shih) në një adresë IP (shih).

Domain Është pjesa e fundit e një adrese Interneti, si “.com”, “.it”, “.fr”, “.de” etj. Në gjeografinë e rrjetit, domaini kufizon dhe identifikon një pjesë të rrjetit. Identifikuesi i një host-i ripërmbledh hierarki të ndryshme domainesh dhe nëndomainesh.

Download Veprimi i transferimit dhe kopjimit të file-ve me natyrë të ndryshme nga një kompiuter tjetër në PC personal. “Shkarkim”

Driver Software ose seri udhëzimesh që i lejojnë kompiuterit të komunikojë me një dispozitiv tjetër.

E

E-mail Electronic mail ose postë elektronike. Metodë komunikimi e bazuar mbi kompiutera të lidhur në rrjet, në të cilin një a më shumë përdorues dërgojnë/marrin mesazhe elektronike duke përdorur një program drejtimi të postës elektronike.

Extranet Rrjete me teknologji Internet qëllimi i të cilave është të lidhin ndërmjet tyre në mënyrë të mbrojtur rrjete lokale gjeografikisht të largëta.

F

FAQ Akronim i Frequently Asked Question, pyetje të kërkuara shpesh.

Firewall Një dispozitiv hardware dhe/ose software që për motive sigurimi vendoset ndërmjet një rrjeti lokal dhe pjesës së jashtme, duke kryer funksionin e filtrit mbi paketat e të dhënave në hyrje dhe në dalje.

Freeware Program për kompiuter i furnizuar falas dhe shpesh i vënë në dispozicion në Internet ose nëpërmjet grupesh përdoruesish. Zhvilluesit e një software të tillë shpesh mbajnë ta gjitha të drejtat dhe përdoruesit nuk janë doemosdoshmërisht të lirë të kopjojnë apo shpërndajnë më tej programe të tilla.

FTP Akronim i File Transfer Protocol, protokoll (shih) për trasferimin e file-ve.

G

Gateway Konvertues protokolli. Një nyje specifike e aplikimit që lidh ndërmjet tyre rrjete me karakteristika të ndryshme. Konverton kodet e të dhënave dhe protokollet e transmetimit për të garantuar ndëroperimin.

GIF Akronim i Graphics Interchange Format. Format standart për file-at grafike në WWW. Shumë i përhapur sepse përdor një metodë kompresimi të integruar që zvogëlon përmasat e file-it.

GUI Akronim i Graphical User Interface, interface grafike.

H

Hacker Person hollësisht i aftë në analizën dhe përdorimin e sistemeve të kalkulatorëve. Shpesh e përdorur në sens negativ për të identifikuar ata që falë aftësive të tyre, hyjnë ilegalisht në sistemet e kalkulatorëve. Term amerikan i përkthyeshëm në shqip “ai që i fut duart gjithkund”. Shih edhe "cracker".

Hacker Crackdown Operacion policor i kryer në 1990 në SH.B.A. kundër hacker-ave informatik. E para në llojin e saj dhe më e zgjeruara e më e organizuara nga çdo përpjekje e mëparshme.

Home Page Faqja kryesore e një adrese interneti, nga e cila mund të niset navigimi.

Host Kompiuter, i lidhur në rrejt me kompiutera të tjerë, që zotëron informacione ose shërbime.

HTML Akronim i Hyper Text Markup Language. Gjuhë "e kodifikuar" për formatimin e faqeve web dhe distribuimin e informacioneve relative. Gjuha html kundrashënon tekstin dhe grafikën në një dokument, në mënyrë që të udhëzojë si browserat duhet të vizualizojnë elementet e mësipërm që tu përgjigjen veprimeve të përdoruesit. Kuptimi fjalë për fjalë: “Gjuhë markimi hiperteksti”

HTTP Akronim i HyperText Transfer Protocol, protokoll (shih) për transferimin e të dhënave në formatin hipertekstual.

Hypertext Përshkruan një tip eksplorimi interaktiv në linjë. Lidhjet e mbyllura në fjalë apo në fjalitë i lejojnë përdoruesit të selektojë tekstin (duke bërë klik me mouse) dhe të vizualizojë menjëherë informacionet dhe materialin e lidhur me të.

I

IMAP4 Versioni i katërt i protokollit IMAP. Akronim i Internet Message Access Protocol. Protokoll në gjëndje t’i drejtojë mesazhet direkt në serverin e postës. Në këtë mënyrë është e mundur t’i hedhësh të gjithë mesazhet në server dhe të shkarkosh vetëm titullin e tyre. Protokoll tejet i përdorshëm nëse ke mesazhe që përmbajnë attachment me përmasa të larta dhe në rastin kur do t’i ndashë mesazhet mes shumë përdoruesish ose thjesht mund të hysh në kutinë e postës tënde nga kompiuter të ndryshëm.

Internet year Njësi matjeje kohore që i korespondon 7 vjet në botën fizike.

Intranet Rrjet lokal që –edhe pse nuk është e përdorshme nga jashtë– përdor teknologji Interneti.

IP (adresë) Numër binar me 32 bit (4 byte) që identifikon në mënyrë univoke një kalkulator host (shih) i lidhur me Internet dhe me kalkulatorë të tjerë, me qëllimin të arrijë komunikimin nëpërmjet transferimit të paketave. Nja adresë IP paraqitet në këtë formë: 212.141.53.165

ISDN Akronim i Integrated Services Digital Network, Rrjet digital me shërbime të integruar. Sistem transmetimi i të dhënave me linjë telefonike, nëpërmjet lidhjeve të veçanta. Garanton një shpejtësi më të lartë transmetimi.

ISP Akronim i Internet Service Provider. Furnizues i shërbimit për hyrjen në Internet, pa ndërmjetësinë e të cilit nuk do të ishte e mundur lidhja me rrjetin.

J

Java Gjuhë programimi e zhvilluar nga Sun Microsystems dhe përdoret për realizimin e aplikimeve të shpërndara në rrjet.

JPEG Akronim i Joint Photographic Experts Group. Standart i përhapur që përdoret për pamjet fotografike. Shumë browser web pranojnë pamjet JPEG si formati standart për vizualizimin e file-ave.

K

Kernel Pjesa qëndrore e një sistemi operativ. Drejton memorjen, file-at dhe periferiket, mban të azhornuar datën dhe orën, lançon aplikimet dhe cakton burimet e sistemit.

Klient Në një rrjet lokal ose në Internet, kalkulator që hyn në burime të rrjetit të bashkëndara apo të furnizuara nga një kalkulator tjetër i quajtur server (shih).

Kompresim Metodë kodifikim/dekodifikimi të sinjaleve që lejon transmetimin (ose arkivimin) të më shumë informacioneve nga ato që mund të kishin gjetur hapsirë fizike në suportin e memorizimit.

Komutim Modalitet komunikimi që përdor lidhje të përkohshme dhe jo të përhershme për shkëmbimin e informacioneve ndërmjet dy përdoruesve. Në rrjetet e kalkulatorëve komutimi i paketës i lejon të dhënave (paketa) të vihen në rrugë (komutuar) nëpërmjet stacioneve ndërmjetëse që, së bashku, shërbejnë për të lidhur dërgues dhe marrës.

Konvergjencë Midis disiplinash dhe teknologjish te ndryshme, për shembull kur komunikime telefonike dhe informatike konvergojnë në fushën e telekomunikimeve. Edhe “të arrijnë së bashku”.

L

LAN Akronim i Local Area Network, rrjet privat e kufizuar brenda 10 km për bashkëndarjen e burimeve (HD, printera, modem-a dhe periferike të tjera).

Logoff Procedurë dalje nga një kompiuter host. Edhe logout.

Logon Procedurë hyrje në një kompiuter host. Edhe login.

M

Mailing List Listë emrash dhe adresash poste elektronike të grupuar nën një emër të vetëm. Duke dërguar një e-mail në adresën që përfaqëson të gjithë listën, dhe automatikisht ose me ndërhyrjen e moderuesit të mailing list, do të ridërgohet të gjithë pjestarëve të asaj mailing list.

MIME Akronim i Multipurpose Internet Mail Extensions. Standart që shtrin SMTP-në (shih) për t’i lejuar të dhënave me natyrë të ndryshme, të transmetohen nëpërmjet postës elektronike.

Modem Akronim i derivuar nga bashkimi MODulator-DEModulator. Dispositiv komunikimi që i lejon një kalkulatori të transmetojë nëpërmjet një linje telefonike standart, duke konvertuar sinjalin nga analogjik në dixhital dhe anasjelltas.

Motor kërkimi Program i arritshëm nëpërmjet rrjetit i cili është në gjëndje të indikojë dhe furnizojë, sipas kërkesës së përdoruesit, informacione të pranishme në Internet.

MP3 Shkurtim i Mpeg1 Layer 3, format që lejon kompresimin e file-ave zanorë duke mbajtur një cilësi të krahasueshme me atë të një CD audio.

MPEG Standart kompresimi të pamjeve në lëvizje.

Multimedialitet Kombinim i tingujve, grafikës, animacionit dhe videos. Për PC-në këta tipe të ndryshme të të dhënave nuk janë veç bit.

N

Nerd Në gjuhën rinore amerikane tregon një përson të fiksuar, të pafatë dhe pak jashtë mendjes. Shpesh identifikohet me “maniakun” e kompiuterit.

Network Sistem elementësh të ndërlidhur për të vendosur një komunikim lokal ose të largët (remot) (me zë, video, të dhëna, etj) dhe për të lehtësuar shkëmbimin e informacioneve midis përdoruesve me interesa të përbashkët. Mund të jetë i thjeshtë, me një kabëll prej pak metrash i shtrirë midis disa kompiuterave, ose kompleks, si qindra mijra kompiutera në të gjithë botën të lidhur me kabllo me fibra optike, linja telefonike dhe satelitë. Nga anglishtja “rrjet”.

Newbie Përdorues i ri dhe jo ekspert i rrjetit.

Newsgroup Grupe diskutimesh mbi tema specifike që gjenden në Internet. Për të lexuar mesazhet dhe të marrësh pjesë në diskutimet duhet të jesh i regjistruar në këto newsgroup.

O

Off line Përshkruam kushtin se kur nuk je i lidhur në Internet (ose më përgjithësisht me një sistem telematik).

On line Ajo që është lidhur me një sistem telematik. Thuhet edhe për përdoruesit kur përdorin një kompiuter i cili vet është i lidhur.

Paralel Modalitet transmetimi të të dhënave dhe bit-ve të kontrollit njëkohësisht mbi fije të lidhura paralelisht.

P

Password Bashkësi karakteresh alfanumerike që, të shoqëruara me një emër përdoruesi (user name), përcaktojnë në mënyrë univoke atë përdorues dhe e vërtetojnë për hyrjën në një seri burimesh. Nga anglishtja “fjalë kalim”.

PCMCIA Akronim i Personal Computer Memory Card International Association. Shoqatë konstruktorësh dhe furnizuesish e lindur veç me qëllimin për promovimin dhe përhapjen e PC Card. Kjo e fundit është një dispozitiv i heqshëm, e cila ka formën të ngjashme me një kartë krediti, e cila mund të përmabjë memorie të tipeve të ndryshme, një modem, një përshtatës për rrjete lokale ose një hard disk.

Plug in Program software që mund të integrohet në një aplikim më të madh për t’i dhënë funksione të mëtejshme. Për shembull në browserat mund të futen plug in për të ekzekutuar file (përgjithësisht animacione) që përkundrazi nuk do të mund të njiheshin nga browseri.

Plug 'n' Play Sistem që i lejon një PC të autokonfigurohet për të njohur dhe për të përdorur menjëherë komponente hardware të lidhur ose ndryshuar përgjatë funksionimit. Është e mundur të lidhësh me kompiuterin një monitor tjetër, një printer apo një modem pa e konfiguruar në sistemin operativ.

POP Akronim i Point Of Presence. Pikë hyrje në rrjet për tu lidhur me koston e një telefonate urbane.

POP3 Versioni 3 (ajo e tashme) e standartit Post Office Protocol. Protokoll (shih) për server (shih) në Internet që merr, memorizon dhe transmeton postë elektronike dhe për klient (shih) mbi PC që lidhen me serverin për të shkarkuar dhe të dërguar postë elektronike.

Portal Web site që ofron një gamë të gjerë shërbimesh: informacion, zbavitje, kërkim në Internet, blerje on-line, e-mail dhe hapsira web personale.

PPP Akronim i Point-to-Point Protocol. Protokoll (shih) për transferimin e të dhënave për të kryer lidhje telefonike, për shembull mes një kompiuteri dhe Internetit. PPP-ja ofron, në krahasim me protokolle të ngjashëm, një mbrojtje më të madhe për sa i përket sigurisë dhe ruajtjes së të dhënave përballë një trafiku më të lartë. Nga anglishtja protokoll pikë më pikë.

Protokoll Bashkësi rregullash standarte që lejojnë transferimin, marrjen dhe njohjen e informacioneve mes makinave.

Provider Shih ISP

Q

Qafë shisheje Shprehje që tregon limitet e kapacitetit të një sistemi në drejtimin e trafikut të të dhënave në kushte ngarkese të lartë.

Query Bashkësi instruksionesh për të nxjerrë të dhëna nga një database dhe për prezantimin e vet atyre për përdorim.

R

RAS Akronim i Remote Access Service. Software i Windows që lejon të arrish një hyrje remote në një kompiuter të lidhur në rrjet, dhe nga ai të lidhesh me Internetin, nëpërmjet modemit.

Rrjet shih "Network".

Robot Në botën e World Wide Web, janë gjëra të kuptuara përgjithësisht si programme që përshkruajnë të gjithë rrjetin në kërkim të informacioneve për t’i indeksuar në një motor kërkimi ose për të gjetur gabime në web-site-et.

Router Përgjatë një rrjeti komunikimi, dispozitiv që merr një paketë të dhënash dhe e dërgon në makinën pasuese përgjatë rrugës së dorëzimit. I përkthyeshëm me termin “rrugëzues”.

S

Serial Modalitet transmetimi të të dhënave në mënyrë sekuenciale mbi një linjë të vetme transmetimi.

Server Kompiuteri që përmban informacionin e nevojshëm për përdoruesit e quajtur klient. Komunikimi arrihet me kërkesën e një shërbimi nga ana e klientit dhe realizimin si vijim të detyrës nga ana e serverit.

SGML Akronim i Standard Generalized MarkUp Language. Gjuhë e përdorur për përshkrimin e gjuhëve të tjera strukturore të bazuara mbi kode për krijimin e dokumentave. Gjuha HTML, për shembull, përcaktohet (definohet) nëpërmjet SGML.

Shareware Software i mbuluar nga copyright, i shpërndarë mbi bazë të një prove para blerjes. Pas një farë periudhe kohe, kush dëshiron të vazhdojë të përdorë programin ftohet të paguajë për të marrë një version përfundimtar të atij programi (jo më “trial” apo “evaluation”).

SMTP Akronim i Simple Mail Transfer Protocol. Pjesë e TCP/IP (shih) për dërgim të mesazheve nga një kalkulator në një tjetër në një rrjet. I përdorur në Internet për të rrugëzuar postën elektronike.

T

TCP/IP (Protokoll) Akronim i Transmission Control Protocol/Internet Protocol. Protokoll për komunikimet mes kalkulatorëve. Është bërë standarti i faktit për transmetimin e të dhënave brenda rrjeteve, përfshi Internetin.

Telnet Protokoll që lejon të lidhesh dhe të punosh nga një kompiuter remot. Duke u lidhur me një sistem tjetër, përdoruesit mund të kenë hyrje në shërbimet e Internetit që mund të mos jenë të disponueshme në kompiuterin e tyre.

U

Upload Të kopjosh dhe/ose të dërgosh një file nga kompiuteri yt në një sistem remot.

URL Akronim i Uniform (ose Universal) Resource Locator. Identifikues universal i burimeve, metodë standart për të komunikuar me një server në rrjet dhe t’i japësh adresa për të arritur një faqe Web ose komanda (ftp).

User name Identifikues me të cilin hyn në burimet (përgjithësisht të një rrjeti). Së bashku me passwordin përfaqësojnë kredencialet të një përdoruesi, me bashkimin e të cilave përdoruesi njihet nga sistemi.

USB Akronim i Universal Serial Bus. Metodë lidhjeje seriale për të lidhur periferike me një kompiuter. Standarti USB mund të lidhë me PC-në deri në 127 periferike (CD-ROM të jashtëm, printera, modem, mouse dhe tastiera) nëpërmjet një porte të vetme të përbashkët. Kjo është e mundur duke i lidhur gërshet periferiket.

UserID Shih user name.

V

VGA Akronim i Video Graphics Adapter. Standart për interface-in video.

VPN Akronim i Virtual Private Network, rrjet privat virtual. Bashkësi nyjesh në një rrjet publik si Internet që shkëmbejnë të dhëna mes tyre duke përdorur një teknologji mbrojtjeje nga përgjime të mundshme nga ana e përdoruesve të pa autorizuar, sikur nyjet të ishin të lidhura nëpërmjet linjave private.

W

WAP Akronim i Wireless Application Protocol. Protokoll i konceptimit të ri që lejon hyrjen në Internet nëpërmjet telefonit celular.

WebTV Sistem hyrjeje në World Wide Web dhe vizualizimi i faqeve Web në ekran televiziv nëpërmjet set-top box, kit i nevojshëm për të marrë dhe shkëmbyer të dhëna që përmban brënda edhe modem.

WWW Akronim i World Wide Web. Rrjet botëror i strukturimit të informacionit dhe i burimeve në modalitetin hipertekstual. Nëpërmjet përdorimit të protokolleve të ndryshëm, dhe përgjithësisht të gjuhës html lejon vizualizimin e pamjeve, filmimeve e zërave. Shërbim i krijuar nga CERN-i i Gjenevës. Kuptimi fjalë për fjalë: “rrjetë merimange botërore”.

@ "at" përdoret brenda një adrese poste elektronike për të ndarë emrin nga domain-i.

© Pergatiti per Albania.tk Bani (Alba Cracker)

Me shkas:Sportet-Shkathtesite luftarake

2005-04-02T07:31:00.000-08:00

Sportet - Shkathtësite Luftarake

Përshëndetje,

Të gjithë Ju që merreni aktivisht me Sportet - Shkathtësite Luftarake , ose edhe që jeni marrur më herët ju ftoj që të shkruani këtu mbresat e juaja për këto Sporte - Shkathtësi.
Shkruani për filosofitë e këtyre Sporteve - Shkathtësive , metodat e ushtrimeve, dallimet e tyre , të mirat SHOQËRORE dhe PERSONALE dhe çdo gjë që dëshironi të shkruani për to .

Ju dëshiroj lexim dhe pjesëmarrje të këndshme në këtë temë.

Sinqerisht,

Flori Bruqi

Në vijim vetëm sa për nxitje se për cka mund të shkruani :

Judo

Legjende e Sotshme :

Yasuhiro Yamashita (Japan) - 230 luftra , te gjitha fitore , asnje humbje !
I pamposhtur !

Kater (4) here Kampoin Boteror , Nje (1)here kampion Olpimpik dhe per nente(9) here
radhazi Kampion i Japonise !

Karate :

Shotokan :

Legjende e paharuar : Gicin Funakoshi (1883-1957).

Goju Ryu Karate :

Legjende e paharuar : Gogen Yamaguchi(1909 - 1989)

Wado Ryu :

Legjende e paharuar : Hironoro Othsuka(1892-1982)

Kyokushinkai :

Legjende e paharuar ( ende eshte gjalle ) : Masutatsu Oyama

Jet Kunde Do

Legjende : Bruce Lee 1940 -1973

Etj , Etj.
....

http://www.click-smilies.de/sammlung/spezial/joshssmilies/10.gif

* Disa nga armët që përdorën në Sportet - Shkathtësite Luftarake

Në rradhë të parë :

http://www.users.nac.net/tajkdstaff/lee-pic.jpg

Do të thotë : DUART! etj...

Më pastaj :

http://www.bynoon.com/images/nuncha29.jpg

http://www.karatedepot.com/catalog/images/items/thumbs/wp-si-07.jpg

Shuriken

http://www.wle.com/media/TK8882.jpg

http://www.superiormartialarts.com/images11/10413_oc[1].jpg

http://www.superiormartialarts.com/images30/90480.jpg

... Shpata...

http://www.superiormartialarts.com/images27/60386d.jpg

http://www.superiormartialarts.com/images27/51240a.jpg

Etj.etj....

Filosofinë e këtyre Sporteve - Shkathtësive Luftarake, më së miri e shpreh një thënie e Bruce Lee themelues i Jet Kunde Do

"To obtain enlightenment in martial arts means the extension of everything which obscures the true knowledge, the real life."

Bruce Lee
PrInCiPiEl
Judo

Yasuhiro Yamashita (Japan)

Karate :

Shotokan :
Gicin Funakoshi (1883-1957)

Karate :

Goju Ryu Karate :

Gogen Yamaguchi(1909 - 1989)- i njohur me nofkën : " The Cat "

Karate :

Wado Ryu :Hironoro Othsuka(1892-1982)

H.Othsuka thekson:

"The way of practise martial arts is not fighting.
Always look for your own inner peace and harmony, search for it!"

Karate :

Kyokushinkai :Masutatsu Oyama (1923 - 1994)

*Shënim :
Masutatsu Oyama lindi më 1923 dhe vdic më 1994 .

Aikido

* Sport - Shkathtësi Luftarake zhvilluar nga Morihei Ueshiba(Japoni)
Në nivelin e pastërt fizik , është një art që përfshinë disa hedhje/flakje/plandosje dhe mbyllje/bllokim nyjesh(në duar ) që janë nxjerrur nga Jujitsu dhe disa hedhje/plandosje e teknika të tjera të nxjerrua nga Kenjutsu.

Aikido NUK fokusohet në GRUSHTIMIN apo SHKELMIMIN e kundërshtarëve/armiqëve , por në rradhë të parë në përdorimin e energjisë së tyre , që të fitojnë kontrollin ndaj tyre apo/edhe që ti hedhin/plandosin ata larg nga vetja .

Aikido nuk është art statik , por theksin e vecantë e ka në LËVIZJE dhe në DINAMIKEN e LEVIZJES.

* Një Sport-Shkathtësi që do të ju preferoja edhe femrave .

Merresh me sport?

Ne qoftese po, me cfare sporti?

Dhe si perfiton ti nga ai sport? (shpirterisht, menderisht, fizikisht)

Veshtrusja L.Sh.:

* Karate(Shotokan), Jet Kun Do , Basketboll , Shah :p
- Përfitimi është i shumëanshëm - i shumëfishtë ;)

R.M,studente

* Aikido : Sport - Shkathtësi Luftarake zhvilluar nga
Morihei Ueshiba(Japoni)

Those who practice the Art of Peace must protect the
domain of Mother Nature, the divine reflection of
creation, and keep it lovely and fresh.
Warriorship gives birth to natural beauty.
The subtle techniques of a warrior arise as naturally
as the appearance of spring, summer, autumn, and winter.
Warriorship is none other than the vitality that sustains all life.

Morihei Ueshiba

Awareness Itself

" The subtle, perfect essence of awareness is basically spontaneously open and calm, equanimous and pure, vast as space.
It cannot be pointed out in terms of any concrete form, it cannot be approached in terms of location.
It cannot be entered into by any door or road, it cannot be depicted or copied by the colors of the spectrum."

Filosofia e këtyre Sporteve - Shkathtësive Luftarake, shprehet edhe në një thënie tjetër nga :

http://ourworld.cs.com/fei%20hun%2018/Images_Animations/Bruce.jpg
Bruce Lee themelues i Jet Kunde Do

" When there is no center and no circumference, then there is truth.
When you freely express, you are the total style."
Bruce Lee

"He who knows not and knows not he knows not, He is a fool- Shun him.
He who knows not and knows he knows not, He is simple- Teach him.
He who knows and knows not he knows, He is asleep- Awaken him.
He who knows and knows that he knows, He is wise- follow him."

Bruce Lee

* Artet Marciale : - Nga stërvitja e një te riu

- "Goditja ballore e dyfishtë " :)

http://ourworld.cs.com/fei%20hun%2018/Images_Animations/kick.jpg

* Në vijim do të theksojmë dhe një thënie tjetër nga Bruce Lee , që flet për Kung-Fu , por që është me rëndësi të madhe edhe për artet e tjera marciale.

I'd like to inform the public that kung fu cannot be mastered in just "three easy lessons".
Intelligent thinking and hard work are required.
" Therefore martial art is ultimately an athletic expression of the human body .
More importantly , the man who is expressing his own soul. Martial art is an unfolding of one self, the feelings of anger ,fear and pride.
Yet under all these natural commotions, a quality martial artist still can be himself."

Bruce Lee

* Një prej pajisjeve më të mira për stërvitje ,
në sportet - shkathtësitë luftarake është manekini i drunjët :

http://ourworld.cs.com/fei%20hun%2018/Images_Animations/manekini.jpg

Veshmbathje për Karate :

Veshmbathje për Judo :

Veshmbathje për Kung-Fu :

Veshmbathje për Tae-Kwon-Do :

Thënie nga filmi i mrekullueshëm : 'The Last Samurai'

Algren(Tom Cruise) : [narrating]

Winter, 1877.
What does it mean to be Samurai ?
To devote yourself utterly to a set of moral principles.
To seek a stillness of your mind.
And to master the way of the sword.

Në fotografi : Katana - shpatë e gjatë.

Citat :
"The man whose profession is arms should calm his mind and look into the depths of others.
Doing so is likely the best of the martial arts"
Shiba Yoshimasa (1350-1410)

Citat :
" One should not be envious of someone who has prospered by unjust deeds.
Nor should he disdain someone who has fallen while adhering to the path of righteousness ."
Imagawa Sadayo (1325-1420)

* Aikido : Sport - Shkathtësi Luftarake zhvilluar nga Morihei Ueshiba (Japoni)

“ In your training, do not be in a hurry, for it takes a minimum of ten years to master the basics and advance to the first rung.
Never think of yourself as an all-knowing, perfected master ; you must continue to train daily with your friends and students and progress together in the Art of Peace.”

Morihei Ueshiba

Aikido: Për më shumë lexo këtu (http://www.forumishqiptar.com/showthread.php?t=20213&page=1&pp=15).

* Një prej pajisjeve më të mira për stërvitje ,
në sportet - shkathtësitë luftarake është " makiwara ":

Pikat(vendet) vitale në trupin e njeriut.
- Këto pika mund të definohen si zona të trupit që janë veçanërisht të ndieshme në lëndime apo si zona që zhvillojnë dhimbje deri në paaftësim , kur ato janë të sulmuara.
Ajo përbëjnë vende ideale për vetëmbrojtje , sepse janë lehtë për tu identifikuar , lehte të arritshme dhe lehtë të lëndueshme.
Këto vende(pika) paraqesin vende me rrezik të lartë lëndimi(dëmtimi!).
http://www.forumishqiptar.com//images/icons/icon4.gif Prandaj, vetëm në rastet kur njeriu është i sulmuar dhe
është në rrezik jete , duhet vetëmbrojtur duke sulmuar ato zona !

http://ourworld.cs.com/fei%20hun%2018/MartialArts/bodyPikat.gif

Në figurë janë të paraqitura vetem disa prej pikave(vendeve) vitale të trupit të njeriu :
Sytë
Gabzherri
Pleksusi
Brinjët
Ijë
Gju
Nyjë e këmbës
Në këto pika(vende) , si edhe në vende të tjera të trupit, zhvillohet dhimbje intenzive kur ato janë të sulmuara.Në këto pika energjia transmetohet në nerv në mënyrë shumë efikase .Ato pika janë të njohura edhe si pika presioni ose qendra të nervit.
Pika të presionit paraqesin ato vende ku një degë nervore lidhet me një ose më shumë degë të mëdha nervore. Kur pika të tilla presioni stimulohen me shtypje apo goditje , si rezultat dhimbja e shkaktuar regjistrohet në më shumë se një degë nervore dhe truri pranon sinjale nga shumëfish nerva - dhimbja është e përforcuar!
Në akupunkturë pikat e njejta të presionit përdoren për të shëruar trupin dhe për të restauruar ekulibrin e sistemeve trupore!

Në popullarizimin e sporteve - shkathtësive luftarake ,ndikim të madh
kan pasur edhe disa aktorë filmi-mjeshtër të vërtetë të këtyre sporteve- shkathtësive :

Bruce Lee,
Chuck Norris,
Jackie Chan
Steven Seagal ( 7 dan në aikido !) ,
Jet Li

Në vazhdim ,disa fotografi ne DVD-ve.
Në fotografinë vijuese është : Bruce Lee

Në fotografi : Jet Li

Në fotografi : Jackie Chan

Artet marciale : Karate
(animacion)

http://ourworld.cs.com/fei%20hun%2018/MartialArts/Kick12.gif

http://www.forumishqiptar.com//images/icons/icon3.gif

" One does not need buildings, money, power, or status to practice the Art of Peace.
Heaven is right where you are standing, and that is the place to train."
Morihei Ueshiba

"When the opponent comes, welcome him; when he goes,
send him on his way." (Kureba mukae, sareba okuru)

'The Way of Judo'

Sportisti shqiptar Shaban Tërstena ka fituar medaljen e parë të artë olimpike në mundje të lirë në Los Angeles më 1984.

Ai fitoi edhe medaljen e argjendtë në lojrat olimpike në Seul më 1988.

Medalja e Lojrave Olimpike në Los Angeles më 1984 :

http://ourworld.cs.com/fei%20hun%2018/MartialArts/Medalja_11.gif

Steven Seagal :
7 dan në aikido !

"The greatest warrior is the one who conquers himself."
Parim i samurait

Pasi e përfundoi ligjeratën e mbrëmjes studentëve të tij , Sensei Abbe ishte nisur për në shtëpi të tij, nëpër një rrugë periferike. Duke ecur , ai vëren tre persona duke arrdhur në drejtim të tij.
Kur ata persona iu afruan, sensei Abbe ishte i gatshëm.
'Na jep paratë , ose do të të lëndojmë', kërcënoi udhëheqësi i atyre tre personave.
Sensei Abbe duke vështruar secilin prej tyre ,nxjerr kuletën nga xhepi i vet dhe e hedh në tokë , midis tij dhe kundërshtarëve të tij.

Duke treguar kuletën , Sensei Abbe tha :
' Jam i gatshëm të vdes për këtë kuletë. Po ju ?'
Të tre personat që dëshironin të sulmonin , shikuan kuletën . më pastaj Sensein Abbe dhe në fund shikuan njëri-tjetrin.

Pa bërë asnjë 'zhurmë' më , ata tre persona filluan të ikin.

Qartë , ata nuk ishin të gatshëm për të vdekur për një kuletë.

Kështu Sensei Abbe mori kuletën e tij dhe qetësisht vazhdoi rrugën për në shtëpinë e tij.

"See first with your mind, then with your eyes, and finally with your body."
Munenori Yagyu
Sword master

Studenti R.S -Prishtine:

Ushtroja basketboll nën dritën e reflektorëve...
Fillova të gjuaja topin e basketbollit në kosh me dorën e majtë...
- Fillimisht më dukej disi quditshëm...saktësia nuk ishte sikur kur gjuaja topin e basketbollit në kosh me dorën e djathtë ... më vonë më pëlqeu.
Më pastaj, për disa ditë ushtrova të njejtën gjë ...saktësia e gjuajtjeve me topin e basketbollit në kosh rritej shpejt ... e koshat bëheshin edhe më të bukur.

Analogjikisht fillova të ushtroja goditjet në boks/karate ...tani rëndësi më të madhe i kushtoja goditjeve me dorën e majtë.
Rezultatet ishin befasuese ...për të mirë!

Më pastaj ndërrova edhe pozitën e të qëndruarit në ushtrime në boks/karate :

http://ourworld.cs.com/fei%20hun%2018/MartialArts/Karate.gif

"Fill yourself with ki".
Mataemon Iso

Imagawa Sadayo (1325-1420)

" One should not be envious of someone who has prospered by unjust deeds.
Nor should he disdain someone who has fallen while adhering to the path of righteousness ."
PrInCiPiEl
Gichin Funakoshi

"The ultimate aim of the art of karate lies not in victory or defeat, but in the perfection of the characters of its participants."

"No matter how you may excel in the art of Karate, and in your scholastic endeavors, nothing is more important than your behavior and your humanity as observed in daily life."

http://www.forumishqiptar.com//images/icons/icon3.gif
meduni

Pergatiti:F.B

Lojerat Olimpike ne lashtesi

2005-04-02T07:00:00.000-08:00

Lojërat Olimpike në Lashtësi

Roli i fesë

Olimpi ishte një prej qendrave më të vjetra fetare në Greqinë e lashtë.

Në zemër të kësaj qendre ndodhet tempulli i famshëm i Zeusit, një prej shtatë mrekullive të lashtësisë.

Grekët i përdornin garat e atletikës për të nderuar perënditë e tyre dhe Lojërat ishin pjesë e një festivali të madh fetar.

Garat e vrapimit

Një prej garave kryesore të Lojërave në lashtësi ishte ajo e sprintit.
Atletët vraponin përreth stadiumit - një distancë prej 192 metrash.

Por kishte edhe gara të gjata vrapimi kur stadiumit i bihej 7 deri 24 herë.

Një tjetër garë e lodhshme ishte edhe ajo e vrapimit të distancës 2 deri në 4 herë përqark stadiumit. Atletët duhet ta përshkronin këtë distancë të armatosur. Maratona nuk ka qenë asnjëherë disiplinë në Lojërat e lashtësisë.

Mundja

Sikurse edhe në mundjen moderne, për të fituar atleti duhet ta rrëzonte përtokë me fytyrën nga qielli kundërshtarin e tij. Tre rrëzime të tilla ishin të mjaftueshme për të fituar të gjithë ndeshjen.

Ndeshjet nuk kishin kohëzgjatje të caktuar dhe nuk ishin të ndara në kategori sipas peshës, kështu që atletët më të fortë fitonin gjithnjë.

Kafshimi dhe kapja e organeve gjenitale ishin të ndaluara në mundje, ndërsa thyerja e gishtave lejohej.

Boksi

Boksierët i mbështillnin duart me rripa lëkure për t'i mbrojtur, kurse fytyrat i kishin të zbuluara.

Sipas epigramave greke boksierët shpërfytyroheshin aq shumë sa nuk i njihnin më as qentë e tyre.

Ndeshja përfundonte kur një prej boksierëve rrëzohej apo tërhiqej nga gara. Ndryshe nga boksi që luhet tani, në lashtësi nuk kishte rregulla për mënyrën se si përdoreshin grushtat.

Pankration

Kjo ishte ndeshje më e dhunshme se boksi, pasi kishte edhe elemente të mundjes. Edhe në këtë sport nuk kishte kufizime në kohëzgjatje apo ndarje në kategori sipas peshave.

Ndonëse gjatë kësaj ndeshjeje ishin të ndaluara kafshimi apo futja e gishtave në sytë e kundërshtarit, këto rregulla shkeleshin.

Këto ndeshje përfundonin shpesh herë me vdekje, por atletët ishin të mbrojtur nga ligji nëse njëri prej atletëve kishte përdorur më tepër forcë se ç'duhej për t'u përballur me kundërshtarin.

Hipizmi

Garat e Hipizmit ishin të ndara në garat me karroca dhe garat vetëm me kuaj. Kashët e përdorura në këto gara ishin të stërvitura dhe përveç kuajve të rritur përdoreshin mëzat dhe mushkat.

Si fitues i garës nuk kurorëzohej kalorësi, por i zoti i kalit apo mushkës.

Në këtë garë nuk mund të merrnin pjesë gra, të cilave nuk u lejohej të ishin të pranishme në stadium e jo më të bëheshin kampione olimpike.

Një poster zyrtar nga Lojërat e Athinës 1896 - Olimpiada e parë moderne

Lojërat olimpike u ringjallën nga baroni francez Pierre de Coubertin

Lojërat olimpike morën emrin nga fshati Olimpia ku ato u mbajtën fillimisht

Lojërat e para që janë regjistruar ishin mbajtur në Greqinë e lashtë më 776 p.e.s., por ato mund te jenë mbajtur për pesëqind vjet më parë.

Spiridon Louis i Greqisë fiton maratonën e parë olimpike më 1896

Robert Garrett, i ShBA-së, fiton medaljen e artë në hedhjen e diskut në Olimpiadën e Athinës më 1896

Stema e Olimpiadës së Athinës 1896 e ekspozuar në Muzeun Olimpik të KNO-së në Lozanë

Marre nga BBC Albanian Service(Pergatiti:F.bruqi)

Testi vendimtar i Valenciase ne Saragosa

2005-04-02T06:50:00.000-08:00

Valencia, test vendimtar në Saragozë

Tri janë ndeshjet në program që do të luhen nesër në kampionatin spanjoll të futbollit. Takimi që do të hapë javën e 29-të, është ai ndërmjet Real Sociedadit dhe Osasunës. Miqtë, ende në një zonë të rrezikshme në renditje, do të kërkojnë fitoren e parë për vitin 2005, në Sociedad, pasi në 11 ndeshjet e luajtura në këtë vit kalendarik, Osasuna nuk ka arritur asnjëherë të marrë tri pikë. Nga ana tjetër, edhe Sociedadi duhet të tregojë kujdes. Baskët kanë vetëm tri pikë më shumë se Osasuna dhe një humbje mund t'i hidhte në zonën e ftohtë të renditjes. Takimi tjetër do të jetë ai ndërmjet Saragozës dhe Valencias. Këta të fundit kanë humbur vetëm një ndeshje, që kur Antonio Lopez ka zëvendësuar Klaudio Ranierin dhe do të kërkojnë me çdo kusht pikë në Saragoza, për të vazhduar luftën për një vend në Ligën e Kampioneve sezonin e ardhshëm. Karlos Marçena do të luajë rregullisht pas mungesës në ndeshjen Serbi dhe Mali i Zi-Spanjë. Mungesat e vetme për Lopezin do të jenë Ruben Baraha dhe David Navaro. Ndërsa do të vendoset vetëm në sekondat e fundit për aktivizimin e Pablo Aimarit. Ndeshja e fundit sot do të jetë Vilareal-Bilbao. Vilareali ka humbur vetëm një ndeshje në fushën e tij në këtë sezon, ndërsa Bilbao gjatë gjithë kampionatit ka fituar vetëm dy herë në transfertë. Vendësit mund të bazohen te sulmuesi uruguajan Forlan. Ky i fundit gëzon një formë të shkëlqyer dhe ka shënuar ndaj Brazilit të mërkurën.

FB.

Auitomobilizem:Formula 1.

2005-04-02T06:48:00.000-08:00

Formula 1, Ferrari gati F 2005 për në Bahrein

Testimet e Ferrarit të ri, që do të bëjë debutimin në Bahrein, po procedojnë me intensitet dhe performanca e makinës ka lënë të kënaqur drejtuesit e skuderisë italiane, në përfundim të testeve të zhvilluara në
Mugelo, nën drejtimin e pilotëve Michael Schumacher e Rubens Barrichelo. Sipas agjencisë Reuters, kampioni i botës, Schumacher, ka mbetur i kënaqur nga makina e re. "Eshtë gjithmonë një kënaqësi e madhe të drejtosh një makinë të re. Veçanërisht pas asaj që ndodhi në Malajzi duhej një shtytje. Ishte e mrekullueshme të hypje, të uleshe në të dhe ta pilotoje më në fund". Debutimi i Ferrarit të ri, që duhej të bëhej në garën e 5 të
sezonit, u parapri pas startit të dobët të boterorit të ri të Formula 1, ku Ferrari ndodhet në vendin e katërt për konstruktore me 10 pikë. Të Premten në Bahrein do të debutojë edhe F 2005, me të cilën italianët shpresojnë të kthehen në nivele të larta, pikërisht në cirkuitin e vështirë të Sakhir.

F.Bruqi

Sport: Automobilizem

2005-04-02T06:46:00.000-08:00

Kulthard: "Një pikë, baraz me 25.000 euro "

Rreth 25 mijë euro për çdo pikë të fituar në kampionatin botëror të Formulës 1. Kjo është kontrata që e ka lidhur Devid Kulthardin me skuderinë Red Bull dhe që ka bërë të mundur që skocezi të fitojë deri tani 200.000 euro, me 8 pikët që ka marrë në 2 garat e para, në Melburn dhe Sepang. Një kontratë e tillë do t'i kishte dhënë Majkëll Shumakerit sezonin e kaluar, 3.700.000 euro, për 148 pikët e fituara. Gjithsesi, kjo është një shifër shumë e ulët në krahasim me kontratën shumëmilionëshe që e lidh atë me Ferrarin. Një fillim sezoni shumë i mirë ky për skocezin, i cili vetëm në 2 garat e para i ka dhënë skuderisë Red Bull 8 pikë, 6 më shumë se Majkëll Shumakeri. Ai është shumë i kënaqur nga mënyra se si po shkojnë gjërat në këtë sezon. "Nuk mendoj se rezultatet tona kanë ardhur rastësisht. Ne ishim shumë të fortë në provat zyrtare dhe jo aq shumë në garë. Na mjaftoi përmirësimi i pjesës së pasme të makinës, që niveli ynë të rritej kaq shumë. Tashmë makinat tona i konsumojnë më pak gomat. Sfida jonë e vërtetë për këtë vit është që të arrijmë më të mirët." Të arrish këtë objektiv, për Devid Kulthardin do të thotë që të fitosh më shumë para, 25.000 euro për çdo pikë që merr. Në bazë të kësaj kontrate, piloti skocez i skuderisë Red Bull ka fituar deri tani 200.000 euro. Le të shohim se sa pikë do të marrë Devid Kulthard në garën e Bahreinit dhe më pas secili mund të bëjë mjaft thjesht llogaritë për të kuptur se sa shkon fitimi i tij vetëm për një garë.

F.Bruqi

Flamuri shqiptar i grisur ne stadiumin e Atines

2005-04-02T06:43:00.000-08:00

Hasan Lika: Ishim përgatitur për një presion psikologjik të tifozëve grekë, por ajo që ndodhi ishte skandaloze

"Ju rrëfej gruan që zëvendësoi flamurin e grisur në stadium"

Lindita Çela

Ishte i përgatitur për një presion psikologjik të tifozëve greke, por kurrë nuk e kishte çuar në mend se ata do të grisnin Flamurin Kombëtar Shqiptar, që valëvitej në fushën e blertë, ku pritej të luante ekipi i Shpresave të Greqisë me atë të Shqipërisë. Trajnierit të ekipit Kombëtar të Shpresave, Hasan Lika, i është dukur se është gjendur në fushën e blertë të një shteti ku nga katër anët luftohej. Gjithkund në Athinë janë shoqëruar nga forcat speciale dhe agjentë të fshehtë, për të përfunduar me dhunimin e Famurit Kombëtar Shqiptar. Dhe e gjitha kjo për Hasan Likën nuk ka të bëjë me sportin dhe aq më keq me një ndeshje futbolli. Kanë qenë momentet më të vështira që ka përjetuar ekipi i Shpresave në një ndeshje futbolli, ku përveç fyerjeve të tifozëve, janë përballur dhe me dhunimin e identitetit kombëtar. Por tashmë që gjithçka ka kaluar, trajneri i Shpresave, në një intervistë për gazetën “Shekulli” thotë se shqiptarët treguan më së miri veten dhe grekët të kundërtën e asaj që deklarojnë, se janë në popull europian.
Z. Lika si ndodhi që Flamuri Kombëtar shqiptar u gris në stadiumin grek, ku luanin Shpresat e ekipive kombëtare të dy vendeve?
Për të qënë i sinqertë ne pak a shumë ishim përgatitur për një presion psikologjik të tifozëve grekë. Por ajo që ndodhi ishte e paparashikueshme dhe skandaloze. Kur them se prisnim reagimin e tifozëve, kam parasysh ndeshjen paraardhëse në ishullin e Kretës, ku vërtet kishte shumë incidente. Por këtë radhë ishte kulmi i agresivitetit të tifozërisë grekë ndaj identitetit kombëtar shqiptar. Ajo çfarë ndodhi në Athinë nuk kishte asnjë lidhje me futbollin, përkundrazi. Që kur mbërritëm në Athinë na u duk se ndodheshin në një vend ku luftohej dhe jo se ishim aty thjesht për të luajtur futboll. Gjithë kohën u shoqëruam me agjentë civilë dhe forca të shumta speciale. Po ashtu nuk lëvizëm përveç vendeve që diktoheshin prej tyre. Dhe kjo atmosferë u shoqërua dhe në ndeshjen e ekipit Kombëtar.
Ju po thoni se grisja e Flamurit nuk ka qenë incidenti i vetëm?
Po. Sepse duhet të ta dini se Flamuri është grisur në çastet e para të fillimit të pjesës së dytë, ndërkohë që në fillim të ndeshjes ka patur incidente me Flamurin tonë Kombëtar. Që gjatë nxemjes, para se fillonte ndeshja, tifozët grekë ulën Flamurin shqiptar nga shtiza ku valëvitej. Me të vënë re këtë fakt ne i kërkuam gjyqtarëve rivendosjen e Flamurit Kombëtar, në të kundërtën nuk do të pranonim të luanim me ekpin e Shpresës të Greqisë. Dhe në fakt kështu ndodhi. Loja filloi sapo u vendos Famuri ynë. Incident tjetër ishte në momentin ku po këndohej Himni Kombëtar shqiptar. Çunat e ekipit e kanë për zakon që kur këndohet Himni vënë dorën në zemër dhe kthehen nga Flamuri Kombëtar. Kjo ngjalli irritimin e tifozëve, të cilët përdorën shprehje fyese për shqiptarët. Një ndër to ishte se ne shqiptarët nuk do të bëhemi kurrë grekë. Fjalët fyese që përdornin ata ishin absurde. Mendoj se edhe shqiptarët që jetojnë në Greqi nuk e kërkojnë një gjë të tillë. Ne shkuam aty si shqiptarë, gjë për të cilën jemi krenarë. Ne shqiptarët, jo vetëm djemtë në fushë, por dhe ata pak tifozë, u treguam vërtet me dinjitet.
Ky ishte incidenti i vetëm me Flamurin?
Jo. Gjatë pushimit të ndeshjes pamë se sërish tifozët grekë e kishin ulur nga shtiza Flamurin tonë Kombëtar. Sërish ne nuk pranum të fillojmë ndeshjen. Në momentin që ra bilbili për fillimin e pjesës së dytë, Flamuri ishte rivendosur, por i shqyer. Në këtë moment jo vetëm djemtë në fushë, por dhe përfaqësuesit e federatës kërkuan ndërprerjen e menjëhershme të ndeshjes. Dhe në fakt ajo u pezullua derisa Flamuri Kombëtar shqiptar u valëvit sërish në qiell. Ju nuk e besoni, por të shohësh Flamurin tënd, identitetin tënd të grisur në atë formë, është vërtet e tmerrshme. Dhe kjo dhunë nuk ka të bëjë me sportin. U tha se këto akte dhune janë të nxitura nga një parti ekstreme. Unë nuk mendoj kështu, pasi të gjithë ata tifozë që unë pashë në stadium, është e pamundur që të manipulohen nga një parti. Unë mendoj se kjo është kultura e grekërve të sotëm.
Po në fushën e lojës?
Në përgjithësi në fushë u zhvillua një lojë korrekte. Djemtë e ekipit tonë kombëtar të Shpresës megjithëse u përballën me një presion të fortë psikologjik, ruajtën qetësinë dhe luajtën në mënyrë korrekte. Madje, gjatë pjesës së dytë, ekipi ynë luajti më mirë, por ishte e pamundur të barazonim.
Ju thatë se gjatë gjithë kohës jeni shoqëruar nga forcat speciale dhe me tensione në stadium. A ka ndikuar kjo në rezultatin e ndeshjes?
Nëse do ta gjykojmë ftohtë situatën, them se për të fituar një ndeshje duhet një përgatitje e lartë fizike si dhe një ekip i fortë. Ndoshta këto nuk i kishim në lartësinë e duhur, por dhe situata që na shoqëroi në Greqi, kishte ndikimet e saj. Ajo që unë dua të theksoj është fakti se ekipi i Shpresave, pas grisjes së Flamurit, luajti për dinjitet kombëtar. Madje më mirë se pjesën e parë. Askush prej djemve nuk e la lojën, megjithëse situata ishte e jashtëzakonshme. Vërtet kemi luajtur për krenari kombëtare.
Duke patur parasysh incidentet e ndodhura do të luani sërish në Greqi?
Pa asnjë mëdyshje që do të shkoj sërish në Greqi për të luajtur futboll. Por ajo që do të doja të ndryshoja është rezultati i ndeshjes. Në futboll shkohet për të luajtur dhe fituar. Por kam frikë se grekët nuk duan të vijnë në Shqipëri dhe jo ne. Besoj se ata nuk kanë dinjitet për të ardhur tek një komb që qëndron shumë më lart se ata. Në të dy ndeshjet e zhvilluara, shqiptarët e treguan veten si popull i kulturuar, me gjithë problemet ekonomike që ata kanë.
Ju erdhi keq që nuk kishte tifozë shqiptarë në stadium?
Sigurisht. Kur ke përkrahës dhe tifozë që të japin zemër në stadium është e madhërishme. Për fat të keq, ne u privuam nga kjo ndërkohë që nuk mundëm të gëzonim sportdashësit, që kërkonin fitoren.
Ju keni drejtuar edhe herë të tera ekipin e Shpresave. A kanë ndodhur incidente të tilla në vendet e tjera?
Ajo që ndodhi në Greqi është absurde. Ngjarje të tilla nuk kanë ndodhur jo vetëm në ndeshjet ku unë kam përfaqësuar ekipin kombëtar, por dhe dhe historiku botëror i futbollit nuk besoj se njeh raste kaq ekstreme. Vërtet ka sharje midis tifozëve, por kurrë këto sherre nuk kanë përfunduar në dhunimin e identitetit kombëtar të skuadrës kundërshtare.

Ndeshja pa moral?

2005-04-01T11:24:00.000-08:00

Bajko: Greqia, ndeshje pa asnjë moral

Një ndeshje për të harruar, ku të themi se fituam Likën dhe Osmanin, por është pak shumë pak për një kombëtare. Ndeshje pa asnjë sulm, pa mesfushë, mbrojtje pa sulm, nuk mbahet mend që ekipi ynë të ketë bërë një qarkullim më të dobët të topit. Përjashto dy-tre sulme pjesën e dytë, sepse në pjesën e parë as që mendohej të kishte organizim loje. Por Bajko, ish-trajneri i kombëtares, pak minuta pas përfundimit të takimit, deklaron: "Vazhdon paraqitja jonë për të harruar futbollin mediokër, që u deklarua i humbur që në rreshtim. Rezultati i takimit, më shumë se i merituar, ishte një humbje që e justifikon mënyrën e luajtur.

Në fillim kisha emocione dhe mendova se do të bënim diçka, por shumë shpejt s'pata aspak dëshirë dhe emocione, sepse Brigeli e kishte dorëzuar takimin në të gjitha aspektet. Kudo dallohej frikë, rreshtim në mbrojtje të pambrojtur, mesfushë që nuk organizon, që nuk bën presing dhe mbështet sulmin. Ka humbje me dinjitet, por kjo e sotmja është më shumë se e turpshme dhe nuk mund të justifikohet." Mënyra sesi rrodhën ngjarjet i ka lënë një shije të hidhur ish-teknikut, i cili mendon se skuadra nuk ishte e vendosur mirë. "Më mirë të luash futboll sesa të dorëzohesh ndaj çdo kundërshtari. Që në fillim, nga mënyra sesi i kryenin veprimet lojtarët, ne e kishin pranuar humbjen. Mendoja se zhurma duhej ta mobilizonte ekipin, të kish dyluftime, lojë në bllok dhe ide të qarta. Lojtarët duhej të luanin me kapicetiten e tyre dhe jo jashtë mundësive, por kjo nuk ndodhi. Të vendosesh në gjysmëfushën tëndë dhe mos të bësh asgjë drejt sulmit është filozofia që kundërshtari e kupton se je dorëzuar përballë kundërshtarit,"- komenton më tej Bajko. Gjithashtu, Neptun Bajko ndalet edhe tek episodet disi të çuditshme që kishin të bënin pikërisht me rreshtimin taktik dhe ndërrimet. Bajko ndalet pak dhe në sfidën me Turqinë, ku sidomos ka mbetur gojëhapur në momentin e futjes së Armend Dallkut në lojë. "Rreshtimi i një ekipi të mirë dallohët në rreshtimet mbrojtëse. Ne s'kemi mbrojtje. Ndërsa për sa u përket ndërrimeve, mua më çuditi fakti i mosaktivizimit të Rrakllit që në ndeshjen me Turqinë dhe të them të drejtën nuk e kam kuptuar. Ai duhej të kishte luajtur 20 minuta në Turqi për të qenë pjesë e grupit sonte, ndërsa aktivizimi i tij sot pa luajtuar asnjë minutë më parë, prapë më habit. Për sa i përket Dallkut, është ndërrimi më absurd që kam parë ndonjëherë. Ky ndërrim nuk qëndronte as teknikisht e as taktikisht. Nuk e di se si e ndërmorri një veprim të tillë. Kjo e sotmja (djeshmja) ishte një lojë fatale, që nuk e lidh asgjë me karakteristikat e futbollit shqiptar. Një lojë pa moral, pa shqiptarizëm. Një lojë jashtë çdo logjike futbollistike,"- përfundon deklaratën e tij ish-trajneri i kombëtare sonë, Neptun Bajko.

Flori Bruqi

Humbem pa filluar loja

2005-04-01T11:22:00.000-08:00

Me Greqinë, të humbur pa filluar loja

Të jemi realistë, Shqipëria nuk e ka arritur pjekurinë e duhur për të marrë pjesë në një kompeticion ndërkombëtar. Jo se të tjerët anë shumë gjëra më shumë se sa ne, por kundrejt atyre jemi shumë më poshtë. Greqia na mundi me meritë, pasi, përveç dy golave, goditi edhe dy herë traversën, ndërsa ne nuk rrezikuam qoftë edhe një herë të vetëm. As barazimi nuk mund të merret pa pasur ndonjë rast për të shënuar. Nuk mund të hyhet në lojë me mendimin që të mbrohemi për 90 minuta, pastaj të ndodhë çfarë të ndodhë. Ndoshta trajneri e kishte vendosur mirë kësaj radhe skuadrën taktikisht, por nuk kishte injektuar te lojtarët që ata herë pas here të ngacmonin portën, gjë që nuk u bë aspak nga ana jonë.

Kuqezinjtë dukeshin të humbur që pa filluar loja, jo se ata u dorëzuan, apo nuk luajtën me grintë, por se në futboll ka një ligj të pa shkruar: po nuk sulmove, e pëson. Kështu i ndodhi Shqipërisë. Ne nuk sulmuam aspak në pjesën e parë, ndërsa në pjesën e dytë morëm vetëm iniciativën disa herë dhe vetëm kaq. Për t'u treguar paksa realistë, duhet të jemi të ndërgjegjshëm që ne nuk e meritojmë të jemi për momentin në finalet e një kupe bote. Kemi ecur përpara natyrisht, por kemi shumë për të bërë. Në të gjitha repartet kemi nevojë për ndërhyrje. Nëse me Turqinë gabuam në mbrojtje, me Greqinë gabuam në sulm, për të mos thënë se mesfusha nuk e mori një herë të vetme iniciativën për të rrezikuar. Pastaj, "Armend Brigeli" nuk mund të rrinte në minutat e fundit pa futur "Hans Peter Dallkun", duke larguar Duron, që ka bërë ndoshta lojën më të mirë të karrierës së tij me kombëtaren. Dhe natyrisht, nuk kishte si të ndodhte ndryshe. Ne pësojmë golin e dytë sa hap e mbyll sytë. Si të mos mërzitem, qoftë si gazetar, qoftë si tifoz, kur një ekipi i duhet goli i barazimit, ndërsa trajneri heq një mesfushor dhe fut një mbrojtës të mirëfilltë? Çfarë ndryshimi mund të sillte Dallku në minutat e mbetura? Harrova, vetëm po të shënonte në portën tonë. Nuk e kam aspak me djaloshin kosovar, madje uroj që ky të ngjitet sa më lart, por në dy ndeshje ai sikur ishte tersi i kombëtares sonë. Një të prekur topin ai, grekët shënojnë të dytin. Kombëtarja jonë në ato momente mund të donte një tjetër lojtar të freskët, për të sulmuar dhe për të kërkuar golin. Trajnerë të tjerë shfrytëzojnë edhe sekondat, ndërsa ky yni vazhdon me "dallkusinë" e tij. Trajneri Brigel, me gjithë respektin, me gjithë punën që ke bërë, ka ardhur koha ta rishikojë pozicionin e tij, pasi shqiptarët kërkojnë më shumë. Janë katër humbje rresht që për një mënyrë, ose për një tjetër rëndojnë edhe mbi ty. Mister Brigel, edhe në ndeshjen e fundit nuk barazove, madje që pa filluar loja deklarove se kundërshtari është shumë favorit, por ne do të luajmë lojën tonë. Mos ishte vallë kjo loja ajo që kishe menduar? Në Turqi nuk luajtëm mirë taktikisht dhe teknikisht, ndërsa në Greqi nuk e kuptuam se për çfarë po luanim. Tani s'na mbetet gjë tjetër veçse të respektojmë këto eliminatore dhe, ashtu si herët e tjera, të përpiqemi për të mos zënë vendin e fundit. Këtë vend e kemi pa marrë edhe pa trajnerin Brigel.

Flori Bruqi

Tifozet s ' kishin gisht?!

2005-04-01T11:20:00.000-08:00

Kuqezinjtë: Tifozët s'kishin gisht!

Këta 30 mijë tifozë nuk më bëjnë përshtypje fare, - deklaron menjëherë pas ndeshjes me Greqinë, në hollin e hotelit ku është akomoduar përfaqësuesja, Altin Rraklli. - Unë kam luajtur kundër Bajernit e skuadrave të mëdha gjermane dhe kemi pasur përballë 60 mijë dhe 70 mijë veta, kështu që nuk është se këta tifozë më bënin ndonjë efekt. Thjesht ne nuk luajtëm mirë, këtë duhet ta pranojmë. Ndoshta po të ishim rreshtuar disi më ndryshe... Nuk di çfarë të them". Ka pasur një mundësi të mirë në pjesën e dytë, por këmba e njërit prej mbrojtësve grekë e ka penguar hyrjen e tij në zonë, madje i ka dhuruar një shkelm të plotë në fytyrë: "Për momentin u trullosa pak dhe m'u morën mendtë, por më shumë më erdhi inat që nuk pata mundësi të futesha në zonë, sepse isha vetëm për vetëm dhe mund të kisha shënuar".

Më i miri në fushë
Brigel nuk e ka për zakon të përmendë ndonjë lojtar të veçantë, por ashtu si tha edhe vetë, dje e theu rregullin. Lorik Cana ka qenë sipas gjermanit absolutisht më i miri në fushë për skuadrën shqiptare, megjithatë futbollisti i PSG nuk e ndien shumë një gjë të tillë: "Unë jam pjesë e grupit, megjithatë deklarata të tilla vetëm mirë mund të më bëjnë". Sa ndikuan tifozët në humbjen e Shqipërisë? "Ndoshta fare. Patëm pak vështirësi kur dolëm në nxemje, por më pas nuk ndodhi asgjë që mund të na pengonte. Unë vazhdoj të them se djemtë e dhanë maksimumin, por kështu është futbolli. E përsëris, tifozët nuk na penguan, jemi të gjithë profesionistë".

Lika, në pozicion të vështirë
Mbrapa tij qëndronin mijëra grekë, të cilët për 90 minuta i thoshin që "nuk do të bëhesh kurrë grek". Gjithsesi, kjo nuk e shqetësonte shumë, madje me shaka të thotë pas ndeshjes që bashkohet në këtë pikë me mendimin e tifozëve grekë. Presioni nuk ka qenë i vogël. Për një portier që luan dy ndeshjet e para të përfaqësueses në fusha të vështira ballkanike, e ardhmja duket edhe më e lehtë: "Nuk di ç'të them për të ardhmen, sepse jam ende i mërzitur për këtë ndeshje. Më vjen keq që përfundoi në këtë mënyrë, sepse unë mendova se mund të merrnim një pikë". Sa me fat ishte Lika në Kariaskaqi: "Kisha fat në rastet e shtyllave, por jo te golat. Kjo tani s'ka shumë rëndësi, ata merituan edhe fituan". Po tifozët? "Në fillim e kisha pak të vështirë, por u ambientova që në nxemje. Më pas nuk është se na penguan edhe aq shumë. Pastaj, edhe ajo që thuhet se skuadra greke ishte në një formë të shkëlqyer, nuk është se ma mbush shumë mendjen. Ishim ne dobët dhe jo ata shumë mirë".

Flori Bruqi

Futboll :Shqiperia-Greqia

2005-04-01T11:18:00.000-08:00

0-2 per Herr Brigel

Harrojeni kohën kur 11 lojtarë shqiptarë luanin pothuaj 4-5 ndeshje radhazi dhe shënonin madje me një mesatare të shkëlqyer në çdo 90 minutësh. Kjo nuk ndodh më. Ka pasur vetëm një urë kontakti midis dy epokave, një fitore kundër Greqisë në Tiranë dhe disa miqësore të luajtura dhe të interpretuara drejt nga ana e kuqezinjve. Pjesa e mbetur është komplet antitezë e edicionit të kaluar. 5 humbje 0-2 në këtë moment do të kishin supermjaftuar që çdo trajner shqiptar t'i kishte thënë tashmë lamtumirë stolit të përfaqësueses, megjithatë Herr Brigel, nën abonimin e tij të pësimit të dy golave dhe mosshënimit, në konferencën për shtyp pas ndeshjes me Greqinë foli për futbollistë të rinj të cilët kishte fituar.

Gjermani e di më mirë se kushdo se, me gjithë respektin, Osmani ende nuk është fituar, ashtu si nuk është fituar as Dallku, ndërkohë që Lika si portier është një çështje që trajtohet ndryshe. Edhe nëse ka fituar ndonjë element, që gjithsesi nuk bëri diferencën, Hans Peter ka humbur Shqipërinë e tij që shënonte në çdo ndeshje, që gjithnjë rekuperonte disavantazhin fillestar, që ndonjëherë edhe barazonte, që mbante në ankth Irlandën e Zvicrën, që rekuperonte dhe fitonte kundër Suedisë...
Mbrapa nesh është vetëm Gjeorgjia, që teorikisht edhe mund të na kalojë, dhe Kazakistani. Gjeorgjia e përhershme dhe Kazakistani i panjohur. Asgjë nuk ka ndryshuar me skuadrën tonë përfaqësuese, përveçse kemi humbur edhe atë shkëlqim të zbehtë e nën drejtimin e Brigelit në edicionin e kaluar jemi etikuar deri diku simpatikë. Në Kariaskaqi nuk goditëm asnjëherë në kuadrat, dhe kjo kishte vite që nuk ndodhte. Herr Brigel, për të kushedisatën herë, fjala dhe topi janë ekskluzivisht për ty...

Flori Bruqi

Shqiptare,miresevini ne ferrin Grek?

2005-04-01T11:15:00.000-08:00

Grekët: Shqiptarë, mirësevini në ferr!

Të dëgjosh ushtarët grekë të pikës kufitare të Kakavijës, të cilët me një anglishte të çalë deklarojnë të bindur fitoren e helenëve, sigurisht që nuk është mënyra më e mirë për t'u prezantuar me fqinjët në kryeqytetin e të cilëve do të luhet sot ndeshja e madhe ndërmjet Greqisë dhe Shqipërisë. Shikimet dhe batutat thumbuese të shoqërojnë gjatë gjithë kontrollit doganor dhe helenët me mendjemadhësi të thonë se "4 shtatori" tani do të kthehet në një ferr grek. Pasi kanë parë që skuadra e tyre ka humbur vetëm një ndeshje që nga fitimi i titullit kampion Evrope, grekët kurrsesi nuk mund t'i lejojnë vetes një tjetër dështim kundrejt fqinjëve veriorë. Situata e pikës kufitare tejçohet edhe në kryeqytetin grek Athinë, aty ku shqiptarë e grekë po përgatiten në mënyrën e tyre për të përjetuar sfidën e madhe.

Lokalet dhe baret janë të mbushura me tifozë e tifoze, të cilët me të përditshmet greke nëpër duar diskutojnë për atë që e quajnë hakmarrja e madhe greke. Të bindur se skuadra e tyre tashmë mund të shkojë më lehtë në Botëror, përballja ka një kuptim të dyfishtë: tri pikë për të siguruar kualifikimin dhe mbi të gjitha … shqiptarët duhen mundur, atyre që në fillim u duhet dhënë ideja se në tokën helene çdo gjë i ngjan një ferri të vërtetë.

Atmosfera
Mbrëmja e së hënës gjente madje edhe shqiptarë e grekë bashkë, të cilët nëpër klubet e natës diskutonin dhe debatonin në lidhje jo vetëm me futbollin, por edhe marrëdhëniet, aspak të qëndrueshme, ndërmjet dy shteteve. Janis, një grek që nuk e fsheh nacionalizmin e tij, të thotë i bindur se ndeshja e Tiranës ka qenë një sfidë joreale, inkandeshente, sepse, gjithnjë sipas tij, aty nuk mund të fitohej, shqiptarët e organizuan në mënyrën më të tmerrshme të mundshme ndeshjen. Sigurisht që shumë gjëra i shtrembëron dhe, duke pasur për pikë referimi median helene, lëshon nga goja broçkullat e një njeriu që nuk sheh më shumë se përfaqësuesja e tij e futbollit. Athina zien nga dëshira e çmendur për të marrë hak, kundrejt një skuadre "të vogël", e cila u shkaktoi shtatorin e shkuar humbjen e madhe. Flamuj, shalle, banderola, bori, të gjitha këto mund t'i gjesh në çdo cep të Pireut, pranë "Kariaskaqi", stadiumit të frikshëm të tipit anglosakson ku do të zhvillohet ndeshja.

Miqësia
Mediat e shkruara dhe televizive kanë mbajtur gjatë dy ditëve një qëndrim neutral, ku në fokus ka qenë mbi të gjitha Igli Tare dhe miqësia e tij me kapitenin helen Zagoraqis. Në ndonjë rast shkruhej se marrëdhënia e të dyve i ngjan një vëllazërie. "Sportime", e famshmja e përditshme sportive greke, shkruante dje reportazhe nga sheshi "Omonia", aty ku presupozohet se shqiptarë e grekë do të ndjekin bashkë ndeshjen dhe gjithashtu me nota entuziaste përshkruan madje edhe komunitetin shqiptar në Selanik dhe mënyrën se si po e pret ky komunitet sfidën. Mungesën e biletave e justifikojnë me idenë se nuk duhet të ketë trazira, por në fakt me të gjithë grekët që diskuton e kupton qartë se nuk e fshehin dot kënaqësinë për faktin se stadiumi i tyre do të jetë etnikisht i pastër sot në mbrëmje.

Kombëtarja
Kampi kuqezi është më i ndrojtur. Të mësuar me racizmin sistematik kundrejt tyre, shqiptarët në heshtje po përgatisin "ndeshjen" e shumëpritur. Do të mblidhen nëpër lokale, ndokush ka arritur të sigurojë edhe ndonjë biletë, ndërkohë që të tjerë do të organizohen nëpër sheshe. Kjo e fundit i tremb më shumë vendasit. Masat e policisë janë të nivelit më të lartë. Stadiumi ku dje përfaqësuesja ka zhvilluar stërvitjen e radhës, ka qenë absolutisht i blinduar. Në një situatë që i ngjan një gjendjeje të jashtëzakonshme, sot do të luhet përballja ndërmjet dy përfaqësuesve që historikisht kanë prodhuar tension kundrejt njëra-tjetrës. Oto Rehagel gënjen veten kur deklaron se kjo është thjesht një ndeshje futbolli. Kushdo që gjendet në Athinë e kupton se nuk është thjesht vetëm një ndeshje futbolli…

Flori Bruqi

Ironia e Brigelit?!

2005-04-01T11:12:00.000-08:00

Brigel ironizon shoqërimin e skuadrës shqiptare

"Greqia është favorite për ndeshjen"

"Greqia është favorite. Ajo do ta ketë shumë të thjeshtë…". Me këto fjalë u është përgjigjur trajneri i kombëtares shqiptare Brigel gazetarëve grekë gjatë konferencës së djeshme për shtyp. Më pas ai ka ironizuar masat e forta të marra nga policia, si dhe situatën e krijuar në Athinë dje. "Kemi shumë probleme në këtë ndeshje. Kemi një mbrojtje e cila lë shumë për të dëshiruar, pasi dëmtimet na kanë ndjekur njëri pas tjetrit. Nuk di se si do t'ia dalim. Mund të them që grekët do ta kenë shumë të lehtë. Nuk e di nëse do ta ndryshoj formacionin. Këtë gjë mund t'ua them vetëm përpara ndeshjes. Me grekët nuk habitem kurrë.

Kur kam qenë këtu 20 vjet më parë për të luajtur një ndeshje me Veronën në Selanik kundër PAOK-ut, një numër i madh forcash policie na ka shoqëruar drejt stadiumit. Për mua kjo s'është absolutisht një gjë e re. Sigurisht që më vjen keq që një ndeshje futbolli është katandisur në një mënyrë të tillë, sa forcat speciale të shoqërojnë skuadrën. Jam i habitur për tifozët. Të ndalosh hyrjen e tyre në stadium është hera e parë që më ka qëlluar në gjithë këta vjet që merrem me sport", ka thënë Brigel.

Flori Bruqi

Loja symbyllur

2005-04-01T11:07:00.000-08:00

Shembja e idhujve dhe kapitullimi i Brigelit

Nuk ka më asnjë arsye për të luajtur symbyllazi. Në një moment të tillë duhet parë realiteti në sy dhe të bëhen llogaritë. Natyrisht, bilanci ynë nuk është për t'u admiruar. Të mërkurën në mbrëmje kapitulloi përfundimisht epoka e lavdishme e një cikli lojtarësh, të cilët i kanë dhënë shumë fanellës kuqezi. Po atë mbrëmje të trishtë praktikisht përfundoi dhe epoka e trajnerit Brigel. Pas tri takimeve radhazi, ku skuadra jonë është mposhtur me të njëjtin rezultat (2-0), ndeshja me Greqinë ishte humbja më e shëmtuar e të gjitha viteve të fundit. Pa zemër, pa gjak e të rreshtuar çuditshëm. Të mërkurën në mbrëmje, kombëtarja jonë ka pësuar kolapsin më të madh të pas viteve '90.

Asaj do t'i mungojnë fytyrat më të dashura për tifozerinë shqiptare dhe kjo pasi cikli i tyre ka përfunduar. Idhujt e kombëtares sonë janë shembur në heshtje në "Karaiskaqi", edhe pse kishin marrë më parë "krisje" të pandreqshme. Sot, më shumë se kurrë, del në pah detyra e vërtetë që duhet të ketë FSHF-ja dhe të besuarit e saj. Kombëtarja duhet rigjeneruar. Por cili është vallë njeriu më adapt për këtë punë? Unë nuk jam specialist futbolli, jam një gazetar që më tërheq loja e bukur dhe pasioni për futbollin, por, sinqerisht, unë nuk mendoj se Hans Peter Brigeli është njeriu i duhur për t'i besuar këtë nismë. Arsyet janë të shumta dhe këtë e di edhe vetë trajneri i nderuar. Gjatë kësaj periudhe dyvjeçare, gjermani nuk ka lënë shenjë në kombëtaren tonë. Ose e thënë më ndryshe, prurjet e tij ishin më të pakta se largimet. Përveç Elvin Beqirit (zbulim i Brigelit, pasi zgjedhjet e tjera ishin deri diku të detyruara), ai nuk ka rigjenuar asgjë në kombëtaren tonë. Sistemimi i lojtarëve të ndryshëm në kategoritë inferiore të Bundesligës janë shumë pak për ta quajtur të suksesshme karrierën e tij me kombëtaren kuqezi. Ndërsa sot mendojmë se kombëtares sonë i kanë humbur përgjithnjë shumë elementë dhe brenda dyvjeçarit të ardhshëm do t'i humbasë pjesa dërrmuese e lojtarëve që ka aktualisht. Këtu nuk bëhet fjalë për të marrë pikë, por për të siguruar vazhdimësinë e formacionit kuqezi. Brigeli nuk është njeriu i duhur për të ndërmarrë rikonstruksionin e kombëtares sonë. Ndryshe nga paraadhësit e tij, ai nuk ka mundur t'i sigurojë kombëtares alternativat. Dhe unë i qëndroj besnik idesë se ai nuk mund t'i sigurojë të ardhme kombëtares sonë. Puna e tij nuk ka qenë mbresëlënëse. Nuk mjaftojnë ato "zboret" e qullosura për t'i dhënë freskinë një skuadre përfaqësuese. Detyra e tij është mjaftuar me disa çikërrima të papërfillshme, duke parë rëndësinë dhe vlerën që ka një ekip përfaqësues. Shqipëria e vogël nuk ka mundësi të mëdha për të nxjerrë talente nga fushat e saj të baltosura. Talentet duhet t'i gjente Brigeli nëpër Europë, ashtu sikurse bëri Zhega me Çipin e Aliajn. Kemi fituar një ndeshje të madhe, por zhvilluam një të pështirë. Ishin po ato dy skuadra që luanin dhe diferencat nga përballja e parë tek e dyta ishin tmerrësisht të mëdha. Çfarë bëre zotëri i nderuar për të mbyllur hendeqet? Ah po, zëvendësove Duron me Dallkun, duke e lënë të parin të shtangur, pasi nuk u besonte syve kur shikonte tabelën elektronike që fokusonte numrin 18. Vërtet nuk kishim shanse për të triumfuar sikurse më 4 shtator, por vendimet e tua na hoqën dhe atë respekt minimal që do të kishim fituar nëse do të bënim lojën e zakonshme. Mbase ky koment ndeshjeje mund të duket i tepërt në këtë shkrim, por është i domosdoshëm për t'i dhënë atij pamjen e plotë. Arsyeja? Kuptohet lehtësisht. Kontrata e Hans Peter Brigelit skadon në përfundim të këtyre eliminatoreve. Duke parë pagën e tij të majme (25.000 dollarë në muaj) dhe "bëmat" e tij të pakta dhe të papërfillshme, nuk besoj se rinovimi do të ishte zgjedhja e duhur. Hans Peter Brigeli ka kapitulluar! Shembja e idhujve kërkon një tjetër njeri. Një person të aftë për të ngritur idhuj të rinj dhe për t'u dhënë atyre fizionominë më të përshtatshme për t'i bërë pjesë të një kombëtareje që kërkon të ngrihet, por jo t'i shndërrojë ata në bestytni dhe elementë të palëvizshëm. Ai që duhet ta marrë përsipër këtë detyrë duhet ta ndiejë peshën e fanellës kuqezi dhe mbi të gjitha duhet të ndiejë detyrimin që ka kundrejt vendit që e paguan. Këtu do të ishte më se e nevojshme ndërhyrja emergjente e FSHF-së, që disa nga ata mijërat e dollarëve të mësipërm t'i investonte në terrene sportive. Ashtu sikurse ka thënë edhe Brigeli, në Shqipëri mungon tërësisht infrastruktura dhe kampionati nuk i afrohet as kategorisë diletante të Gjermanisë. Natyrshëm, sërës së tij të lartë, ky krahasim i shërben vetëm për ta bërë më madhështore figurën personale. Shkurt hesapi, krahasimi i mësipërm do të thotë: "Shikoni, unë kam mundur kampionët e Europës me këtë kombëtare që nuk të afron as kushtet më minimale!" Këtu nuk e ka fjalën për pagën...

Flori Bruqi

Me shkas:Nje dite pas ndeshjes Shqiperia-Greqia

2005-04-01T10:58:00.000-08:00

Në Athinë, një ditë pas ndeshjes

Mbrëmja kur kombëtarja jonë luajti me kombëtaren e Greqisë, nuk ishte mbrëmja e "Shën Bartolemeut", por megjithatë ajo nuk i ngjante as edhe një mbrëmjeje të zakonshme. Ishte një mbrëmje e mbështjellë me tension, inate, me gëzim, me urrejtje dhe me shumë pak dashuri e respekt. Atë nuk mund ta zbuste dot as eleganca e një "fërst ledi" shqiptar si fituesja e çimimit të parë në festivalin tonë të këngës, Ledina Çelo, e cila po ndiqte "Live" takimin Greqi?Shqipëri. Atmosferën e "Karaiskakit" nuk e zbuti dot as prania e saj, por edhe as thënia e saj se futbolli është një lojë dhe duhet parë vetëm si i tillë. "Në kohën, që grekët "fyen" Himnin shqiptar, kamerat nxorën në ekran fytyrat e tyre, që çuditërisht qëndronin fare pranë njerëzve më të ngritur që kishte Greqia". Kështu shkruante dje gazeta "Goal Neës". Mallëngjim dhe zhurmë kishte në Pire kur u kënduan hymnet kombëtare të të dy vendeve.

Por zhurmat ishin shumtë të forta, shkruan shtypi vendas, kur u ekzekutua Himni shqiptar. Llava e vullkanit "Karaiskakis" nuk përfshiu vetëm Pireun, ku një udhëtar i zakonshëm pakistanez u rrah barabarisht, duke paguar kështu haraçin e një tifozi shqiptar. Diçka më shumë se rreth orës 23.00, një pjesë e tifozëve grekë dolën në rrugë me makina dhe flamuj, por ata kësaj here ishin fare të pakët. Shprehja e përdorur gjatë ndeshjeve në stadiumin e Panioniosit dhe në atë të "Karaiskakit": "Nuk do të bëheni grekë asnjëherë, shqiptarë, shqiptarë" ka lënë gjurmët e veta, tek vetë opinioni i shëndoshë vendas, aq sa shtypi i sotëm stigmatizon duke shkruar se "grekët kanë harruar se Greqia është e grekërve". Tifozët vendas, të dehur nga euforia, kishin ngatërruar gjithçka. Më pas, "Era" i solli ata në sheshin tradicional të Omonias. Por ata pak tifozë që ishin grumbulluar për të ndjekur nëpërmjet një televizioni gjigand ndeshjen Greqi?Shqipëri, më shumë ishin kureshtarë vendas se sa emigrantë nga vende të ndryshme e aq më pak shqiptarë. Atëherë shpërtheu një përleshje tipike vendase, që siç ndodh shpesh, nuk dihet se përse bëhet. Lagjia "Eksarkia", që është fare pranë "Omonias" bëhet epiqendër e përleshjeve të mëdha midis policisë dhe tifozëve vendas. Lagjia tronditet nga nga të shtënat dhe flakët përfshijnë automjete të ndryshëm. Policia njofton se ka arrestuar 4 persona. Por asnjëri nuk dihet nëse i përket atij grupi, i cili, pas ndeshjes dogji edhe një flamur shqiptar. Ndërkohë, një ditë pas ndeshjes tifozët shqiptarë ende nuk e kanë marrë veten. U duket e pabesueshme humbja. Por në këtë diziluzion të tyre nuk e ke të vështirë të kuptosh edhe një farë nxehje me kuqezinjtë, të cilët nuk dhanë asgjë në ndeshjen me Greqinë. Por shqetësimi nuk është vetëm i tyre. Në kohën që po shkruaja këtë shkrim, më bie zilja e telefoni. Është një zë i largët nga Skocia, por tepër i njohur. Është Rudi Vata, një nga krenaritë e mëdha të sportit tonë. Ai ka lexuar nëpërmjet internetit shkrimet për kombëtaren dhe kërkon të dijë më konkretisht se çfarë ka ndodhur. Kujton padyshim ngjarjet e Kretës, ku pikërisht ai ka qenë protagonist i madh i asaj ndeshjeje, që haptazi na u mohua barazimi dhe thotë: "Miku im ka ardhë koha për të ndryshuar kombëtaren. Dhe ndryshimi duhet bërë nga kreu. Shqiptarët i besuan Brigelit, por ai nuk diti ta justifikonte dëshirën e të gjithëve. Ai nuk bëri asgjë për kombëtaren dhe tani kemi mbetë në pikë të hallit. Kombëtares i duhet një trajner i mirë që ta duan të gjithë futbollistët. Nuk e kam fjalën për këta të sotmit, sepse duhet ndryshuar gjithçka, por te të tjerët. Duhet punë vëlla dhe futbolli do punë më shumë se çdo sport tjetër. Dhe puna me futbollin nuk bëhet në zyra, por jashtë saj, atje ku janë, ku luajnë, ku jetojnë futbollistët e ardhshëm. Vetëm kështu do të jemi ata që kërkojmë të bëhemi. Ne kemi plot talentë në Shqipëri e jashtë saj. Por ata duhen njohur, evidentuar dhe i aktivizuar. Besoj se këto fjalë do të zenë vend në gazetën tonë të nderuar "Sporti shqiptar", faqen e së cilës e lexoj gjithnjë në internet". Kaq tha Rudi Vata, një nga simbolet e futbollit tonë. Foli shkurt dhe qartë. Ndërkohë realiteti grek të sjellë ende imazhin e ndeshjes që sapo ka kaluar. Mbresa të hidhura, fyerje deri në dhëmbje dhe shumë pak gëzim sportiv. Kjo është panorama e kësaj mbrëmjeje në Athinë. Por shtypi grek është vërtetë ngushëllues për ne kur shkruan: "Për herë të dytë në 48 orë Greqia nxori në të gjithë botën fytyrën e saj të keqe meqë shumica e sportdashësbve që ishin në stadium me tone të larta fyen Himnin kombëtar të një kombi. Kjo tregon se shumë nga ne nuk njohin as flamurin dhe as hymnin". Pas këtyre thënieve as mua nuk më mbetet gjë për të shtuar.

Flori Bruqi

Filloi së funksionuari faqja:sport-ritmi i zemrës

2005-04-01T04:03:00.000-08:00

Sotë më datë 1 prill 2005, filloi së funksionuari, web-faqja: sport-ritmi i zemrës.
.
.
.
Shum suksese

Gëzim Ajgeraj, 1.4.2005, Zvicër

g.ajgeraj@bluewin.ch